Schemat organizacyjny leczenia bólu utknął w ministerstwie. A chorzy nadal zmagają się z bólem

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia24 listopada 2022 14:10

Mamy wypracowany schemat organizacyjny leczenia bólu, ale zawierający go projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia do dzisiaj nie wszedł w życie. Utknął na Miodowej - przypomina Marzena Domańska-Sadynica, prezes Fundacji Eksperci dla Zdrowia.

Schemat organizacyjny leczenia bólu utknął w ministerstwie. A chorzy nadal zmagają się z bólem
Przyjmuje się, że ok. 27 procent dorosłej populacji Polski to osoby ciepiące z powodu bólu przewlekłego Fot. ShutterStock
  • Dwa lata temu opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 stycznia 2020 w sprawie wdrożenia standardu organizacyjnego leczenia bólu w opiece ambulatoryjnej. Do dzisiaj nie został wdrożony
  • Dokument określa wystandaryzowany schemat postępowania z pacjentem z dolegliwościami bólowymi do realizacji na wszystkich poziomach opieki zdrowotnej
  • Przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Fundacji Eksperci dla Zdrowia w ramach kampanii NIE MUSI BOLEĆ ! przedstawili raport, dotyczący sytuacji pacjenta z bólem przewlekłym oraz rekomendacje zmian

Prawie 40 proc. lekarzy nie porusza tematu bólu 

Przyjmuje się, że ok. 27 procent dorosłej populacji Polski to osoby ciepiące z powodu bólu przewlekłego. To aż 8,5 mln osób.

Obecnie obwiązująca ustawa o prawach pacjenta określa, iż każdy lekarz ma obowiązek monitorowania i leczenia bólu u każdego pacjenta, niezależnie od etiologii bólu oraz miejsca leczenia pacjenta. Można uznać to za sukces, jeśli weźmiemy pod uwagę, że do wejścia w życie tego przepisu w 2017 roku prawo do łagodzenia bólu mieli jedynie pacjenci w stanie terminalnym.

Jednak wprowadzony w 2017 przepis nadal jest jedynie klauzulą o charakterze generalnym, brakuje bowiem przepisów wykonawczych, jak ta opieka ma wyglądać w praktyce.

W maju 2018 roku Ministerstwo Zdrowia ogłosiło przekazanie do konsultacji projektu rozporządzenia w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu, a po dwóch latach ukazał się projekt rozporządzenia, dotyczący leczenia bólu w opiece ambulatoryjnej.

Dokument określa wystandaryzowany schemat postępowania z pacjentem z dolegliwościami bólowymi do realizacji na wszystkich poziomach opieki zdrowotnej. Chodziło w dużej mierze o wdrożenie leczenia pacjenta z bólem w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej. Z jednej strony wpisywało się to w nowy model POZ wprowadzony przepisami ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej.

Z drugiej strony istniał brak stosowania właściwego leczenia bólu przewlekłego na poziomie POZ, co wiąże się z niepotrzebnymi hospitalizacjami i leczeniem powikłań. W raporcie z konsultacji projektu resort zdrowia wskazał, że mimo takiego obowiązku, prawie 40 proc. lekarzy nie porusza tematu bólu na wizycie lekarskiej.

Kolejnym problemem jest brak systemowych standardów. Projekt określa wzór Karty Oceny Nasilenia Bólu, która służy do oceny bólu ostrego i przewlekłego. Miała być na tyle krótka i uproszczona (2-3 minuty potrzebne do wypełniania), by nie wprowadzać dodatkowej biurokracji, a jednocześnie dać możliwość opisania nasilenia bólu w jednolity sposób, tak by były możliwości porównania ocen prowadzonych w różnych podmiotach przez różnych lekarzy.

- Z rekomendowanych, zunifikowanych, uniwersalnych skal oceny bólu korzysta jedynie 22 proc. lekarzy w trakcie wizyty. W 70 proc. ból opisywany jest w sposób opisowy, słowny, ale taka ocena nie jest zgodna z rekomendacjami krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych dot. leczenia pacjentów z bólem. Ocena opisowa utrudnia porównanie zmiany nasilenia bólu w zależności od stosowanego leczenia i tym samym modyfikację leczenia – uznało MZ.

Projekt standardu organizacyjnego utknął w MZ

- Schemat organizacyjny leczenia bólu był wypracowany z ministrem Łukaszem Szumowskim, jest po dwukrotnych konsultacjach zewnętrznych, zaakceptowany, przeszedł przez legislację, czekał na podpis ministra Szumowskiego. Nastała pandemia i koniec. Jest głęboka cisza w Ministerstwie Zdrowia, jeśli chodzi o ten temat – skomentowała Marzena Domańska-Sadynica, ekspert w dziedzinie ochrony zdrowia, prezes Fundacji Eksperci dla Zdrowia. 22 listopada 2022 roku przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Fundacji Eksperci dla Zdrowia w ramach kampanii NIE MUSI BOLEĆ ! przedstawili raport dotyczący sytuacji pacjenta z bólem przewlekłym oraz rekomendacje zmian.

Dzisiaj nie ma już na Miodowej ministra Łukasza Szumowskiego, nie ma pilotującej projekt wiceminister Józefy Szczurek-Żelazko. Obecnie ten zakres wchodzi w kompetencje wiceministra Waldemara Kraski. Do dziś dokument nie został przyjęty.

- Czy to jest aż tak ogromny problem, by ustandaryzować i wprowadzić to leczenie do POZ, żeby każdy lekarz, gdy przyjdzie do niego pacjent i powie, że go boli, ocenił ten ból, rozpoznał przyczynę, zmierzył natężenie dolegliwości bólowych i kontrolował działania niepożądane? Nie wyobrażamy sobie, by ten schemat nie wszedł w życie – zapytała prezes Fundacji.

W ramach wspomnianej kampanii zostanie przedstawiona Ścieżka Pacjenta z Bólem Przewlekłym oraz projekt Kompleksowej Opieki nad Pacjentem z Bólem Przewlekłym.

- Kompleksową, pełną ścieżkę postępowania z pacjentem z bólem przewlekłym oraz obowiązek postępowania według zasad właściwego leczenia bólu przewlekłego nałoży na lekarzy wyłącznie wprowadzenie w system opieki zdrowotnej standardu organizacyjnego leczenia bólu przewlekłego i bólu stanowiącego istotny problem kliniczny w warunkach ambulatoryjnych – podkreśliła prof. Magdalena Kocot-Kępska, prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i organizator kampanii.

Rekomendacje zmian

W czasie spotkania prezes Marzena Domańska-Sadynica podała osiem rekomendacji w zakresie poprawy jakości leczenia bólu przewlekłego w Polsce:

  • zapewnienie odpowiedniego poziomu edukacji pracowników ochrony zdrowia i społeczeństwa
  • zapewnienie dostępu pacjentom do odpowiedniej, zindywidualizowanej terapii przeciwbólowej
  • zwiększenie dostępności do wielokierunkowego leczenia chorych z bólem przewlekłym
  • podniesienie wyceny procedur świadczeń zdrowotnych udzielanych w ramach poradni leczenia bólu
  • utworzenie 4 oddziałów leczenia bólu w Polsce
  • utworzenie umiejętności medycyna bólu
  • stworzenie systemu referencyjnego kontraktowania świadczeń w oparciu wymaganą ocenę jakości leczenia pacjenta z bólem

Przede wszystkim poprawa w zakresie oceny, leczenia i monitorowania bólu przewlekłego w Polsce w opiece ambulatoryjnej i opiece przedszpitalnej powinna nastąpić poprzez:

  • wdrożenie standardu organizacyjnego leczenia bólu w opiece ambulatoryjnej rozporządzeniem Ministra Zdrowia (projekt z 16 stycznia 2020 roku po konsultacjach).
  • opracowanie zaleceń w zakresie postępowania z pacjentem dorosłym z zaostrzeniami bólu przewlekłego w Zespołach Ratownictwa Medycznego „P i S”, Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym.
Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum