Techniki endoskopowe: nawet "GPS" nie zastąpi wiedzy i umiejętności lekarza

Autor: SA/Rynek Zdrowia • • 22 maja 2010 09:25

Zintegrowane rozwiązania laryngologiczne, oparte na chirurgii wspomaganej obrazem, w Polsce wciąż są nowością. Mimo że nie mamy zbyt wiele tego rodzaju aparatury, nasi rynolodzy szkolą się w jej stosowaniu, m.in. podczas III Międzynarodowego Kursu Chirurgii Endoskopowej Zatok (Kajetany, 21 i 22 maja).

Sala zajęć podczas III Międzynarodowego Kursu Chirurgii Endoskopowej Zatok

Chirurgię endoskopową zatok przynosowych wprowadzono do rynologii już pod koniec lat 70., a od początku lat 90. powszechnie uznano ją za metodę w operacyjnym leczeniu przewlekłych stanów zapalnych zatok przynosowych. Techniki endoskopowe zapewniają bowiem dobry wgląd w trudno dostępne okolice, jakimi niewątpliwie są zatoki.

Teraz w sukurs specjalistom od endoskopowych operacji zatok przynosowych przyszły kolejne innowacyjne rozwiązania technologiczne.

W czasie rzeczywistym

Najnowsze techniki, to sprzęt endoskopowy z systemem nawigacji, ułatwiający wykonanie zabiegu chirurgicznego zatok. Cała tajemnica tej nawigacji tkwi w specjalnych narzędziach, wyposażonych dodatkowo w odbiorniki współpracujące z emiterem pola elektromagnetycznego.

I to jest ta nawigacja, która jak punkcik na mapie wskazany przez GPS, wskazuje u pacjenta miejsce, do którego chce dostać się chirurg. Lekarz widzi miejsce zmienione chorobowo na monitorze o wysokiej rozdzielczości.

Przy zastosowaniu takiego sprzętu trudno o błąd. Jak twierdzi prof. Henryk Skarżyński, dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach, system nawigacji elektromagnetycznej działa właśnie jak GPS i podczas operacji w czasie rzeczywistym przekazuje położenia narzędzi, które pozwalają na precyzyjną nawigację w obszarze zatok i usunięcie chorej tkanki przy jednoczesnym unikaniu krytycznych obszarów.

A te krytyczne obszary, to leżące w bliskim sąsiedztwie ważne narządy.

Po pierwsze wiedza
– Zabiegi chirurgiczne zatok wymagają bardzo dobrej znajomości skomplikowanej anatomii twarzoczaszki oraz ogromnego doświadczenia chirurgicznego – mówi prof. Dariusz Jurkiewicz, krajowy konsultant w dziedzinie otolaryngologii. – Nieprawidłowe działanie może doprowadzić do trwałego kalectwa lub nawet śmierci pacjenta, np. w konsekwencji urazów oczodołów podczas zabiegu, wejścia w mózg lub tętnicę szyjną.

– Może dojść nawet do uszkodzenia podstawy czaszki. Nawigacja pozwala bardzo dobrze orientować się w przestrzeni, co jest szczególnie trudne, gdy zatoki są zniszczone np. przez chorobę, przebyte już wcześniej zabiegi – dodaje prof. Jurkiewicz.

Specjaliści jednak są zgodni co do tego, że nawigacja nie zastępuje wiedzy i umiejętności chirurgicznych.

– Nawigacja jest pomocna szczególnie w przypadkach, kiedy poruszamy się w bardzo zaawansowanych chorobach zatok, np. w przypadkach łagodnych nowotworów albo masywnych zmian polipowatych, a szczególnie ważne jest to wówczas, kiedy musimy reoperować – tłumaczy dr Katarzyna Łazęcka, otolaryngolog z NZOZ Centrum Słuchu i Mowy „Medincus” w Warszawie.

Dr Łazęcka zapewnia przy tym, że operacja endoskopowa bez nawigacji nie jest niebezpieczna, gdy choroba nie jest zaawansowana, a anatomia zatok  jest niezmieniona. Kiedy są zmiany, zintegrowane rozwiązania laryngologiczne, oparte na chirurgii wspomaganej obrazem umożliwiają uniknięcie problemów z bezbłędnym trafieniem do właściwego punktu w zatokach.

Sprzętu brakuje, ale się szkolą
Zastosowanie wspomaganej obrazem nawigacji w endoskopowych operacjach laryngologicznych wzbudza zainteresowanie specjalistów na całym świecie. Technika ta jest stosowana dopiero od kilku lat. Na świecie jest ok. 120 instalacji systemów.  W Polsce takim sprzętem, przeznaczonym wyłącznie dla laryngologii, dysponują laryngologiczne kliniki uniwersyteckie: w Poznaniu, Wrocławiu i w Kajetanach k. Warszawy, szpital Medicover oraz szpital dziecięcy przy Litewskiej w Warszawie

W Polsce takim sprzętem, przeznaczonym wyłącznie dla laryngologii, dysponują zaledwie cztery placówki, w tym trzy laryngologiczne kliniki uniwersyteckie: w Poznaniu, Wrocławiu i w Kajetanach k.  Warszawy oraz szpital Medicover.  Koszt zakupu sprzętu endoskopowego z nawigacja kosztuje ok. 0,5 mln złotych.

Sprzęt nie jest stosowany powszechnie, ale laryngolodzy, szkolący się nieustannie w zakresie technik stosowanych, chcąc przygotować się do upowszechnienia operacji z nawigacją, wzięli udział w organizowanym przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu III Międzynarodowym Kursie Chirurgii Endoskopowej Zatok.

Uczestniczyło w nim 150 lekarzy, zajmujących się tzw. chirurgią zatokową i to nie tylko z Polski, ale także z Czech, Grecji, Wielkiej Brytanii, Ukrainy i Rosji.

W zakresie innowacyjnych rozwiązań technologicznych, stosowanych w zabiegach endoskopowych zatok szkolili ich najlepsi specjaliści w tej dziedzinie, a wśród nich, m.in.: prof. Timoleon F. Terzis z Grecji oraz prof. Bożena Wróbel z Kalifornii (wywodząca się z kajetańskiego Instytutu...), prof. Elgan Davies i dr Salil Nair z Wielkiej Brytanii, a także polscy specjaliści, m.in. prof.  Dariusz Jurkiewicz i prof. Paweł Stręk z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Według epidemiologów
Duże zainteresowanie warsztatami to niewątpliwie skutek danych epidemiologicznych. Według epidemiologów zapalenie błony śluzowej jam nosa i zatok przynosowych, jest problemem o podobnej skali zjawiska jak nadciśnienie tętnicze. Ostre i przewlekłe zapalenie zatok, rozpoznawane przez lekarzy rodzinnych i otolaryngologów, znajduje się pośród dziesięciu stanów chorobowych, które wpływają na wzrost kosztów pracy.

Od objawów związanych z przewlekłymi stanami coraz częściej uwalnia pacjentów chirurgia endoskopowa, ale ta z nawigacją jest jednak zarezerwowana dla najtrudniejszych przypadków, w tym nowotworów.

Nowotwory nosa i zatok przynosowych na szczęście występują rzadko i stanowią ok. 5 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory. Szacuje się, że złośliwe nowotwory jamy nosa i zatok stanowią ok. 0,3 proc. wszystkich guzów złośliwych.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum