• PARTNER SERWISUpartner serwisu

Leki na mukowiscydozę z refundacją. Chorzy czekają, procedura kontraktowania ruszyła w kwietniu

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia18 kwietnia 2022 09:00

Leki przyczynowe do leczenia mukowiscydozy znalazły się w marcowym wykazie refundacyjnym, ale dopiero od niedawna trwa kontaktowanie świadczenia. Podanie leku będzie możliwe najwcześniej od maja.

Leki na mukowiscydozę z refundacją. Chorzy czekają, procedura kontraktowania ruszyła w kwietniu
Mukowiscydoza prowadzi m.in. do zmian płucnych i niewydolności oddechowej. Fot. AdobeStock
  • Od 1 marca 2022 roku są refundowane leki przyczynowe w mukowiscydozie. Jednak organizacja leczenia trwa
  • 7 kwietnia 2022 roku NFZ opublikował nowelizację zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe
  • Paweł Wójtowicz: na dobrą sprawę dopiero teraz możemy mówić o rozpoczęciu całej procedury kontraktowania świadczenia
  • NFZ informuje: program lekowy dla chorych na mukowiscydozę jest już programem zakontraktowanym i może być realizowany w 14 ośrodkach w Polsce

Leki w wykazie refundacyjnym, ale kontraktowanie dopiero ruszy

Już w połowie lutego 2022 roku wiceminister zdrowia, Maciej Miłkowski zapowiedział refundację najnowszych leków na mukowiscydozę. To była doskonała wiadomość dla pacjentów z tą rzadką chorobą.

Choroba przebiega najczęściej w postaci przewlekłej, powolnej destrukcji oskrzeli z zajęciem miąższu płuc, co prowadzi do niewydolności oddechowej i zgonu.

- Na tym polega mukowiscydoza - to gęsty śluz, który zalewa wszystkie organy wewnętrzne: trzustkę, płuca. Z każdym rokiem życia wyniszczają się płuca i pozostałe organy. Jest to proces dość powolny, ale drastyczny i nieunikniony – opisywał przebieg choroby Przemysław Marszałek z Fundacji Pomocy Rodzinom i Chorym na Mukowiscydozę MATIO i ojciec 10. letniej Julii, chorującej na mukowiscydozę.

Leczenie powoduje, że ten gęsty śluz traci gęstość i jest "normalny". Od prawie półtora roku refundowany jest jeden lek w monoterapii, dla ograniczonej liczby chorych. Od 1 marca 2022 roku do refundacji weszły pozostałe leki. W sumie dla około tysiąca pacjentów w Polsce.

Jakie leki włączone do refundacji? 

W ramach tego programu lekowego od 1 marca br. leki: Symkevi (tezacaftorum/ivacaftorum), Kalydeco (ivacaftorum), Kaftrio (iwakaftor + tezakaftor + eleksakaftor), Kalydeco (iwakaftor) oraz Orkambi (lumakaftor+iwakaftor) zostały włączone do świadczeń gwarantowanych.

Jednak pacjenci są rozczarowani, bo nadal nie mogą skorzystać z refundacji. Trójmiejska „Wyborcza” opisuje przypadek pacjentki, która rozpoczęła terapię płacąc za nią pieniędzmi ze zbiórki. W swojej poradni dowiedziała się, że "być może refundacja realnie wejdzie w życie w czerwcu bądź lipcu". Przeciągające się procedury powodują, że nadal musi szukać źródła finansowania na własną rękę.

- Polscy chorzy są chyba przyzwyczajeni do urzędowych procedur, przepisów, zaświadczeń i oczekiwania na realizację programu lekowego. Niestety wiemy, że to nie jest jak magiczne pstryknięcie palcem. Czeka nas, chorych, kwalifikacja, badania, testy medyczne; to potrwa - mówi "Wyborczej" pacjentka.

Interwencja poselska. Przyjmowania leków nie można przerywać

W sprawie interweniowała też posłanka Joanna Senyszyn, przypominając w interpelacji do ministra zdrowia, że "terapia kosztuje nad milion złotych rocznie, a przyjmowania tych leków nie można przerywać".

- Według podanych informacji, realna możliwość korzystania z refundacji leków wejdzie w życie w czerwcu lub lipcu. Nie każdy chory na mukowiscydozę posiada leki za fundusze z pomocy zewnętrznej, a jeśli posiada, nie każdemu wystarczy lekarstw jeszcze przez parę miesięcy - napisała.

Jednak już zapowiadając refundację, wiceminister Miłkowski mówił o stopniowym wprowadzaniu leczenia: - Terapia ma być finansowana od 1 marca i na początku będzie dostępna w trzech ośrodkach, które dzisiaj mają umowę na podanie Kalydeco (ośrodek w Rabce, Poznaniu i Gdańsku – przyp. red.). Do programu ma w sumie dołączyć kilkanaście innych placówek, które obecnie jeszcze nie mają umowy na ten zakres świadczeń. Te pozostałe ośrodki będą kontraktowane od początku marca i według planu, będą mogły świadczyć leczenie od 1 maja.

W kwietniu ruszyła procedura kontraktowania

Jaki jest stan na dziś? 7 kwietnia 2022 roku NFZ opublikował nowelizację zarządzenia Nr 43/2022/DGL w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe.

Jaki jest dalszy krok?

- Aby zapewnić dostępność leku dla pacjentów, którzy zostali zakwalifikowani do jego stosowania, szpitale, które mają już umowę na realizację programu lekowego, powinny przeprowadzić postępowanie przetargowe. Z naszych informacji wynika, że część ośrodków medycznych już wszczęła procedurę przetargową. Dokładamy wszelkich starań, aby maksymalnie szybko pacjenci z mukowiscydozą otrzymali terapię - odpisał na pytanie Paweł Florek, zastępca dyrektora Biura Komunikacji Społecznej i Promocji Centrali NFZ.

- Podmioty, które nie posiadają kontraktu na realizację programu lekowego, umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej mogą zawrzeć w drodze konkursu ofert lub rokowań. Decyzje dotyczące ogłaszania postępowań konkursowych są podejmowane przez oddziały wojewódzkie NFZ na bieżąco, adekwatnie do potrzeb poszczególnych regionów - dodaje.

Informuje, że program lekowy dla chorych na mukowiscydozę jest już programem zakontraktowanym i może być realizowany w 14 ośrodkach w Polsce (lista ośrodków poniżej).

Zarządzenie otwiera ścieżkę do konkursu

Rozmawiamy też z Pawłem Wójtowiczem, prezesem Fundacji MATIO.

- To zarządzenie właściwie dopiero teraz otwiera ścieżkę do ogłoszenia konkursu przez oddziały regionalne NFZ i zgłaszania się placówek, które będą zajmować się leczeniem chorych na mukowiscydozę. Na dobrą sprawę dopiero teraz możemy mówić o rozpoczęciu całej procedury kontraktowania świadczenia – mówi Paweł Wójtowicz, prezes Fundacji MATIO.

- Placówka musi oszacować, ilu ma pacjentów, z jakimi mutacjami, w jakim wieku, które preparaty będą potrzebne. Potrzebne jest dokładnie „zmapowanie” chorych jako punkt wyjściowy do tego, żeby wystąpić o umowę z NFZ – dodaje.

Ale to dopiero pierwszy krok do pokonania trudności.

Kolejny problem może dotyczyć placówek, które wzięły na sobie ciężar leczenia mukowiscydozy i mają „pod sobą” 100, 200 czy nawet 300 chorych, z czego znaczna część będzie kwalifikowała się do leków przyczynowych. To będzie dla nich ogromny wysiłek, również finansowy. Bo jeśli lek kosztuje kilkadziesiąt tysięcy złotych, to przy setkach pacjentów robi się z tego ogromna kwota.

- Jeśli placówka ma pod opieką kilkudziesięciu pacjentów, którzy kwalifikują się do terapii, to jest to konieczność wyłożenia pieniędzy, czyli zamrożenia gotówki, którą mógłby przekierować na inne terapie czy na inne formy funkcjonowania szpitala – mówi prezes Wójtowicz.

Jakie są możliwe rozwiązania?

Jeśli placówka zakupiłaby lek w hurtowni z wydłużonym terminem płatności, np. 14 dniowym, a NFZ zwrócił szpitalowi refundację do 14 dni, to teoretycznie szpital nie musiałby kredytować zakupu leków i blokować swoich środków. Ale musiałby bardzo sprawnie podać lek, przygotować dokumentację i wysłać ją do płatnika. Chyba, że hurtownia zaoferuje szpitalowi 28 dni na dokonanie płatności. Wtedy szpital ma więcej czasu na wydanie leku dla pacjentów i przygotowanie dokumentacji do rozliczenia z NFZ.

- Pytanie, na ile dyrektorzy szpitala podejmą się tego wyzwania i zaufają, że NFZ zapłaci im w terminie, ale też zaufają swoim pracownikom z działu rozliczeń, że na czas przygotują dokumentację. Kolejny problem: trzeba wypełnić dużą ilość dokumentacji. - Zwykle w programach lekowych jest 3 – 4 pacjentów w placówce, ale w przypadku mukowiscydozy, w tych największych placówkach, może być nawet setka. Czy znajdą się pieniądze na sfinansowanie pracy osoby, która miałaby prowadzić tę dokumentację? – zastanawia się szef Fundacji MATIO.

- Nasza Fundacja rozpoczyna teraz akcję edukacyjną. Będziemy starali się wspólnie z NFZ doprowadzić do tego, żeby szpitale miały gwarancję braku blokowania środków przeznaczanych na leczenie mukowiscydozy – dodaje.

- Myślę, że tu jest duża rola organizacji pacjenckich, żeby starać się wspierać stronę, która teraz będzie realizować program. Bo decyzja o refundacji jest już podjęta. Teraz wszystko jest w rękach oddziałów Funduszu i ośrodków. Problem organizacji i finansowania leczenia należałoby rozwiązać jak najszybciej, bo ważny jest każdy dzień. Od ogłoszenia decyzji o refundacji do dziś, zmarły już dwie kolejne osoby, które nie doczekały do terapii – mówi prezes Wójtowicz.

Jest lista. 14 ośrodków, jakie? SPRAWDŹ

Lista ośrodków, w których jest zakontraktowany i może być realizowany program lekowy dla chorych na mukowiscydozę:

1. Centrum Medyczne Karpacz Spółka Akcyjna Szpital

2. Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. J. Brudzińskiego w Bydgoszczy

3. Lubuski Szpital Specjalistyczny Pulmonologiczno-Kardiologiczny w Torzymiu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

4. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki

5. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Uniwersytecki w Krakowie

6. Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc oddział terenowy im. Jana i Ireny Rudników w Rabce Zdroju

7. Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc

8. Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi królowej w Rzeszowie

9. Szpital Dziecięcy Polanki im. Macieja Płażyńskiego w Gdańsku spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

10. Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. św. Jana Pawła II Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 6

11. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu

12. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

13. Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

14. Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Zdroje".

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum