Testy w namiocie przed apteką? Byliniak: rozmawiamy z MZ o różnych rozwiązaniach

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia28 stycznia 2022 14:41

Wymogi, które zostały postawione aptekom odnośnie testowania na początku są wyśrubowane. Przedstawiliśmy resortowi zdrowia swoje propozycje i rozmawiamy o sposobach zwiększenia dostępności tej usługi dla aptek - mówi Michał Byliniak.

Testy w namiocie przed apteką? Byliniak: rozmawiamy z MZ o różnych rozwiązaniach
Michał Byliniak: rozmawiamy z Ministerstwem Zdrowia o wymagach dla aptek, które chcą testować na COVID-19 Fot. LJ
  • Michał Byliniak: wymogi, które zostały postawione aptekom odnośnie testowania na początku są wyśrubowane. Przedstawiliśmy resortowi zdrowia swoje propozycje i rozmawiamy o sposobach zwiększenia dostępności tej usługi dla aptek
  • Ale apteki muszą się też zmieniać. Do niedawna było tak, że nawet architektonicznie apteka była nakierowana na wydawanie leku, na ekspedycję. Teraz dochodzą elementy usługowe
  • Na dziś w Europie jest 300 milionów pacjentów, którzy mają prawo testować się w aptekach

Wyśrubowane wymogi dla aptek. "Pracujemy nad tym"

Luiza Jakubiak, Rynek Zdrowia: Pierwsze testy w kierunku COVID-19 w aptekach były prowadzone 27 stycznia, ale przygotowania do tego procesu wydają się nieco chaotyczne. Sam Pan pisał na TT o burzy medialnej w temacie testowania w aptekach, apelując o czas i spokój. Oraz że liczba zaangażowanych aptek rośnie i będzie rosła.

Michał Byliniak, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej: Ten początek jest być może mało dynamiczny, ale liczba aptek się zwiększa. Dzisiaj już jest ich 140.

Obecnie możemy sobie zestawić obok siebie dwa projekty: jeden jest już w trakcie realizacji, drugi się rozpoczyna, czyli szczepienia i testy. W obu przypadkach, na początku przeważały głosy raczej negatywne niż pozytywne. Różnica była taka, że w przypadku szczepień, nikt nie anonsował ich wykonywania na ogromną skalę. W przypadku testów tak się stało, może niechcący, że ta usługa będzie w każdej aptece. I na pewno sposób ich zakomunikowania wpływa na ogólny odbiór każdego z nich. Natomiast to co jest ważne - oba te projekty są do siebie bardzo zbliżone zarówno jeśli chodzi o wyzwania dla aptek i farmaceutów jak i ich znaczenie w obecnej sytuacji.

Oczywiście tydzień czasu na to, żeby przygotować całość, to za mało. Nie mówię tylko o farmaceutach, ale też o CeZ, NFZ i wszystkich zaangażowanych. System nie działa idealnie, ale to naturalny element związany z takim szybkim tempem wdrażania rozwiązania.

Z jednej strony szybkie tempo zmian, z drugiej rozczarowanie farmaceutów bardzo restrykcyjnymi wymogami - dużo bardziej restrykcyjnymi niż w przypadku szczepień. Tu jest okres dostosowawczy do września, w przypadku testów – od razu na wejściu bariera nie do pokonania dla wielu aptek.

Rzeczywiście wymogi, które zostały postawione aptekom odnośnie testowania na początku są wyśrubowane. Po pierwsze dlatego, że bazują na obowiązujących dotychczas przepisach. Nikt nie przewidywał tego, co się stało w ostatnich dniach.

Badania diagnostyczne, a wśród nich testy w kierunku COVID-19, są elementem opieki farmaceutycznej. W rozporządzeniu dotyczącym usług opieki farmaceutycznej nie ma okresu przejściowego, który jest w przypadku szczepień.

W momencie, kiedy rozmawialiśmy z Ministerstwem Zdrowia o kształcie rozporządzenia odnośnie wymogów, trudno było przewidywać, że możliwość wykonywania testów pojawi się tak szybko. A musimy mieć świadomość, że testowanie pacjentów potencjalnie chorych na COVID-19 niesie ze sobą konieczność spełnienia dodatkowych wymogów bezpieczeństwa. Dlatego to rozporządzenie trzeba odpowiednio zmodyfikować, żeby można było wprowadzane zmiany traktować jako wiążące.

Nad tym w tej chwili pracujemy. Przedstawiliśmy resortowi zdrowia swoje propozycje i rozmawiamy o sposobach zwiększenia dostępności tej usługi dla aptek.

Apteki różnią się od siebie i nie każda ma możliwość wydzielenia pomieszczenia w ramach powierzchni ekspedycyjnej, a jednocześnie wprowadzanie pacjenta potencjalnie covidowego do apteki na zaplecze jest kontrowersyjne. Wiemy jednak, że w Europie stosuje się różne rozwiązania, żeby testować pacjentów i unikać mieszania ich z tymi, którzy przyszli po leki. Używa się namiotów zlokalizowanych przed aptekami lub korzysta się z komory przyjęć, czyli wejścia od tyłu placówki.

Chcemy skorzystać z doświadczeń innych państw, w których działa to w takiej formule. Wydaje się, że po stronie resortu zdrowia jest zrozumienie dla celu który nam przyświeca. Oczywiście przy założeniu, że to nie jest opcja dla każdej apteki, tak samo jak nie jest w przypadku szczepień. Ale są też farmaceuci, którzy chcą z tej opcji korzystać, szukają sposobów i dla których mobilna umywalka nie jest przeszkodą.

Część aptek testuje po zamknięciu placówki.

Tak, szukają dobrych rozwiązań dla siebie. Musimy pamiętać o tym, że modele funkcjonowania aptek w Polsce są bardzo różne. Wystarczy chociaż popatrzeć na godziny ich otwarcia. Jest więc przestrzeń na to, żeby pewną dodatkową czynność uruchamiać. 

Ale apteki muszą się też zmieniać. Do niedawna było tak, że nawet architektonicznie apteka była nakierowana na wydawanie leku, na ekspedycję. Teraz dochodzą elementy usługowe. Część tych usług będzie wymagała stworzenia komfortowych warunków dla pacjenta i spełnienia przepisów ustawy o prawach pacjenta. Więc apteki będą musiały powoli ewolucyjnie się zmieniać. Każda szukając swojej drogi.

Badania diagnostyczne w aptekach to element opieki farmaceutycznej

Czy rozmowy w resorcie zdrowia dotyczą wymogów również dla pozostałych badań diagnostycznych wymienionych w rozporządzeniu czy tylko testowania w kierunku COVID-19?

Traktujemy to oddzielnie. Musimy pamiętać, że testy w przypadku choroby zakaźnej, jaką jest COVID-19, mają trochę inną charakterystykę i konieczne środki bezpieczeństwa. Ideą pojawienia pozostałych badań, umieszczonych w rozporządzeniu, nie jest to, abyśmy bezrefleksyjnie zaczęli proponować badania jakiegokolwiek parametru każdemu pacjentowi.

Celem jest tak naprawdę wpisanie tych badań diagnostycznych w pewne świadczenia, np. kontynuację recepty. Możliwość wykonywania lipidogramu otwiera drogę do uczestnictwa w programie profilaktycznym ChUK, czyli wykrywania chorób układu krążenia. 

W tej logice należy patrzeć na te nowe możliwości, jakie daje opieka farmaceutyczna. Osoby, które będą prowadziły te badania, muszą być przeszkolone, nie po to, żeby technicznie umieć nakłuć palec, ale to to, żeby być w stanie wyciągnąć z tego badania właściwe wnioski, poznać standardy pewnych parametrów, żeby wiedzieć, jak interpretować wynik i wiedzieć, co powiedzieć pacjentowi.

Jest wiele elementów, które musimy złożyć w całość. Ale zakładamy, że te działania mają mieć wartość systemową, bo system ochrony zdrowia potrzebuje bardzo dużego wsparcia, szczególnie teraz, kiedy mamy zaciągnięty duży dług zdrowotny. 

Pierwsze informacje o planach wprowadzenia badań diagnostycznych do aptek brzmiały rewolucyjnie. Też Pan to ocenia, jako rewolucję?

O ile w Polsce dla wielu osób to jest rewolucja, to na świecie, czy nawet w samej Europie, apteki w taki sposób wykorzystuje się od lat. Testowanie w kierunku COVID-19 weszło do aptek w kilka miesięcy po wybuchu pandemii, kiedy takie testy były jedyną drogą, żeby zapobiegać jej rozwojowi.

Na dziś w Europie jest 300 milionów pacjentów, którzy mają prawo testować się w aptekach. Ta opcja jest dostępna m.in. w Niemczech, Francji, Hiszpanii, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Szwajcarii, czy Austrii.

Mamy do czego się odnosić. Widzimy już, że nie przyniosło to zwiększonego zagrożenia dla farmaceutów i to bardzo dobrze działa. Zatem trudno powiedzieć, że w innych państwach jest to coś nowego. Tak jak nowe nie były szczepienia, które u nas budziły na początku mnóstwo emocji.

Trzeba też sobie zdawać sprawę, że typowa apteka w Polsce nie odbiega od typowej apteki w Europie, ani rozmiarem, ani wyposażeniem. Mamy bardzo podobną infrastrukturę. Teraz to już jest tylko kwestia przejścia takiej samej drogi, co nasi zagraniczni koledzy.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum