Jak powstaje lek drugiej generacji? Wyprawa do fabryki leków [ZDJĘCIA]

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia29 czerwca 2022 17:30

Celem rozwoju jest lek, który jest produkt stabilny chemicznie i fizycznie. W pierwszym przypadku dana substancja lecznicza nie może ulegać rozkładowi w trakcie wytwarzania i w trakcie przechowywania, nie może być w niej też żadnych zanieczyszczeń.

Jak powstaje lek drugiej generacji? Wyprawa do fabryki leków [ZDJĘCIA]
W fabryce leków Polpharma w Starogardzie Gdańskim. Fot. LJ
  • Rozwój leku zaczyna się od decyzji o rozwinięciu danej molekuły. Typuje się substancję czynną atrakcyjną komercyjnie
  • Potem są kolejne etapy rozwoju. Celem rozwoju jest lek, który jest produkt stabilny chemicznie i fizycznie. Musi być też biorównoważny wobec leku oryginalnego
  • Kiedy lek otrzymuje rejestrację, rusza produkcja na dużą skalę. Gotowe produkty są pakowane. Lek trafia na rynek

Stworzenie leku wymaga opracowania strategii rozwoju produktu

Jak powstaje lek drugiej generacji, czyli odpowiednik generyczny produktu oryginalnego, już będącego na rynku? Zaczyna się od decyzji o rozwinięciu danej molekuły. Typuje się substancję czynną atrakcyjną komercyjnie.

Potem następują kolejne etapy: badania preformulacyjne przed formulacją, rozwój formulacji i rozwój procesu, walidacja procesu wytwarzania, czyli potwierdzenie, że produkt może być wytwarzany w sposób powtarzalny, a następnie produkcja.

- Na etapie preformulacji szczegółowo przyglądamy się substancji leczniczej oraz produktowi referencyjnemu. Technikami opracowania mikroskopowego, za pomocą m.in. spektroskopii ramanowskiej, staramy się zrozumieć, jak został zbudowany lek referencyjny, co z tego można wykorzystać, ale i co poprawić - opowiada Przemysław Skończeń, szef działu formulacji zakładów Polpharma.

W pracowni spektometrii
W pracowni spektometrii

Kolejnym etapem jest rozwój formulacji czyli opracowanie składu i procesu wytwarzania leku drugiej generacji, podczas którego analitycy rozwijają metody analityczne, które pozwalają badać jakość tego produktu.

Celem rozwoju jest lek, który jest produkt stabilny chemicznie i fizycznie. W pierwszym przypadku dana substancja lecznicza nie może ulegać rozkładowi w trakcie wytwarzania i w trakcie przechowywania, nie może być w niej też żadnych zanieczyszczeń. Stabilność fizyczna oznacza, że tabletka przechowywana przez 3-5 lat nie może się kruszyć.

Musi być też biorównoważny, czyli zachowywać się w organizmie pacjenta dokładnie tak samo, jak lek oryginalny. Wytwarzanie musi być w sposób powtarzalny, czyli taka sama jakość w każdej serii. Dodatkowo musi być wytwarzany w procesie, który jest konkurencyjny cenowo. To jest istotą leków II generacji – są tańsze od leków referencyjnych.

Badania biorównoważności
Badania biorównoważności

Trzeba też wiedzieć, czy substancja lecznicza pomieszana z substancjami pomocniczymi innymi niż w przypadku leku referencyjnego dalej utrzymuje swoją stabilność oraz  jak substancja lecznicza reaguje na kontakt z wilgocią czy z podwyższoną temperaturą.

To wymaga stworzenia strategii rozwoju produktu. Przemysław Skończeń podaje przykład: - Mamy substancję leczniczą, która źle znosi kontakt z wodą – w kontakcie z wodą ulega hydrolizie, rozpada się. Technologią z wyboru będzie technologia sucha, która nie używa rozpuszczalników. Jednak wiemy, że wszystkie technologie suche podlegają ochronie patentowej. Zadaniem badaczy jest opracować taki skład produktu, żeby pomimo braku możliwości zastosowania technologii na sucho, substancja lecznicza była stabilna.

W laboratorium
W laboratorium

Z tak gotową koncepcją produkt trafia do laboratorium. Tam wykonuje się setki doświadczeń. Wpierw w małej skali, najczęściej do 1 kilograma. Sprawdza się różne opcje, powstaje wiele prototypów formulacji i składów leków. Ocenia się je pod kątem stabilności chemicznej, fizycznej, uwalniania. Sprawdza się też, czy nie zostaje naruszona ochrona patentowa i czy jest szansa na komercjalizację leku.

Kolejny etap rozwój procesu następuje, kiedy ze skali laboratoryjnej produkt wchodzi na większą skalę, np. do produkcji pilotażowej. Tu już jest mowa o 15-40 kg substancji.

Produkcja tabletek
Produkcja tabletek

Potem jest etap badań klinicznych, w którym potwierdza się, czy lek jest biorównoważny z lekiem referencyjnym, czyli czy zachowuje się tak samo, tak samo się wchłania, uzyskuje ten sam poziom stężeń w osoczu i z taką samą prędkością się wydala.

Następnie gromadzona jest dokumentacja do wniosku rejestracyjnego leku. Wytwarzane są serie rejestracyjne, oceniane w badaniach stabilności, w testach przyspieszonego starzenia w interwałach 3, 6 i 12 miesięcy. Trzeba ocenić, czy jakość produktu nie spada.

Po drodze jest jeszcze transfer metod analitycznych do laboratorium kontroli jakości.

Linia pakowania leków
Linia pakowania leków

Kiedy lek otrzymuje rejestrację, rusza produkcja na dużą skalę. Gotowe produkty są pakowane. Lek trafia na rynek.

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum