Pacjenci postcovidowi nie są zdrowi. Jak wyznaczyć ich ścieżkę leczenia? Ciągłe zmęczenie, duszność, kaszel, zaburzenia pamięci - oznaki zespołu Post- Covid. Fot. Shutterstock (zdj. ilustracyjne)

Ciągłe zmęczenie, duszność, kaszel, zaburzenia pamięci - na te i wiele innych, znacznie poważniejszych objawów oznak zespołu Post-Covid uskarżają się ozdrowieńcy. - Ci chorzy potrzebują pogłębionej diagnostyki, ale nie po miesiącach - mówi nam Bożena Janicka, prezes PPOZ.

  • Ozdrowieńcy po Covid-19 nie mają wytyczonej jasnej ścieżki postępowania w przypadku występowania dolegliwości
  • Bożena Janicka: - Diagnostyka w Post-Covid-19 jest kluczowa i powinna być prowadzona w tworzonych poradniach postcovidowych
  • Nie mamy specjalnego leku wycelowanego w leczenie zespołu Post-Covid-19. Leczenie jest objawowe

Badania odległych skutków Covid-19, jak i losy pacjentów, którzy przebyli tę chorobę przekonują, że niestety nie jest to zwykła infekcja mijająca po tygodniu, dwóch.

- Oprócz dominujących objawów, jak duszność, kaszel, bóle w klatce piersiowej, osłabienie, bóle głowy, przyspieszone bicie serca, jest też kilkadziesiąt innych symptomów. Nasze badania wskazują, że jeszcze kilkanaście tygodni po infekcji chorzy nadal skarżą się na liczne dolegliwości - mówił dr Michał Chudzik, kardiolog, inicjator trwających już kilka miesięcy badań nad ozdrowieńcami „Stop COVID” prowadzonych przez Uniwersytet Medyczny i Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr. Wł. Biegańskiego w Łodzi.

Najpierw diagnostyka w poradniach postcovidowych

To czego dowodzą badania potwierdzają w swojej codziennej praktyce lekarze.

- Ozdrowieńcy nie mają wytyczonej jasnej ścieżki postępowania w przypadku występowania dolegliwości. Tak zdecydowanie nie powinno być. Nie można mówić o leczeniu Covid-19 w oderwaniu od reszty systemu - zwracał niedawno uwagę na antenie TVN24 Łukasz Jankowski, prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie.

Jak zatem należałoby opisać ścieżkę pacjenta post covid?

Bożena Janicka, lekarz rodzinny i prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia zaznacza, że jest grupa pacjentów postcovidowych, którzy ze względu na nadal utrzymujące się dolegliwości wymagają poszerzonej diagnostyki specjalistycznej. Jej zdaniem taka diagnostyka jest kluczowa i powinna być prowadzona w tworzonych poradniach postcovidowych.

Podkreśla, że nie chodzi tu o to, żeby to specjaliści przejmowali leczenie długofalowe: - Wizyta w poradni postcovidowej, o ile u pacjenta nie stwierdza się poważnych powikłań, powinna ograniczyć się do jednej - dwóch, z badaniem diagnostycznym i zwrotną informacją dla lekarza rodzinnego.

Jeśli jednak taka konsultacja ma spełnić swój cel, powinno do niej dojść maksymalnie po dwóch-trzech tygodniach od skierowania, a nie po miesiącach oczekiwana w kolejce, gdy u pacjenta może pojawić się dalsze zaostrzenie - zaznacza.

Diagnostyka specjalistyczna, postcovidowa jest potrzebna także dlatego, że nie można wszystkich objawów zgłaszanych przez pacjenta z góry tłumaczyć przebyciem Covid-19.

- W przypadku zmian w obrazie rtg klatki piersiowej, zgłaszanego przez pacjenta szybszego męczenia się potrzebna może okazać się opinia specjalisty pulmonologa, który oceni czy mamy do czynienia z cofającymi się zmianami postcovidowymi a nie inną chorobą, która nie została dotąd dostrzeżona. Trudności z oddychaniem mogą wynikać z przejścia Covid-19, ale mogą też być  skutkiem innej rozwijającej się choroby np. nowotworowej. Odczuwana duszność może być np. wynikiem rozwijającej się astmy, która nie została wykryta - wylicza prezes Janicka.

Można zaplanować leczenie w POZ

Jak podkreśla, w warunkach POZ możliwości wykonywania badań dodatkowych są ograniczone, dlatego zapoczątkowane już tworzenie poradni pocovidowych, wskazanie miejsc, w których można dodiagnozować pacjentów byłoby dobrym kierunkiem.

- Jeśli drogą konsultacji lekarz rodzinny uzyska ocenę objawów, które wiążą się z przejściem Covid-19, a badania nie wykażą poważnych zmian i choroba się nie pogłębia, może zaplanować leczenie pacjenta na poziomie POZ - mówi Bożena Janicka.

Leczenie powikłań postcovidowych jest bardzo złożonym problemem i wymaga indywidualnego podejścia.  

- Tłumaczę pacjentom, że Covid-19 postępuje bardzo szybko, natomiast proces wychodzenia z covidu ostrego i postcovidu jest bardzo powolny. W tej rekonwalescencji trzeba przyjąć jako naturalne, że zdrowienie będzie trwało - mówi prof. Adam Barczyk, kierownik Katedry i Kliniki Pneumonologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Oddziału Pneumonologii w Górnośląskim Centrum Medycznym w Katowicach.

Jak wskazuje, opierając się na własnym doświadczeniu specjalisty pulmonologa, pacjenci postcovidowi z problemami oddechowymi pojawiają  się, w zależności od przypadku, po dniach, tygodniach i miesiącach od przechorowania Covid-19.

- Są pacjenci z ciężką niewydolnością oddechową, którzy przychodzą z przenośnymi koncentratorami tlenu, ale są też pacjenci, którzy mają prawidłowe wyniki badań obrazowych, a mimo to odczuwają np. duszność. Stąd w leczeniu pacjentów postcovidowych pojawia się  też pytanie na ile problem u niektórych ma charakter somatyczny - dzieli się swoim spostrzeżeniem profesor.

Leczenie tylko objawowe

Jego zdaniem nie jest celowe rutynowe kierowanie każdego pacjenta z dolegliwościami po przebytym Covid-19 do specjalisty. - Przyjmuję pacjentów, którzy nie potrzebują takiej wizyty. Wypisując pacjenta z oddziału covidowego zaznaczamy, że dalsza opieka powinna odbywać się pod kontrolą lekarza rodzinnego, a wizyta u pulmonologa jest wskazana w przypadku pojawienia się nowych, bądź nasilenia istniejących objawów ze strony układu oddechowego - podkreśla profesor.

- Zachęcam do wykonywania samodzielnych ćwiczeń i akceptacji powolnego procesu zdrowienia. Informuję też, że o ile z miesiąca na miesiąc pacjent odnotowuje dostrzegalną poprawę stanu zdrowia, to nie jest źle. To jeden z głównych komunikatów, który staram się przekazać - podsumowuje prof. Adam Barczyk.

W oparciu o praktykę w POZ Bożena Janicka potwierdza, że pacjenci nawet po wielu tygodniach od przechorowania Covid-19 skarżą się na ciągłe zmęczenie, informują o problemach zdrowotnych związanych z oddychaniem, bólami stawów, zgłaszają pogorszenie pamięci.

Jak podkreśla doktor Janicka, w postępowaniu z pacjentami postcovidowymi nie stosuje się leczenia lekami wycelowanymi ''przeciwko Covid-19'':

- Nie mamy specjalnego leku wycelowanego w leczenie np. zmian w sercu czy płucach "po Covid-19". Leczymy na podstawie objawów i opierając się na wynikach badań, ordynujemy leki stosowane w znanych już problemach oddechowych, kardiologicznych, stawowych czy neurologicznych.

Powrót do zdrowia - to może trwać

Dodaje: - Dzisiaj wiemy, że powrót do zdrowia może trwać długo, dlatego z pewnością warto rozważyć systemowe wprowadzenie szerszej rehabilitacji dla pacjentów postcovidowych, opartej o sanatoria, w których realizowano by kompleksowo program usprawniania.

Także prof. Maciej Krawczyk, prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów zwraca uwagę, że w Polsce należy stworzyć możliwości szerokiego dostępu do rehabilitacji osób, które przechorowały Covid-19.

- Wyleczonych z tej choroby cały czas przybywa, skala problemu staje się bardzo poważna. Powrót wielu z tych osób do pracy jest znacznie opóźniony. Powodem są różnego rodzaju powikłania, takie, jak, między innymi osłabienie organizmu oraz ogólna niewydolność - tłumaczył w rozmowie z Rynkiem Zdrowia prof. Krawczyk.

Eksperci zaznaczają, że w rehabilitacji po Covid-19 należy także wykorzystać potencjał polskich uzdrowisk.

W sobotę (27 marca) Ministerstwo Zdrowia poinformowało na Twitterze o programie rehabilitacji postcovidowej.

"W przyszłym tygodniu ruszamy z projektem szerokiej rehabilitacji postcovidowej. Wkrótce minister Adam Niedzielski ogłosi szczegóły projektu" - zapowiedziało MZ.

Program rehabilitacji postcovidowej został przygotowany przez Krajową Izbę Fizjoterapeutów.

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.