Nawet przy otwartym złamaniu w karetce nie podadzą leków przeciwbólowych

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia03 grudnia 2022 12:00

48 proc. pacjentów z silnym bólem nie otrzymało żadnego leczenia przeciwbólowego podczas interwencji zespołu ratownictwa medycznego - wynika z badania ekspertów. Z leczeniem bólu w Polsce nadal jest bardzo źle. Tymczasem z analiz wynika, że aż 8,5 mln dorosłych Polaków cierpi z powodu bólu przewlekłego.

Nawet przy otwartym złamaniu w karetce nie podadzą leków przeciwbólowych
Z leczeniem bólu w Polsce jest źle Fot. ShutterStock
  • Aż 8,5 mln dorosłych Polaków cierpi z powodu bólu przewlekłego. U dużego odsetka jest on źle leczony – podkreślali eksperci podczas konferencji, na której zainaugurowano kampanię "Nie musi boleć"
  • Zwrócili uwagę, że mimo istnienia standardów leczenia bólu podczas interwencji zespołów ratownictwa medycznego, nadal prawie połowa pacjentów z silnym bólem nie otrzymuje żadnego leczenia przeciwbólowego
  • Prof. Andrzej Basiński przytoczył dane za 2021 rok, z których wynikało, że ostry ból związany z urazami był leczony przez zespoły ratownictwa medycznego jedynie u 26,8 proc. pacjentów
  • Jeszcze gorzej wypada leczenie przeciwbólowe dzieci, które praktycznie nie funkcjonuje
  • Dominującym lekiem przeciwbólowym stosowanych w karetkach jest ketoprofen (podano go w 44 procentach przypadków)

Połowa pacjentów urazowych z silnym bólem bez leczenia przeciwbólowego

53 proc. pacjentów nie otrzymuje żadnego leczenia przeciwbólowego.

- W 2017 roku zespół, którego byłem wtedy kierownikiem, zrobił badanie, analizując 35 tys. kart czynności ratunkowych w karetkach w zakresie leczenia bólu. Wyszło z tego badania, że w województwie kujawsko-pomorskim tylko 17 proc. chorych otrzymuje jakiekolwiek leczenie przeciwbólowe. Zrobiła się afera – opowiada prof. Andrzej Basiński, kierownik Zakładu Ratownictwa Medycznego GUMed, członek Polskiego Towarzystwa Badania Bólu.

O wynikach tego badania poinformował na swojej stronie również resort zdrowia. „Jak wynika z publikacji autorstwa zespołu ekspertów pod przewodnictwem prof. Andrzeja Basińskiego z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, zaledwie 16 proc. dorosłych pacjentów otrzymało leczenie przeciwbólowe podczas interwencji podstawowych zespołów ratownictwa medycznego, natomiast specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego jedynie w 18 proc. zastosowały leczenie przeciwbólowe na etapie przedszpitalnym. Zaledwie 20 proc. dzieci z urazami wielonarządowymi otrzymuje leczenie przeciwbólowe na etapie przedszpitalnym” – czytamy.

W ślad za tym, przy udziale Ministerstwa Zdrowia, zespół ekspertów wziął pod lupę dane dotyczące leczenia bólu w opiece przedszpitalnej, analizując działania zespołów karetek pod kątem stosowania leków przeciwbólowych u pacjentów z urazami, w tym również tych, którym z reguły towarzyszy silny ból.

Dane zostały przygotowane w oparciu o System Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM). Analiza obejmowała okres od 1 listopada 2017 roku do 31 grudnia 2018 roku. Do badania włączono interwencje zespołów ratownictwa medycznego z całej Polski, których w całym roku 2018 było 3,3 mln. Urazy stanowiły ok. 15 proc. wszystkich wyjazdów karetek (570 tysięcy).

Prace zespołu potwierdziły to, co wyszło wcześniej. "U osób dorosłych leki przeciwbólowe zostały podane w 25,23 proc. przypadkach, a u dzieci (poniżej 18 roku życia) w 16,58 proc. przypadkach" – konkluduje Ministerstwo Zdrowia.

- Średnia z badania to 24 procent - tyle pacjentów otrzymywało w 2018 leczenie przeciwbólowe. W jakich stanach nie podaje się leku przeciwbólowego? Na przykład przy złamaniu nadgarstka i ręki. Aż 58 proc. chorych nie otrzymało takiego leczenia i aż 75 proc. w sytuacjach otwartej rany obejmującej liczne okolice ciała. Jedynie chorzy z oparzeniami byli na lepszym poziomie leczenia przeciwbólowego. Dzieci – to budzi trwogę – szczególnie te do 1 roku życia, praktycznie w ogóle nie są leczone przeciwbólowo – wylicza prof. Basiński.

- Na wspomniane 500 tys. wyjazdów do urazów, tylko 0,1 proc. to chorzy, którzy wymagali respiratora, a 0,2 proc. intubacji. To oznacza, że pozostali pacjenci byli przytomni – dodaje.

Podstawowe wnioski, jakie wyciągnięto z tego badania:

  • W urazach z silnym bólem 53 proc. pacjentów nie otrzymuje żadnego leczenia przeciwbólowego.
  • Tylko 20 proc. urazów jest obsługiwanych przez karetki S (z lekarzem). Do 80 proc. urazów jeżdżą tylko i wyłącznie karetki P, w których jest 2-3 ratowników medycznych
  • Tylko (średnio) w 24 proc. przypadków podano jakikolwiek lek przeciwbólowy
  • Występują duże różnice między województwami. Przy średniej 24 procent 7 województw jest poniżej, a 8 powyżej tego parametru. Najlepiej wypadło województwo warmińsko-mazurskie – 29 procent, najgorzej podlaskie – 16,3 procent
  • Z tych, co dostawali leczenie, połowa otrzymywała jeden lek – ketoprofen

Leczenie bólu w Polsce. Ministerstwo Zdrowia: jest źle

Z uwagi na tak słabe leczenie bólu, resort zdrowia uznał, że priorytetowym powinno być opracowanie w przystępnej formie standardu leczenia dolegliwości bólowych o różnych przyczynach i nasileniu i wdrożenie tego standardu w formie dobrych praktyk jako zalecenia w całym kraju.

- Powstał zespół, który opracował wytyczne. Idea była prosta: wieszamy kartkę A4 w ambulansie tak, by w sytuacji zagrożenia wystąpienia dolegliwości bólowych, ratownik medyczny widział, co należy zrobić i jakie podać środki, które ma do swojej dyspozycji. Powstało proste precyzyjne opracowanie, z podziałem na ból urazowy i nieurazowy, w zależności od stopnia nasilenia: łagodny, umiarkowany i ostry. Wprowadzając te wytyczne zrobiliśmy szkolenia. Każdy z wojewodów miał obowiązek przeprowadzić szkolenia przy pomocy specjalistów, żeby nauczyć ratowników medycznych i innych pracowników systemu ratownictwa tych wytycznych – mówi prof. Basiński.

Powstały:

  • Dobre Praktyki leczenia bólu u osób dorosłych w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego i lotniczych zespołach ratownictwa medycznego;
  • Dobre Praktyki leczenia bólu u osób dorosłych w podstawowych zespołach ratownictwa medycznego;
  • Dobre Praktyki leczenia bólu u dzieci w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego i lotniczych zespołach ratownictwa medycznego;
  • Dobre Praktyki leczenia bólu u dzieci w podstawowych zespołach ratownictwa medycznego.

W całym kraju przeprowadzono szkolenia, minęło kilka lat i postanowiono dokonać ponownej analizy. Wzięto pod uwagę 2021 rok. Roczna liczba wyjazdów karetek to 3,1 mln, z tego urazy stanowiły 450 tysięcy.

Co się zmieniło? Niewiele.

Częstość zaopatrywania bólu wzrosła z 24,2 do ledwie 26,8 proc. Nadal 48 proc. pacjentów z silnym bólem nie otrzymało żadnego leczenia przeciwbólowego w porównaniu do 53 proc. 3 lata wcześniej.

Nieznacznie uległa zmianie sytuacja dzieci – nadal jest bardzo niski odsetek tych, które otrzymało leczenie przeciwbólowe. W grupie wiekowej 1-6 liczba pacjentów z urazem którzy dostali lek przeciwbólowy to 11,7 proc. (2021 rok) vs 11,2 proc. (2018 rok).

Nadal dominującym lekiem przeciwbólowym jest ketoprofen (podano go w 44 procentach przypadków).

Wypowiedź zarejestrowana podczas spotkania w biurze Rzecznika Praw Pacjenta dotyczącego kampanii NIE MUSI BOLEĆ ! (Warszawa, 22 listopada 2022 roku).




 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

    Najnowsze