HEMATOONKOLOGIA

Ostra białaczka szpikowa - kluczowe wczesne rozpoznanie. Co warto wiedzieć o objawach Biopsja aspiracyjna jest badaniem, które pozwala potwierdzić rozpoznanie choroby. Fot. archiwum

Każdego roku ok. 350 tysięcy osób na świecie dowiaduje się, że choruje na białaczkę. Co czwarty przypadek diagnozowany u osób dorosłych to ostra białaczka szpikowa, jej częstość wzrasta z wiekiem.

Jak wskazuje nazwa choroby głównym miejscem, w którym dochodzi do niekontrolowanego namnażania nowotworowych komórek krwi jest szpik kostny, przymiotnik „ostra” – oznacza zaś szybki i agresywny rozwój nowotworu, i poważne zagrożenie życia. Kluczowe dla powodzenia terapii jest więc szybkie rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Co to jest ostra białaczka szpikowa?

Ostra białaczka szpikowa ((AML – ang. accute myeloid leukemia) to choroba nowotworowa krwi i szpiku kostnego. W zależności od tempa rozwoju choroby, białaczki dzielimy na przewlekłe oraz ostre. Białaczki polegają na niekontrolowanym namnażaniu się niedojrzałych ,,nowotworowych” krwinek białych – tzw. blastów.

W białaczce limfoblastycznej termin ten dotyczy limfoblastów, w białaczce szpikowej – mieloblastów. Ze względu na bardzo dynamiczny wzrost ich liczby, szybko zajmują one miejsce zdrowych komórek w szpiku i krwi . Wówczas pojawiają się objawy takie jak: zwiększona podatność na infekcje, gorączka, duszność i bóle kości.

Rozpoznanie ostrej białaczki szpikowej można stwierdzić na podstawie obecności minimum 20% komórek blastycznych we krwi obwodowej lub w szpiku.

Najczęstsze oznaki i objawy AML to duszność, siniaki, gorączka, osłabienie i infekcja.

Zwykle AML rozwija się szybko i nasila się, jeśli nie jest leczona.

– Wraz z dynamicznie rosnącą ilością blastów, stan chorego pogarsza się i pojawiają się objawy takie jak: bladość skóry i spojówek, osłabienie, utrzymujące się zmęczenie, infekcje, które nie odpowiadają na leczenie antybiotykami, gorączka, „zimne poty”, krwawienia, najczęściej z nosa lub dziąseł, siniaki, czerwone zmiany punktowe na skórze związane
ze zmniejszeniem liczby płytek krwi oraz innymi zaburzeniami krzepnięcia, powiększenie węzłów chłonnych, śledziony lub wątroby, długotrwałe zmęczenie, a także brak apetytu - tłumaczy prof. dr hab. n. med. Agnieszka Wierzbowska, kierownik Katedry i Kliniki Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Zaznacza: - Choroba charakteryzuje się agresywnym przebiegiem, a nieleczona zagraża życiu. Czasem w ciągu zaledwie kilku tygodni może dojść do śmierci pacjenta.

Przyczyny i rozpoznanie

Pomimo intensywnych badań naukowych prowadzonych na całym świecie, dokładne przyczyny rozwoju ostrej białaczki szpikowej nie są znane. Wśród przyczyn zwiększających ryzyko wystąpienia choroby, wymieniane są: czynniki genetyczne, narażenie na substancje toksyczne (np. benzen), promieniowanie jonizujące, niektóre typy wirusów czy wcześniejsza chemioterapia .

Tak jak w przypadku innych nowotworów krwi, w AML dochodzi do rozmaitych zaburzeń morfologicznych – powstaje mniejsza liczba prawidłowych krwinek niż u zdrowego człowieka. Może wówczas dojść do niedokrwistości (zbyt małej liczby erytrocytów – krwinek czerwonych), leukopenii (zbyt małej liczby leukocytów – krwinek białych) czy trombocytopenii (niedoboru płytek krwi) .

Podstawowym badaniem, które nasuwa rozpoznanie ostrej białaczki szpikowej jest morfologia krwi, która ujawnia nieprawidłowe wartości krwinek. Często wykonywany rozmaz krwi umożliwia potwierdzenie obecności komórek białaczkowych pod mikroskopem.

- Badanie szpiku, tzw. biopsja aspiracyjna jest badaniem, które pozwala potwierdzić rozpoznanie choroby. Podczas zabiegu pacjent najczęściej kładzie się na brzuchu, a lekarz za pomocą specjalnej igły pobiera szpik z kości, najczęściej z kolców biodrowych miednicy, po znieczuleniu miejscowym. Badanie to jest niezbędne do precyzyjnego określenia podtypu białaczki i określenia rokowania – mówi prof. dr hab. n. med. Lidia Gil, kierownik Kliniki Hematologii i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Leczenie

Częstość występowania ostrej białaczki szpikowej wzrasta wraz z wiekiem, najczęściej chorują na nią ludzie w podeszłym wieku. W 2015 roku około miliona osób na świecie zachorowało na AML . Według szacunków ten nowotwór krwi był przyczyną śmierci ponad 147 tysięcy pacjentów. Wskutek choroby, tylko ok. 28% osób dożywa pięciu lat od postawienia diagnozy .

Ustalenie, do jakiej grupy ryzyka należy pacjent, jest możliwe poprzez analizę danych: klinicznych – wiek, to czy pacjent choruje na inne choroby przewlekłe,
czy przy rozpoznaniu stwierdzono aktywną infekcję oraz danych laboratoryjnych – informacji uzyskanych z przeprowadzonych badań, m.in.: obecność mutacji i zmian w kariotypie.

AML charakteryzuje się dużą heterogennością , co oznacza, że pomimo podobnego obrazu klinicznego, jest to grupa białaczek o różnym pochodzeniu oraz przebiegu. W wielu przypadkach u pacjentów wykrywane są mutacje, które powodują niekontrolowane namnażanie się blastów . W zależności od rodzaju mutacji dobierane są leki o innym mechanizmie działania.

Lekarz prowadzący analizuje wiele czynników, zanim podejmie decyzję o wyborze leczenia.

– Przede wszystkim, dla różnych rodzajów białaczek stworzono odmienne schematy chemioterapii. Ponadto, bardzo ważnym czynnikiem regulującym intensywność leczenia ostrej białaczki są choroby przewlekłe np. niewydolność serca, nerek oraz wiek pacjenta. W końcu, leczenie dostosowywane jest do agresywności, czyli stopnia ryzyka choroby – dodaje prof. Agnieszka Wierzbowska.

Ze względu na ostry przebieg AML szybkie rozpoczęcie odpowiedniego leczenia
jest kluczowe. W ostatnim czasie pojawiły się nowe opcje terapeutyczne, które są szansą dla pacjentów zmagających się z AML. Pomimo tego, że dominującą metodą postępowania terapeutycznego nadal jest tradycyjna chemioterapia, to coraz częściej stosowane są leki nowej generacji, które w wielu przypadkach umożliwiają lepsze kontrolowanie przebiegu choroby.

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.