Światowy Dzień Walki z Rakiem: opieka paliatywna może przynieść ulgę w bólu

Autor: PAP/Rynek Zdrowia • • 04 lutego 2010 12:56

Tegoroczne obchody Światowego Dnia Walki z Rakiem mają uświadomić, że liczba zgonów spowodowana nowotworami złośliwymi mogłaby być mniejsza.

Tylko nie pal.

Jak podkreślają eksperci WHO, dzięki prostym działaniom profilaktycznym, jak niepalenie papierosów, zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, ograniczenie spożycia alkoholu, unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce i ochrona przed infekcjami wywołującymi raka - można by zmniejszyć o ponad 30 proc. liczbę zachorowań na nowotwory złośliwe.

W jednej trzeciej przypadków nowotwór mógłby być wyleczony pod warunkiem wczesnego wykrycia i zastosowania właściwej terapii. Najwięcej zgonów powodują bowiem przerzuty, do których dochodzi w późniejszych stadiach rozwoju choroby.

Liczba zachorowań na nowotwory złośliwe ciągle rośnie, co ma związek z powiększaniem się i starzeniem światowej populacji. Wraz z wiekiem słabną bowiem mechanizmy naprawy uszkodzeń DNA, które są punktem wyjścia do rozwoju nowotworu.

Z szacunków WHO wynika, że w kolejnych dekadach wzrastać będzie też liczba zgonów z przyczyn nowotworowych. W latach 2007-2030 wzrost ten ma wynieść 45 proc. - z 7,9 mln do 11,5 mln, przy czym szacunki te uwzględniają przewidywany spadek śmiertelności z powodu niektórych nowotworów w krajach bogatych. Obecnie ponad 70 proc. zgonów z powodu chorób nowotworowych ma miejsce w krajach biednych i średnio zamożnych.

Największa śmiertelność towarzyszy pięciu rodzajom raka, tj. rakowi płuc (1,3 mln zgonów rocznie), żołądka (ponad 800 tys. zgonów), jelita grubego i odbytnicy (640 tys.), wątroby (610 tys.) oraz rakowi piersi (520 tys. zgonów rocznie).

Na nowotwór złośliwy może zachorować każdy, niezależnie od wieku, płci czy sytuacji materialnej. Chorują ludzie młodzi i starsi, nawet dzieci, kobiety i mężczyźni, biedni i bogaci.

Wśród mężczyzn najwięcej zgonów powodują rak płuc, żołądka, wątroby, jelita grubego i odbytnicy, rak przełyku i rak prostaty. Wśród kobiet są to: rak piersi, płuc, żołądka, jelita grubego i odbytnicy oraz rak szyjki macicy.

Jedna piąta wszystkich nowotworów złośliwych na świecie jest spowodowana przewlekłymi infekcjami. Na przykład długotrwałe zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV), przenoszonym drogą płciową, odpowiada niemal w 100 proc. za raka szyjki macicy, który powoduje ok. 235 tys. zgonów kobiet rocznie, zwłaszcza w krajach biednych i średniozamożnych.

Innym przykładem rakotwórczych wirusów są: wirus zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), które przyczyniają się do raka tego narządu. Bakteria Helicobacter pylori wywołująca wrzody żołądka ma udział w rozwoju raka żołądka, a pasożytnicze przywry w rodzaju Schistosoma występujące w Afryce i Azji – raka pęcherza.

Choć ostatnio pojawia się dużo kontrowersji na temat badań przesiewowych, eksperci WHO zaznaczają, że w wielu przypadkach pozwalają one rozpoznawać zmiany rakowe lub przedrakowe, zanim jeszcze pojawią się widoczne objawy. Znana jest zwłaszcza skuteczność badań cytologicznych w wykrywaniu raka szyjki macicy oraz kolonoskopii w wykrywaniu raka jelita grubego.

Specjaliści Światowej Organizacji Zdrowia podkreślają też, że w diagnostyce bardzo ważny jest dostęp do nowoczesnych metod obrazowania narządów, jak USG, rezonans magnetyczny, endoskopia oraz rzetelne badania laboratoryjne.

Z kolei w leczeniu nowotworów złośliwych istotne jest nie tylko stosowanie skutecznych leków i metod terapii mogących przedłużyć życie pacjenta, ale też dbałość o to, by miało ono dobrą jakość.

Jak podkreślają eksperci na stronach WHO, opieka paliatywna może przynieść ulgę w bólu i innych problemach 90 proc. chorym na nowotwór złośliwy oraz ich rodzinom. Jest ona możliwa do wdrożenia nawet w najmniej zamożnych krajach.

WHO pracuje obecnie nad Planem Działań w zakresie Chorób Nowotworowych (Cancer Action Plan), którego celem jest między innymi przeniesienie najlepszych praktyk w zakresie prewencji, diagnostyki i leczenia nowotworów do krajów najbiedniejszych.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum