Ważne odkrycie polskiej badaczki. Wskazała jak usuwać toksyczne leki ze środowiska

Autor: oprac. MCD • Źródło: PAP, Nauka w Polsce23 stycznia 2023 18:20

Toksyny z leków wykorzystywane w chemioterapii przedostają się do wody i stanowią zagrożenie dla środowiska. Dr inż. Marcelina Jureczko z Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej wykazała, że można je usuwać za pomocą grzybów białej zgnilizny drewna. Za swoją pracę doktorską otrzymała jedną z 25 nagród premiera.

Ważne odkrycie polskiej badaczki. Wskazała jak usuwać toksyczne leki ze środowiska
Coraz więcej osób choruje na raka, co zwiększa zużycie toksycznych cytostatyków Fot. Rafał Guz/PAP
  • Dr inż. Marcelina Jureczko z Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej udowodniła, że grzyby mogą usuwać z wód toksyny pochodzące z leków cytostatycznych 
  • Za swoją pracę uhonorowana została jedną z 25 nagród premiera przyznawanych za wyróżniające się doktoraty
  • Poszerzyła w niej także dane o toksyczności cytostatyków i ustaliła ich wpływ na środowisko. - W wodach powierzchniowych gruntowych czy pitnych niosą za sobą niebezpieczne toksykologiczne konsekwencje dla roślin, zwierząt i zdrowia ludzi - oceniła 

Polska badaczka odkryła, że grzyby mogą usuwać z wód toksyny z lekarstw

Laureatka Nagrody Prezesa Rady Ministrów w kategorii wyróżniająca się rozprawa doktorska, dr inż. Marcelina Jureczko z Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej, chce przyczynić się do wdrożenia pierwszego na świecie systemu oczyszczania ścieków szpitalnych, opartego na grzybach. Swoje badania prowadziła pod opieką naukową dr hab. inż. Wioletty Przystaś. Nagrodzona praca nosi tytuł "Badania ekotoksyczności wybranych leków cytostatycznych i możliwości wykorzystania grzybów do ich usuwania".

- W mojej pracy doktorskiej zajęłam się tematem toksyczności wybranych leków przeciwnowotworowych obecnych w wodach oraz dokonałam oceny przydatności wytypowanych gatunków grzybów do usuwania tych substancji ze środowiska - opowiada dr inż. Marcelina Jureczko cytowana w materiale prasowym uczelni.

Jak się okazało, grzyby najszybciej eliminują ze środowiska cytostatyki. Ich biodegradacji towarzyszy detoksykacja.

Skąd toksyny w wodzie?

Jak wyjaśniła dr inż. Jureczko, coraz więcej osób choruje na raka, a to zwiększa zużycie cytostatyków, czyli leków antynowotworowych. Leki te nie są w pełni metabolizowane w organizmach pacjentów, a więc są przez nich wydalane. Wraz ze ściekami komunalnymi oraz tymi, które pochodzą z fabryk zajmujących się ich produkcją leków, toksyny trafiają do oczyszczalni, gdzie również nie udaje się ich skutecznie wyeliminować. Przedostają się zatem do środowiska.

- Obecność cytostatyków w wodach powierzchniowych gruntowych czy pitnych niesie za sobą niebezpieczne toksykologiczne konsekwencje dla roślin, zwierząt i zdrowia ludzi - ocenia badaczka.

Dr Jureczko przeprowadziła wiele eksperymentów zmierzających do skutecznego usuwania farmaceutyków. - Z pomocą przyszły mi grzyby, które produkują wiele nisko specyficznych enzymów zdolnych do rozkładu związków o skomplikowanej budowie aromatycznej - wyjaśnia.

Okazało się, że grzyby białej zgnilizny drewna najszybciej eliminują cytostatyki ze środowiska, także w porównaniu z innymi metodami usuwania tych związków prezentowanymi na świecie.

Śląska naukowczyni jako pierwsza na świecie dowiodła, że biomasa grzybów może być stosowana docelowo jako efektywny sorbent badanych substancji - podkreśla w informacji prasowej uczelnia. 

Dr Jureczko poszerzyła także dane o toksyczności cytostatyków, ustaliła wpływ leków na środowisko oraz wykazała, że grzyby białej zgnilizny drewna usuwają cytostatyki ze środowiska na drodze sorpcji i biologicznej degradacji.

Nagrodę Prezesa Rady Ministrów w kategorii "wyróżniająca się rozprawa doktorska" otrzymało łącznie 25 osób z całej Polski.

Nagrodzona d inż. Marcelina Jureczko kieruje obecnie grantem NCN w ramach konkursu Preludium. W projekcie sprawdza, jakich warunków potrzebują grzyby, aby usuwać leki z wód szybciej, lepiej i efektywniej.

Wcześniej odbyła staż w hiszpańskim Institute of Environmental Assessment and Water Research, Spanish Council for Scientific Research w Barcelonie, gdzie identyfikowała produkty transformacji leków cytostatycznych w próbkach traktowanych przez grzyby.

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
    PARTNER SERWISU
    partner serwisu

    Najnowsze