Szczepienia u pacjentów ze szpiczakiem i białaczką. Polskie analizy publikuje prestiżowy IJC

Autor: oprac. WOK • Źródło: Hematoonkologia.pl14 sierpnia 2022 11:30

Hematoonkologia. W prestiżowym czasopiśmie International Journal of Cancer ukazała się praca podsumowująca polskie analizy dotyczące skuteczności szczepień u chorych ze szpiczakiem plazmocytowym (MM) i przewlekłą białaczką limfocytową (CLL).

Szczepienia u pacjentów ze szpiczakiem i białaczką. Polskie analizy publikuje prestiżowy IJC
Polskie analizy szczepień przeciw COVID-19 pacjentów hematologicznych opublikowano w prestiżowym IJC Fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk
  • Osoby ze szpiczakiem plazmocytowym (MM) i przewlekłą białaczką limfocytową (CLL) to grupy chorych szczególnie narażone na wysokie ryzyko zagrożenia życia w przebiegu COVID-19
  • U tych pacjentów występuje zwiększona zachorowalność i śmiertelność z powodu immunosupresji związanej z chorobą i trwającą terapią - przypomina prof. prof. Krzysztof Giannopoulos
  • Praca podsumowująca polskie analizy dotyczące skuteczności szczepień u chorych z ML i CLL została opublikowana w prestiżowym czasopiśmie International Journal of Cancer

U pacjentów z MM i CLL odpowiedzi serologiczne nie korelują z odpornością komórkową

Pacjenci ze szpiczakiem plazmocytowym (MM) i przewlekłą białaczką limfocytową (CLL) mają zwiększoną zachorowalność i śmiertelność z powodu immunosupresji związanej z chorobą i trwającą terapią - pisze w serwisie hematoonkologia.pl prof. Krzysztof Giannopoulos, kierownik Zakładu Hematoonkologii Doświadczalnej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

To samo upośledzenie odporności towarzyszące CLL i MM wpływa również na suboptymalną odpowiedź na szczepionkę. Dotychczasowe analizy skupiały się na poziomach wytwarzanych przeciwciał w odpowiedzi na szczepienia. Wiadomy jest jednak kluczowy udział odporności komórkowej w odpowiedzi przeciwwirusowej, stąd unikalne w polskiej analizie było ocenianie swoistych przeciwko epitopom białka kolca limfocytów T cytotoksycznych w odpowiedzi na szczepienia.

Wykazano, że u pacjentów z MM i CLL odpowiedzi serologiczne nie korelują z odpornością komórkową. W badaniu oceniano skuteczność odporności humoralnej i zależnej od limfocytów T po szczepieniu mRNA COVID-19 (przy użyciu BNT162b2 lub mRNA-1273) w obserwacji krótkoterminowej (2-5 tygodni po drugiej dawce) i długoterminowej (12 tygodni po szczepieniu).

Analiza odpowiedzi komórkowych po szczepieniu przeciwko COVID-19

W okresie od marca do sierpnia 2021 r. pobrano próbki krwi od 62 pacjentów z CLL i 60 MM z ośmiu różnych oddziałów hematologicznych w Polsce. Całkowite przeciwciała anty-RBD wykryto u 37 proc. pacjentów z MM przed szczepieniem, wzrosły odpowiednio do 91 proc. i 94 proc. w obserwacji krótko- i długoterminowej.

W CLL odpowiedzi serologiczne były wykrywalne u 21 proc. pacjentów przed szczepieniem i wzrosły do 45 proc. w obserwacji krótkoterminowej i 71 proc. w obserwacji długoterminowej. Wykryto tendencję do wyższych częstości występowania specyficznych limfocytów T CD8+ przeciwko SARS-CoV-2 po szczepieniu w porównaniu z próbkami przed szczepieniem u pacjentów z MM i brak zmian w częstości występowania specyficznych limfocytów T u pacjentów z CLL.

Podsumowując, analiza odpowiedzi komórkowych po szczepieniu przeciwko COVID-19 uzupełnia krajobraz zmian immunologicznych, wskazując na konieczność stosowania szczepień, które nadal mogą nie być w pełni skuteczne u chorych hematologicznych.

Grupa najwyższego ryzyka poważnych powikłań COVID-19

Zgodnie z wytycznymi National Comprehensive Cancer Network (NCCN) dotyczącymi szczepień przeciw COVID-19 i profilaktyki przedekspozycyjnej, pacjenci z nowotworami złośliwymi układu krwiotwórczego częściej wykazują niewystarczającą odpowiedź na szczepienie COVID-19 i są w grupie najwyższego ryzyka poważnych powikłań COVID-19. Komitet NCCN zgodził się, że pacjentów tych należy kwalifikować do szczepień oraz profilaktyki przedekspozycyjnej tiksagewimabem-cilgawimabem (AZD7442).

Tiksagewimab-cilgawimab zawiera dwa w pełni ludzkie przeciwciała neutralizujące SARS-CoV-2 o przedłużonym okresie półtrwania, które wiążą różne epitopy domeny wiążącej receptor białka kolca wirusa.

  • W badaniu rejestracyjnym PROVENT objawowy COVID-19 wystąpił u 8 z 3441 uczestników (0,2 proc.) w grupie AZD7442
  • U 17 z 1731 uczestników (1,0 proc.) w grupie placebo (redukcja ryzyka względnego, 76,7 proc.; p<0,001).
  • Przedłużona obserwacja z medianą 6 miesięcy wykazała względne zmniejszenie ryzyka o 82,8 proc..
  • Wystąpiło pięć przypadków ciężkiego lub krytycznego COVID-19 i dwa zgony związane z COVID-19 - wszystkie w grupie placebo.

Biorąc pod uwagę powszechne występowanie wariantu Omicron, stosowanie innych kombinacji casiriwimab-imdewimab lub bamlaniwimab-etesewimab wydaje się być mało skuteczne. Oceniając panel przeciwciał monoklonalnych przeciwko wszystkim znanym wariantom SARS-COV-2 zauważono, że aktywność 17 z 19 badanych przeciwciał została zniesiona lub osłabiona. Jedynym z tych dwóch aktywnych była mieszanina przeciwciał tiksagewimab-cilgawimab. Dodatkowo w badaniu TACKLE potwierdzono skuteczność terapeutyczną preparatu tiksagewimab-cilgawimab.

Dane dotyczące profilaktyki przedekspozycyjnej w populacji chorych zaszczepionych

Dane dotyczące stosowania profilaktyki przedekspozycyjnej w populacji chorych zaszczepionych z nowotworami są ograniczone. Największa opublikowana analiza dotyczyła populacji chorych z Izraela. Do badania kwalifikowano chorych z niedoborami odporności.

Najczęściej występującymi byli chorzy na chłoniaki po przeszczepieniu narządów litych, leczeni anty-CD20 oraz z rozpoznaniem szpiczaka plazmocytowego. Spośród wszystkich 825 osób, którym podawano AZD7442, 3,5 proc. było następnie zakażonych SARS-CoV-2 w porównaniu z 7,2 proc. z 4299 osób, którym nie podawano AZD7442 (p<0,001).

Tylko jedna osoba w grupie otrzymującej AZD7442 była hospitalizowana z powodu COVID-19, w porównaniu z 27 w grupie nieotrzymującej profilaktyki przedekspozycyjnej (p=0,05). Badanie dowiodło skuteczności profilaktyki przedekspozycyjnej w szerokiej grupie osób z obniżoną odpornością, wprowadzając definicję chorych kwalifikujących się do podawania tiksagewimab-cilgawimab:

  • Chorzy z hipogammaglobulinemią (definiowaną jako wymagający leczenia immunoglobulinami w ciągu ostatnich trzech miesięcy)
  • Chorzy na przewlekłą białaczkę limfocytową (leczeni w ciągu ostatnich trzech miesięcy lub otrzymujący anty-CD20 w ciągu ostatnich sześciu miesięcy)
  • Chorzy leczeni terapią deplecyjną dla komórek B (w trakcie lub otrzymujący anty-CD20 w ciągu ostatnich sześciu miesięcy)
  • Chorzy po przeszczepieniu szpiku kostnego (allogenicznego w ciągu ostatniego roku lub autologicznego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy)
  • Chorzy po terapii z użyciem komórek T z chimerycznym receptorem antygenowym (w ciągu ostatnich sześciu miesięcy)
  • Chorzy po przeszczepieniu narządu litego (kiedykolwiek)
  • Chorzy na agresywne chłoniaki lub szpiczaka plazmocytowego (w trakcie aktywnego leczenia).

Wyciągając wnioski z badań dotyczących skuteczności szczepień oraz możliwości stosowania profilaktyki przedekspozycyjnej należy podkreślić, że pacjenci z rozrostowymi chorobami układu krwiotwórczego lub chłonnego częściej wykazują niewystarczającą odpowiedź na szczepienie COVID-19 i są w grupie najwyższego ryzyka poważnych powikłań COVID-19.

Aktualnie opracowywane polskie zalecenia będą zbieżne z NCCN, zalecając kwalifikację do szczepień i dawek przypominających oraz profilaktyki przedekspozycyjnej tiksagewimabem-cilgawimabem (AZD7442). Tiksagewimab-cilgawimab jest jedyną terapią zatwierdzoną w USA i krajach EU.

Cały artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników portalu hematoonkologia.pl.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum