Trendy i wyzwania w farmakoekonomice. Które są priorytetem dla Ministerstwa Zdrowia?

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia30 listopada 2022 11:30

W najbliższym czasie najbardziej istotnym zagadnieniem jest finansowanie ochrony zdrowia i realne możliwości polskiego systemu ochrony zdrowia. To łączy się ściśle z wyceną technologii lekowych i nielekowych - wskazuje wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.

Trendy i wyzwania w farmakoekonomice. Które są priorytetem dla Ministerstwa Zdrowia?
top trendy w ekonomice zdrowia, sformułowane przez ISPOR . Fot. AdobeStock
  • Polskie Towarzystwo Farmakoekonomiczne przedstawiło 10 trendów i wyzwań stojących przed polskim systemem opieki zdrowotnej w zakresie polityki lekowej
  • Wśród nich są między innymi takie, jak dostęp do danych z rzeczywistej praktyki klinicznej i analiza wielokryterialna
  • Maciej Miłkowski wskazał, które z tych trendów i wyzwań są bardzo istotne dla Ministerstwa Zdrowia

Top trendy w ekonomice zdrowia

Podczas XX tegorocznej Konferencji Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego jej prezes prof. Marcin Czech przedstawił top trendy w ekonomice zdrowia, sformułowane przez ISPOR [Stowarzyszenie zawodowe zajmujące się ekonomią zdrowia i badaniami nad wynikami na całym świecie], odnosząc je do sytuacji lokalnej i do naszych wyzwań.

Dane z rzeczywistej praktyki klinicznej (RWE) – jako rozszerzenie i uzupełnienie informacji, które przychodzą z rygorystycznych, kontrolowanych badań klinicznych.

- To możliwość analizy, jak lek czy inna technologia nielekowa działa w określonych subpopulacjach. To są też dodatkowe informacje dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa leku czy wyrobu medycznego po rejestracji lub certyfikacji - mówił prezes Towarzystwa.

Wyzwaniem jest wiarygodność tych danych. - To są standardy w gromadzeniu danych, jakość i transparentność, a także powszechność zastosowania tego typu analiz dla potrzeb podejmowania decyzji - wymieniał.

Analiza wielokryterialna jako wyjście poza ocenę technologii medycznej dokonywanej przez pryzmat tradycyjny, czyli opartej o lata życia korygowane o jakość, jako tego wspólnego mianownika dla oceny różnych technologii lekowych oraz coraz częściej nielekowych.

- To różne spojrzenie na wartość następuje w zależności od charakterystyk chorób, populacji, których dotyczą oraz interesariuszy. Odwołuje się bezpośrednio do czegoś, co nazywamy value flower, nad czym pracowała ISPOR przez ostatnie lata - mówił prof. Czech.

Tzw. "kwiat wartości ISPOR" został opublikowany w 2018 roku, a jego poszczególne płatki podkreślają elementy, które mogą zostać przeoczone lub niedocenione w konwencjonalnych ocenach wartości leków.

- Wyzwaniem jest to, że jest to obszar bardzo trudny do definiowania, bowiem brane są pod uwagę trudno mierzalne elementy, jak ciężkość choroby, wartość ubezpieczenia, wartość nadziei, ograniczenie niepewności czy pewne rozpowszechnianie się wiedzy, co powoduje, że kolejne innowacje mogą trafiać na rynek - zauważył ekspert.

Trzeci trend to równość i sprawiedliwość w zdrowiu. Te nierówności w zdrowiu, nierówności w dostępie do świadczeń dotyczą różnych aspektów ekonomicznych, geograficznych, technologicznych. Natomiast ekonomika zdrowia może być znakomitym narzędziem, które identyfikuje, monitoruje i eliminuje te nierówności.

Czwartym trendem jest kwestia finansowania. - Jest to czynnik specyficzny dla danego kraju. Chodzi o to, by zapewnić pacjentom dostęp do rozwiązań, które przedłużają ich życie i poprawiają jakość tego życia - podkreślał.

W praktyce wyzwaniem na przyszłość może być zastosowanie takich modeli finansowych, żeby systemy było stać na to, żeby zapewnić opiekę nad pacjentem i dostępność refundacyjną.

Piąty trend to zaangażowanie pacjenta w proces leczenia. Dotyka to zdrowia publicznego, ale to jest też uwzględnienie głosu pacjenta w przygotowaniu planu leczenia, jego potrzeb, priorytetów.

- To jest również punkt styczny z value based healthcare, czyli systemu, który nagradza efekt, który pojawia się w systemie bardziej niż samego świadczenia, które jest finansowane - stwierdził prof. Czech.

Sztuczna inteligencja jest akceleratorem zmian

Szósty trend, będący wyzwaniem w całej Europie i świecie, to polityka cenowa wobec leków, wyrobów medycznych i innych świadczeń. To jest również sposób regulacji systemu poprzez wpływanie na podaż świadczeń i ich odpowiednie taryfikowanie. Łączy się to z wpływem na zachowania wszystkich uczestników systemu, na farmaceutów, lekarzy i innych.

- To dotyka też instrumentów dzielenia ryzyka, które są szeroko stosowane w naszym systemie ochrony zdrowia. I odpowiedzi na pytanie, na ile te instrumenty służą skutecznej, patrząc z biznesowego punktu widzenia, segmentacji rynku, a co za tym idzie, szerszemu dostępowi i czy jest to trend, który wchodzi w konflikt z przejrzystością procesów refundacyjnych - zauważył prezes PTFe.

Siódmy trend dotyczy zdrowia publicznego, który w obliczu takich kryzysów jak COVID-19 ma coraz większe znaczenie. W Polsce zdrowie publiczne nigdy nie cieszyło się takim zainteresowaniem ani nie miało takiego poziomu finansowania jak obecnie. Nie brakuje jednak wyzwań takich jak na przykład wyjście naprzeciw pewnemu oporowi środowisk przeciwko szczepieniom.

Ósmy trend wskazany przez farmakoekonomistów to HTA.

- Tu mamy różne wymiary:  pogłębienie współpracy międzynarodowej, zwiększenie przejrzystości procesów, dążenie do standaryzacji - wymieniał prof. Czech.

Dziewiąty trend to dane o zdrowiu - zbieranie, katalogowanie, analizowanie i wykorzystanie wiedzy o zdrowiu pojedynczych pacjentów, a także całych populacji po to, by zmienić sposób planowania i realizacji procesu terapeutycznego i leczniczego.

Jak podkreślał prezes Towarzystwa, główne wyzwania na przyszłość to infrastruktura IT, która w Polsce znakomicie się rozwija, interoperacyjność systemów, ale również zabezpieczenie wygenerowanych informacji przed nieuprawnionym dostępem, czyli cyberbezpieczeństwo.

Ostatni wskazany trend to sztuczna inteligencja czyli pewne podejście do zautomatyzowanego procesu analizy danych różnych charakterystyk, opisów, danych rozliczeniowych, tych pozyskanych ze smartfonów, która pozwoli na usprawnienie procesu diagnostycznego czy monitorowanie terapii.

- Sztuczna inteligencja jest akceleratorem zmian, pomaga też w predykcyjny sposób podchodzić co oceny tego, co może być w przyszłości - dodał ekspert.

Priorytety Ministerstwa Zdrowia

Które z tych trendów są najważniejsze obecnie dla Ministerstwa Zdrowia, patrząc przez pryzmat priorytetów i tego, nad czym obecnie pracuje resort?

- W najbliższym czasie najbardziej istotnym zagadnieniem jest finansowanie ochrony zdrowia i realne możliwości polskiego systemu ochrony zdrowia. To łączy się ściśle z wyceną technologii lekowych i nielekowych oraz ustaleniem zasad finansowania, co, w którym kierunku finansować - ocenił wiceminister zdrowia, Maciej Miłkowski.

Jak podkreślił, dobra wycena pod każdym kątem wzmacnia chęć stosowania danych technologii lekowych, wykonania zabiegu czy konsultacji, prowadzenia pacjenta z danym schorzeniem: - Dobra wycena technologii lekowych wpływa też na większą mobilizację pracowników sektora farmaceutycznego, żeby współpracować z osobami odpowiedzialnymi za leczenie pacjenta w tym zakresie.

Przypomniał, że Ministerstwo Zdrowia pracuje obecnie nad tym, by znacznie wzmocnić część podstawową, najbardziej istotną dla systemu ochrony zdrowia.

- Jest duży nacisk na pacjentów ze schorzeniami diabetologicznymi. Pracujemy nad dziedziną pokrewną kardiologii – nad specjalnością hipertensjologii, bo widzimy, że dobrze leczone nadciśnienie tętnicze to olbrzymie zmniejszenie kosztów systemowych. Oczywiście nie spodziewamy się efektów w najbliższych latach, bo to działania na przyszłość - dodał.

- Chcemy inwestować w obszarze bardzo szerokich jednostek chorobowych, które mogą nas kosztować olbrzymie środki finansować. Przewlekła niewydolność nerek, wczesne leczenie, zmniejszenie liczby pacjentów dializowanych, wydłużenie życia. We wszystko to, co jest przyczyną bardzo wysokich wydatków sektora zdrowie. W przyszłym roku najprawdopodobniej też będziemy zajmowali się dużo mocniej otyłością i powikłaniami - wymieniał.

W ocenie wiceministra bardzo ważnym elementem jest zaangażowanie pacjenta, samoświadomość jak istotne jest postępowanie według zaleceń lekarskich i dbanie o własne zdrowie.

- Cukrzyca jest świetnym przykładem. Dzieci są perfekcyjnie nauczone współpracy ze swoją chorobą, wiedzą, jak mają postępować z chorobą, jak się odżywiać. W kardiologii jest już zdecydowanie trudniej, bo pacjenta nie boli i nie przestrzega zaleceń. Podobnie jest w wielu jednostkach - zauważył.

Dla resortu priorytetem będzie też dalsze wykorzystanie danych informatycznych.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

    Najnowsze