Nowoczesne leki przeciwpsychotyczne także wpisują się w ideę psychiatrii środowiskowej Prof. Agata Szulc; FOT. klinikiallenort.pl

Powszechne wprowadzenie modelu psychiatrii środowiskowej opartej na Centrach Zdrowia Psychicznego ma szansę zmienić leczenie i funkcjonowanie społeczne osób chorujących na schizofrenię - wskazuje w rozmowie z Rynkiem Zdrowia prof. Agata Szulc, kierownik Kliniki Psychiatrycznej Wydziału Nauki o Zdrowiu WUM.

  • Izolowanie w szpitalach chorujących na schizofrenię sprawia, że trudniej im potem funkcjonować w świecie zewnętrznym. Dlatego reforma opieki psychiatrycznej zmierza ku opiece środowiskowej.
  • - W przypadku pacjentów z objawami negatywnymi schizofrenii choroba często jest bagatelizowana przez otoczenie i samych chorych - mówi prof. Agata Szulc, prof. Agata Szulc, kierownik Kliniki Psychiatrycznej Wydziału Nauki o Zdrowiu WUM
  • Nowoczesne leki przeciwpsychotyczne także wpisują się w ideę psychiatrii środowiskowej, gdyż pozwalają zmniejszyć ryzyko hospitalizacji i prowadzić pacjentom normalne życie, pełnić różne role społeczne - podkreśla specjalistka

Rynek Zdrowia: - Szacuje się, że w Polsce ze schizofrenią żyje ok 180 tys. osób. Jednak rzeczywista liczba może być zdecydowanie większa, bo większość chorych może być niezdiagnozowana i nie korzysta z pomocy medycznej. Wydaje się nieprawdopodobne, by osoby, które kojarzone są z urojeniami, często nadmiernie pobudzone, pozostawały niezauważone przez system, a może taki obraz chorego to błąd?

Prof. Agata Szulc: - Schizofrenia to jedna z najcięższych i najbardziej stygmatyzujących chorób psychicznych. Dotyka bardzo młodych ludzi, najczęściej pomiędzy 20. a 30. rokiem życia i ingeruje w każdą sferę funkcjonowania pacjenta stanowiąc wyzwanie nie tylko dla służby zdrowia, ale także dla otoczenia społecznego, w tym najbardziej dla rodziny chorego.

Jednak obraz chorego może być całkowicie różny od tego, jak powszechnie się sądzi. Z jednej strony faktycznie mamy osoby kojarzone z objawami takimi jak halucynacje czy urojenia wpływające na zachowanie pacjenta. Z drugiej strony są jednak chorzy, których charakteryzuje apatia, wycofanie z życia społecznego, niechęć do kontaktów z innymi osobami.

Tacy pacjenci z tzw. negatywnymi objawami (szacuje się, że jest ich w kraju ok. 20 tys.) są przez to rzadziej rozpoznawani, a sami też nie szukają pomocy i nie przejawiają chęci leczenia. Efekt jest taki, że zdecydowana większość (ok. 70 proc. chorych) pozostaje wykluczona z życia zawodowego oraz społecznego, a z racji przewlekłego przebiegu choroby stanowi istotne obciążenie dla swoich rodzin i państwa.

Trzeba pamiętać, że schizofrenia dotyka ludzi młodych, generuje więc nie tylko wysokie koszty bezpośrednie opieki medycznej, ale również znaczące koszty pośrednie związane z absencją chorobową, rentami i utratą produktywności. Prowadzenia chorego w jego środowisku umożliwiłoby większej liczbie pacjentów pozostawanie aktywnymi zawodowo i społecznie.

- Czy leczenie chorych z objawami negatywnymi różni się od terapii pacjentów z objawami pozytywnym?

- Trzeba zacząć od tego, że w przypadku pacjentów z objawami negatywnymi schizofrenii choroba często jest bagatelizowana przez otoczenie i samych chorych. Stąd wysoki odsetek osób nieobjętych terapią. Symptomy takie jak wycofanie z życia społecznego brak wyrażania emocji często nie są łączone z zaburzeniem psychicznym, a mogą być postrzegane nawet jako lenistwo czy depresja. Zaś właśnie te mniej spektakularne objawy pozornie mniej uciążliwe dla otoczenia prowadzą samych chorych do całkowitego wycofania się z życia i relacji z innymi osobami. Obciążeni nimi pacjenci mogą już nigdy nie stać się osobami samodzielnymi. Już na starcie ich pozycja różni się od pozostałych pacjentów ze schizofrenią.

Pacjenci z objawami pozytywnymi są bardziej zauważalni, a przez to ich diagnostyka stwarza mniej kłopotów. Szybciej zyskują więc opiekę specjalistyczną. Co ważne, niekiedy także sami chorzy szukają pomocy otoczenia.

Jeżeli chodzi o leczenie schizofrenii farmakologia daje nam wiele możliwości na skuteczne prowadzenie chorego. Dostęp do nowoczesnych, długo działających leków pozwala zmniejszyć też ryzyko nawrotów choroby oraz koszty świadczeń zdrowotnych w szczególności związanych z hospitalizacją. Jednak przestrzeganie zaleceń i współpraca z lekarzem jest najbardziej istotną kwestią w terapii schizofrenii i podstawowym warunkiem osiągnięcia korzyści z leczenia.

I tu wracamy do kłopotów, jakie nasuwa leczenie chorych z objawami negatywnymi, którzy nie są chętni do współpracy i tworzenia relacji z lekarzem. W ich przypadku kluczem do sukcesu terapii jest skuteczna farmakoterapia, która otwiera chorego do dalszych terapii pozafarmakologicznych (psychoterapia, rehabilitacja). Z kolei podjęcie terapii pozafarmakologicznej poprawia współpracę pacjenta z lekarzem i wpływa na utrzymanie ciągłości farmakoterapii.

- Czy chorzy ci mają w Polsce dostęp do skutecznego leczenia?

- Dostęp do terapii farmakologicznych istotnie się poprawił. Pacjenci mają możliwość korzystania z nowoczesnego leczenia farmakologicznego, tj. długo działających leków przeciwpsychotycznych. W przypadku ostrych objawów schizofrenii włączenie leków pozwala nawet w ciągu tygodnia opanować objawy.

Jednak dostępne leki przeciwpsychotyczne mają większa skuteczność w obszarze objawów pozytywnych. W leczeniu chorych z przeważającymi objawami negatywnymi pojawiła się nowa skuteczna cząsteczka, kariprazyna. To lek, na dostęp do którego obecnie polscy pacjenci jednak czekają.

Skuteczne leczenie farmakologiczne stanowi fundament całego procesu terapeutycznego. Dzięki jego zastosowaniu możemy wywołać długotrwałą remisję, czyli doprowadzić do wyciszenia objawów, chociaż i tu częściej dotyczy to pacjentów z objawami pozytywnymi.

Nowoczesne leki przeciwpsychotyczne wpisują się też w ideę psychiatrii środowiskowej, gdyż pozwalają zmniejszyć ryzyko hospitalizacji i prowadzić pacjentom normalne życie, pełnić różne role społeczne.

- Obecnie jednak większość chorych trafia na leczenie do szpitala?

- Niestety, tak, chociaż wiemy , że izolowanie chorych sprawia, że jeszcze trudniej im potem funkcjonować w świecie zewnętrznym. Dlatego reforma opieki psychiatrycznej zmierza ku opiece środowiskowej.

Trzeba pamiętać, że schizofrenia dotyka ludzi młodych, generuje więc nie tylko wysokie koszty bezpośrednie opieki medycznej, ale również znaczące koszty pośrednie związane z absencją chorobową, rentami i utratą produktywności. Prowadzenia chorego w jego środowisku umożliwiłoby większej liczbie pacjentów pozostawanie aktywnymi zawodowo i społecznie.

Tylko zmieniając model lecznictwa na środowiskowy mamy szansę przełamać stygmatyzację pacjentów chorujących na schizofrenię. Całościowa opieka środowiskowa, dostęp do nowoczesnego leczenia stwarza szanse dla tych osób na normalne funkcjonowanie zamiast skazywania ich na przebywanie w zamkniętych szpitalach, zakładach opiekuńczych lub domach. Dzięki temu schizofrenia przestaje być wyrokiem.



Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.