"Nie" dla wykonywania badań diagnostycznych w aptekach. Jest stanowisko diagnostów laboratoryjnych

Autor: oprac. PW • Źródło: Rynek Zdrowia19 stycznia 2022 16:30

Czy apteki to odpowiednie miejsce do wykonywania badań? - pyta Zarząd Krajowy Krajowego Związku Zawodowego Pracowników Medycznych Laboratoriów Diagnostycznych i publikuje stanowisko "w sprawie rozszerzenia uprawnień Farmaceutów o wykonywanie badań diagnostycznych w aptekach ogólnodostępnych".

"Nie" dla wykonywania badań diagnostycznych w aptekach. Jest stanowisko diagnostów laboratoryjnych
Badania diagnostyczne wykonywane w aptece. Diagności laboratoryjni przeciwni. Fot. AdobeStock
  • Krajowy Związek Zawodowy Pracowników Medycznych Laboratoriów Diagnostycznych zajął stanowisko w sprawie rozszerzenia uprawnień farmaceutów o wykonywanie badań diagnostycznych
  • Zaskoczenie diagnostów laboratoryjnych budzą "domysły" pojawiające się w kwestii wykazu badań diagnostycznych, jakie mieliby wykonywać farmaceuci
  • Diagności przekonują, że farmaceuci nie mają uprawnień do pobierania materiału analitycznego oraz do zlecania wykonywania badań laboratoryjnych samodzielnie oraz poza laboratorium

Opieka farmaceutyczna w aptekach

Zarząd Krajowy Krajowego Związku Zawodowego Pracowników Medycznych Laboratoriów Diagnostycznych w stanowisku z środy (19 stycznia) - jak zaznacza - odnosi się do informacji jakie na temat rozszerzenia uprawnień farmaceutów o wykonywanie badań diagnostycznych w aptekach ogólnodostępnych pojawiają się na etapie dyskusji w mediach.

Jaki sami przedstawiciele Związku przyznają, pewne rozważania na ten temat, to dzisiaj spekulacje. Te rozważania wyraźnie jednak zaniepokoiły diagnostów laboratoryjnych, stąd stanowisko.

Związek opublikował stanowisko na swojej stronie na Facebooku. W innym wpisie na Facebooku diagności dopytują m.in.: Czy w procesie kształcenia przed- i podyplomowego farmaceuci nabywają odpowiednie kompetencje do pobierania materiału analitycznego, samodzielnego zlecania, wykonywania badań oraz interpretacji ich wyników?

Twierdzą też, że w trosce o dobro pacjentów chcieliby "uniknąć sytuacji, do której doszło w jednej z placówek POZ, gdzie pielęgniarka wykonała zlecone przez lekarza badanie "krzywej cukrowej" z użyciem glukometru, a wynik badania "wydała" pacjentowi na serwetce".

Przypomnijmy, że znowelizowana niedawno Ustawa o zawodzie farmaceuty wprowadziła możliwość udzielania przez farmaceutów świadczenia zdrowotnego - opieka farmaceutyczna.

W ramach tego świadczenia farmaceuta - co przewidują zapisy zmienionej ustawy - współpracując z pacjentem i lekarzem prowadzącym leczenie pacjenta, a w razie potrzeby także z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem terapii. To działanie ma polegać m.in. na wykonywaniu badań diagnostycznych w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa stosowanej u pacjenta farmakoterapii.

"Farmaceuci nie mają uprawnień do pobiera materiału analitycznego"

Minister zdrowia - co zapisano w ustawie - ma określić w drodze rozporządzenia "wykaz badań diagnostycznych, które mogą być wykonywane przez farmaceutę sprawującego opiekę farmaceutyczną, uwzględniając potrzeby pacjentów, ich bezpieczeństwa oraz możliwości lokalowe i techniczne, którymi dysponują apteki ogólnodostępne".

6 października 2021 roku powstał ministerialny zespół, który ma m.in. ustalić wykaz badań diagnostycznych wykonywanych przez farmaceutów. W składzie tego zespołu nie ma dotąd przedstawiciela diagnostów laboratoryjnych.

Jak wynika ze stanowiska zarządu KZZPMLD podpisanego przez dr n. med. Karolinę Bukowską-Strakową, przewodniczącą Związku, zaskoczenie środowiska diagnostów laboratoryjnych budzą medialne doniesienia "i domysły pojawiające się w tej sprawie", czyli w kwestii wykazu badań diagnostycznych, jakie mieliby wykonywać farmaceuci.

Związek w stanowisku zwraca uwagę, że "mimo wpisania do ustawy o zawodzie farmaceuty możliwości wykonywania przez Farmaceutów badań diagnostycznych wciąż nie daje im to uprawnień do pobierania materiału analitycznego oraz do zlecania wykonywania badań laboratoryjnych samodzielnie oraz poza laboratorium, ponieważ pozostaje to w kolizji z innymi aktami prawnymi".

Jakie badania do wykonania w aptece?

Diagności w stanowisku obszernie wyjaśniają swoje wątpliwości.

Dr n. med. Karolina Bukowska-Strakowa, przewodnicząca Związku, zaznacza że diagności zgadzają się z tym, iż dla celów zwiększenia społecznej profilaktyki chorób cywilizacyjnych farmaceuci mogliby być uprawnieni, podobnie jak niektórych krajach Europy czy w USA, do wykonywania nieinwazyjnych badań diagnostycznych polegających na przykład na pomiarze ciśnienia krwi, tętna, wagi i wzrostu pacjenta w celu obliczenia BM.

Jej zdaniem niepokojące jednak pozostają informacje medialne, z których wynika, że "wiceminister zdrowia Waldemar Kraska zapowiada możliwość przeprowadzania testów genetycznych na obecność COVID-19 w aptekach"

Jak dalej czytamy w stanowisku, jeszcze większy niepokój w środowisku diagnostów laboratoryjnych ma budzić - jak to określono - spekulacja o możliwości uprawnienia farmaceutów do tego "by mogli zlecać wybrane badania laboratoryjne konieczne do kontroli skuteczności farmakoterapii w ramach świadczenia opieki farmaceutycznej".

Takie badania miałyby dotyczyć kreatyniny, INR, hemoglobiny glikowanej, lipidogramu, prób wątrobowych, poziomu elektrolitów: potas, żelazo, hormony tarczycy - TSH, płytki krwi (trombocytopenia), podstawowej analizy krwi i moczu.

Związek zawodowy diagnostów domaga się  informacji o tym, które to przepisy obowiązującego prawa uprawniają farmaceutów do pobierania materiałów do badań w przypadku przerywania ciągłości skóry przy konieczności pobrania krwi żylnej i włośniczkowej oraz samodzielnego wykonywania badań.

Diagności: to diagnosta powinien konsultować wyniki badań

Diagności pytają też czy kompetencje, które farmaceuci nabywają w toku studiów i kształcenia podyplomowego pozwolą im "na samodzielną ocenę, które testy diagnostyczne należałoby zlecić pacjentowi" oraz "na prawidłową interpretację ich wyników nie tylko w kontekście stosowanych farmakoterapii, ale również stanu klinicznego pacjenta".

Jak zauważa podpisana pod stanowiskiem w imieniu zarządu Związku jego przewodnicząca dr n. med. Karolina Bukowska-Strakowa, środowisko diagnostów od lat zabiega o poszerzenie kompetencji diagnostów laboratoryjnych "z uwagi na ich wysokie kwalifikacje".

"Chcemy, by to diagnosta był tą osobą, która konsultuje z pacjentem wyniki i przygotowuje go do wizyty lekarskiej" - stwierdza przewodnicząca Związku, dr n. med. Karolina Bukowska-Strakowa.

Proponuje też rozważenie wprowadzenia studiów pomostowych dla diagnostów, tak by mogli uzyskać tytuł zawodowy lekarza lub farmaceuty.

 

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum