Solaria na cenzurowanym. Czy zezwolić na korzystanie z nich dopiero od "osiemnastki"?

Autor: PW/Rynek Zdrowia • • 03 czerwca 2017 07:54

Lekarze obserwują gwałtowny wzrost zachorowań na czerniaka złośliwego, głównie wśród osób młodych. Onkolodzy są zdania, iż za te przypadki w dużym procencie odpowiadają solaria. Przekonują, że trzeba zakazać korzystania z nich dzieciom i młodzieży. Właśnie zyskali wsparcie samego prezydenta, który wystąpił z inicjatywą ustawodawczą w tej sprawie.

Solaria na cenzurowanym. Czy zezwolić na korzystanie z nich dopiero od "osiemnastki"?
Opalenizna jest trendy, ale warto zachować umiar w korzystaniu ze słońca i solariów. Fot. Shutterstock

Opalenizna jest trendy. Specjaliści mają jednak inne zdanie na ten temat. Światowe badania dowodzą,  że nadmierne wystawianie się na promieniowanie ultrafioletowe (UV) światła słonecznego ma wpływ na powstawanie raka skóry. To ryzyko, szczególnie u ludzi młodych, rośnie znacznie, gdy opalamy się w solarium. Tam dawka przyjętego promieniowania UV okazuje się być nawet kilkunastokrotnie wyższa niż np. na plaży nad Morzem Śródziemnym.

O skierowaniu przez prezydenta Andrzeja Dudę do Sejmu projektu ustawy przewidującego m.in. całkowity zakaz korzystania z solariów przez osoby, które nie ukończyły 18 roku życia poinformowała w czwartek (25 maja) Kancelaria Prezydenta.

Jak zauważają eksperci w uzasadnieniu do projektu ustawy, o ile wiedza o szkodliwości tytoniu czy alkoholu wydaje się być powszechną, to w przypadku korzystania z solariów znaczna część społeczeństwa nie jest świadoma ich możliwego negatywnego wpływu na zdrowie. Nawet wśród osób, które zdają sobie sprawę z ryzyka brak jest wiedzy o jego faktycznej skali. Tymczasem już kilkakrotne opalanie się w solarium przez osoby poniżej 30 r.ż. powoduje wzrost zagrożenia wystąpieniem nowotworu skóry aż o 75 proc., a jednokrotne - o 20 proc.

Inicjatywa prezydenta
Prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii - Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, past-prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, przekonuje, że wprowadzenie ustawy zakazującej korzystania z solariów przez dzieci i nastoletnią młodzież  jest ważne, czego dowodzą wyniki badań i dane epidemiologiczne.

O potrzebie istnienia takiej ustawy w naszym kraju dyskutuje się od dawna. Z propozycją ograniczeń występował też od wielu lat Rzecznik Praw Dziecka. Jednak złożony w Sejmie poprzedniej kadencji projekt nie doczekał się rozpatrzenia.

W marcu 2016 r. pytany w Radiu ZET o takie inicjatywy wiceminister zdrowia Jarosław Pinkas podzielał opinię, że solaria są groźne, ale - dodawał - państwo nie może ingerować we wszystko. Zdaniem wiceministra, zamiast zakazywać lepiej skupić się na edukacji zdrowotnej i walczyć z modą na opalanie, co zostało zapisane w Narodowym Programie Zdrowia.

Teraz szanse na rozważenie przez parlament projektu dotyczącego solariów są większe, bo jest on inicjatywą ustawodawczą prezydenta. Środowisko lekarzy onkologów dotarło do Narodowej Rady Rozwoju, organu doradczego prezydenta.

- Nie ma żadnego nadużycia w twierdzeniu, że solaria są odpowiedzialne za dużą część raków skóry pojawiających się u osób w młodym wieku - mówi nam prof. Piotr Rutkowski.

Co mówią dane naukowe
Profesor przypomina, że powstał projekt ekspercki, który ma bardzo duże wsparcie w danych naukowych. Dzisiaj w oparciu o badania wiadomo już, że ekspozycja na promieniowanie UV jest tak samo niebezpiecznym czynnikiem kancerogennym, jak palenie papierosów czy wdychanie azbestu. - Narosła tak krytyczna masa danych dotyczących ryzyka korzystania z solariów, że nie można ich lekceważyć - mówi nam specjalista.

Liczba rejestrowanych w Polsce corocznie zachorowań na czerniaka złośliwego skóry w l. 1994-2014 wzrosła (wg danych Krajowego Rejestru Nowotworów) prawie dwukrotnie - z 1606 przypadków do 3109. U młodych mężczyzn (20-44 lata) ten wzrost wyniósł 67 proc., a u kobiet - 75 proc.

Naukowych publikacji ukazujących związek między korzystaniem z solariów a ryzykiem raka skóry są już dziesiątki. Jedna z nich to np. badanie australijskie (International Journal of Cancer, May 2011, volume 128, issue 10, pages 2425–2435), oparte o dane zebrane w l. 2000-2005 u 604 osób ze zdiagnozowanym czerniakiem. Zdaniem badaczy wśród osób, u których czerniaka wykryto między 18 a 29 r.ż., w 76 proc. wystąpienie choroby było związane z pobytami w solarium.

Młodzi pacjenci
30 listopada 2016 r. Komitet Naukowy Komisji Europejskiej ds. Zagrożeń dla Zdrowia, Środowiska i Pojawiających się Zagrożeń (SCHEER) opublikował wyniki długoletnich badań nt. solariów i ostateczną opinię w tej sprawie. SCHEER jest niezależnym ciałem doradczym Komisji Europejskiej tworzącym zalecenia w zakresie polityki zdrowotnej. W opinii naukowcy napisali, że promieniowanie UV w solariach "jest silnie powiązane z wystąpieniami czerniaków skóry i rakiem płaskonabłonkowym", zwłaszcza jeżeli pierwsza wizyta w solarium nastąpiła "w młodym wieku".

Fakt, że solaria są odpowiedzialne za duży przyrost zachorowań w młodym wieku na nowotwory skóry potwierdza też doświadczenie kliniczne. - Gdy do kliniki trafiają osoby w wieku ok. 30 lat z czerniakiem, w 90 proc. przypadków potwierdzają, że korzystały z solarium chociaż raz - podkreśla prof. Piotr Rutkowski.

Dodaje: - Oczywiście proponowany w projekcie ustawy zakaz korzystania z solariów przez młodzież jest tylko jeden z elementów profilaktyki promieniowania UV, ale bardzo ważnym. Skóra dzieci i nastolatków jest najbardziej narażona na promieniowanie UV, jeśli chodzi o potencjalne uszkodzenia i to się właśnie przekłada na te stosunkowo wczesne zachorowania na nowotwory. Kiedyś na nowotwory skóry chorowali ludzie w wieku 60, 70 lat. Teraz przyrost zachorowań dotyczy wszystkich grup wiekowych i jest ogromny właśnie wśród osób w młodym wieku.

Prezydencki projekt ustawy złożony w Sejmie przewiduje oprócz ograniczeń wiekowych w korzystaniu z solariów także obowiązek zamieszczania w salonach informacji o ryzyku związanym z korzystaniem z nich. Projekt zakłada też m.in. całkowity zakaz promocji i reklamy usług solariów.

Korzystać odpowiedzialnie
Jak powiedziała nam dr n. med. Marzena Glinka, przew. zarządu Krajowej Izby Kosmetologii, Izba popiera propozycję zakazu stosowania solariów u osób w wieku do 18 r.ż., gdyż z opalania w solariach trzeba korzystać w pełni odpowiedzialnie.

Zdaniem dr Marzeny Glinki solaria powinny być stosowane wyłącznie pod nadzorem lekarza lub kosmetologa i niedopuszczalne jest by przy ich obsłudze pracowały osoby bez odpowiedniej wiedzy dotyczącej przeciwwskazań dla opalania przy zastosowaniu sztucznego promieniowania UV. Tu ważna jest bowiem umiejętność odpowiedniego zakwalifikowania zmian i defektów występujących na skórze oraz przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego stanu zdrowia osoby pragnącej korzystać z opalania w solarium.

- Przeciwwskazaniem dla korzystania z solarium są np. zmiany pigmentacyjne na skórze. Popularny "pieprzyk" może być piegiem lub zmianą minimalnie wyniesioną ponad powierzchnię skóry. W tym drugim przypadku jest to zmiana komórkowa, która przy naświetlaniu w solarium może ulec rozrostowi lub może stać się zmianą złośliwą zagrażającą zdrowiu lub życiu - mówi przewodnicząca Izby.

Dodaje: - Przeciwwskazaniem są też m.in. kruche naczyńka krwionośne, żylaki, nadciśnienie, choroby serca, wątroby, tarczycy, choroby wirusowe np. opryszczka. W przypadku zaburzeń funkcjonowania wątroby stosowane często są leki, które pod wpływem promieni UV mogą doprowadzić do pojawienia się przebarwień skóry, bardzo trudnych do usunięcia. Niektóre inne leki np. antybiotyki, środki antykoncepcyjne, także kosmetyki pod wpływem promieniowania UV również mogą spowodować przebarwienia.

Inni jednak zakazują
Całkowity zakaz korzystania z solariów obowiązuje w Brazylii i niektórych częściach Australii. Kilkanaście państw europejskich wdrożyło rozwiązania zakazujące dzieciom i młodzieży korzystania z solariów, zwykle zakaz jako granicę ustala wiek 18 lat.

Niektóre kraje rozszerzają zakaz opalania na dodatkowe grupy osób, np. w Belgii funkcjonuje zakaz opalania dla osób z I fototypem, zażywających leki uwrażliwiające na promieniowanie ultrafioletowe oraz osób, które chorowały na nowotwory skóry. W Portugalii nie mogą się opalać w solariach kobiety w ciąży, we Włoszech - podatne na oparzenia słoneczne.

W Hiszpanii i Irlandii obowiązuje zakaz przekazywania uznanej za nieprawdziwą informacji o pozytywnym wpływie naświetlania w solarium na produkcję witaminy D. Okazuje się bowiem, że promieniowanie UVB sprzyja temu zjawisku, jednocześnie jednak duża dawka promieniowania stosowana w solarium powoduje degradację tej witaminy.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum