Programy profilaktyczne. Ile z nich jest dostępych w poradniach POZ?

Autor: oprac. PW • Źródło: FPZ, Rynek Zdrowia01 października 2021 18:36

W poradniach POZ lekarze głównie skupiają się na 4-5 programach profilaktycznych. To m.in. CHUK, czyli profilaktyka chorób układu krążenia, profilaktyka raka piersi - czyli mammografia, profilaktyka raka szyjki macicy - czyli cytologia, oraz program profilaktyki gruźlicy.

Programu profilaktyczne w POZ. Lekarze rodzinni skupiają się głównie na 4-5 programach. Fot. PTWP
  • Najtrudniej w POZ o realizację programu profilaktyki gruźlicy. Jest dedykowany pielęgniarkom, wymaga sporo pracy i zaangażowania, a NFZ bardzo słabo go wycenia
  • Program profilaktyczny chorób układu krążenia CHUK - tu przydały się koordynator
  • Co piąta kobieta wykonuje badanie cytologiczne. Lepiej jest z mammografią, to badanie o 25-30 proc. zmniejszyło w ostatnich latach umieralność na nowotwory piersi
  • Lekarz o programie 40 Plus: Trudno ten program nazwać profilaktyką czy badaniem przesiewowym, bo nic za tymi badaniami nie idzie. Nie uregulowano nawet, kto ma pomóc pacjentowi zinterpretować wyniki

Jest jeszcze program 40 PLUS i - poza NFZ, realizowany z puli Ministerstwa Zdrowia - program profilaktyki raka jelita grubego, czyli kolonoskopia.

Program profilaktyczny CHUK

W praktyce różnie z programami bywa. Najgorzej jest z programem dotyczącym gruźlicy. Jest dedykowany pielęgniarkom, wymaga sporo pracy i zaangażowania, a NFZ bardzo słabo go wycenia.

- Lepiej jest z CHUK, czyli programem dotyczącym chorób układu krążenia. Tu procedury zostały znacznie uproszczone, ale i tak lekarze nie mają w natłoku codziennych zajęć za wiele na to czasu. Program nie jest najgorzej wyceniony, ale właśnie tu przydałoby się koordynator, który za taki program odpowiadałby od początku do końca - wyjaśnia Wojciech Pacholicki, lekarz rodzinny, wiceprezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie, cytowany na stronie Federacji.

Programy profilaktyczne dla kobiet

Program profilaktyki raka szyjki macicy dedykowany jest położnym w POZ lub po kursie i z tym jest największy problem, bo takich specjalistów dramatycznie brakuje. W województwie mazowieckim są miejscowości, w których po prostu nie ma położnych. Zdarza się, że do poradni, w której jest opieka położnej, niektóre pacjentki muszą dojeżdżać ponad 40 km. Ponadto często same pacjentki nie są zainteresowane wykonywaniem cytologii. Szacuje się, że zaledwie co 5 kobieta wykonuje takie badanie. Nic dziwnego, że realizacja programu jest na niskim poziomie.

Lepiej jest z profilaktycznym wykonywaniem mammografii. To bezpłatne badanie, które przysługuje każdej pacjentce po 50-tym roku życia raz na dwa lata. To badanie o 25-30 proc. zmniejszyło w ostatnich latach umieralność na nowotwory piersi. Nadal są w Polsce regiony, gdzie zaledwie 35-40 proc. kobiet uprawnionych wykonuje profilaktyczną mammografię - podają lekarze rodzinni.

Program profilaktyczny 40 Plus

Od 1 lipca 2021 roku wprowadzono też nowy program profilaktyczny 40 Plus. To już kolejny program pilotażowy, zorganizowany przez Ministerstwo Zdrowia bez konsultacji z lekarzami rodzinnymi, do których mają przecież trafić pacjenci z wynikami badań. I choć sama idea programu jest dobra, to przygotowanie - delikatnie oceniając - kiepskie. Pacjent sam wypełnia ankietę, system generuje skierowanie i na tym koniec. Nie ma najważniejszego etapu - program nie wyłapuje osób z czynnikami ryzyka i nie zapobiega chorobom - ocenia Federacja lekarzy rodzinnych.

- Trudno ten program nazwać profilaktyką czy badaniem przesiewowym, bo nic za tymi badaniami nie idzie. Nie uregulowano nawet, kto ma pomóc pacjentowi zinterpretować wyniki - mówi Andrzej Zapaśnik, lekarz rodzinny, ekspert Porozumienia Zielonogórskiego.

Tak samo ocenia program Agata Sławin z Porozumienia Zielonogórskiego.

- Po badaniach pacjent sam sprawdzi w internecie parametry i nawet nie skonsultuje tego z lekarzem. Po co? Jeszcze usłyszałby, że ma np. rzucić palenie, albo zacząć się ruszać, bp ma nadwagę. To lepiej nawet nie spytać o ocenę wyników badań, tym bardziej, że program tego nie wymaga - dodaje Agata Sławin.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum