NIK: Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego zakończył się fiaskiem

Autor: NIK/Rynek Zdrowia • • 27 stycznia 2017 11:21

Według Najwyższej Izby Kontroli celów Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (NPOZP) nie zrealizowała ani administracja rządowa, ani samorządowa. Nie udało się ograniczyć występowania zagrożeń dla zdrowia psychicznego ani polepszyć jakości życia osób z zaburzeniami psychicznymi. Nie poprawiła się też dostępność świadczeń opieki psychiatrycznej.

NIK: Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego zakończył się fiaskiem
NIK wskazuje i negatywnie ocenia nieosiągnięcie założonych celów i niezrealizowanie większości zadań zaplanowanych w NPOZP. Fot. Shutterstock

W ocenie NIK główne przyczyny fiaska NPOZP to niezaplanowanie środków finansowych przez realizatorów poszczególnych zadań, nieskuteczna koordynacja, a także ogólnikowość części celów i zadań.

W programie założono odejście od dominującego dotychczas modelu azylowego (izolacyjnego) postępowania z chorymi psychicznie na rzecz środowiskowego modelu psychiatrii, który jest bardziej przyjazny dla pacjentów i ich rodzin, łatwiej dostępny, skuteczniejszy oraz tańszy. Podstawą być Centra Zdrowia Psychicznego - te jednak nie powstały.

NIK wskazuje i negatywnie ocenia nieosiągnięcie założonych celów i niezrealizowanie większości zadań zaplanowanych w NPOZP. Zwraca uwagę, że ograniczono występowania zagrożeń dla zdrowia psychicznego, nie osiągnięto poprawy jakości życia osób z zaburzeniami psychicznymi i ich bliskich oraz lepszej dostępności świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2011-2015.

Program przewidywał m.in. działania mające ograniczyć problem samobójstw. Tymczasem w okresie jego realizacji nastąpił wzrost liczby prób samobójczych zakończonych zgonem o ponad 60 proc. - z 3839 w 2011 r. (pierwszy rok obowiązywania programu) do 6165 w 2014 r.

NIK zwraca uwagę, że za tworzenie Centrów Zdrowia Psychicznego miały być odpowiedzialne samorządy, te jednak nie otrzymały niezbędnego wsparcia (także finansowego).

Jak podsumowuje NIK, w większości zadania ujęte w NPOZP, przypisane poszczególnym podmiotom, nie były realizowane. Jednostki samorządu terytorialnego wdrażały tylko pojedyncze zadania i to zwykle w niepełnym zakresie. Ze swoich zadań - według Izby - nie wywiązywały się też ministerstwa, np. minister zdrowia nie zrealizował 29 zadań spośród 32 określonych w harmonogramie programu.

Izba wskazuje, że NFZ nie przygotował projektu finansowania świadczeń dla pilotażowego programu wdrożenia modelu opieki psychiatrycznej. Nie mógł jednak tego zrobić, ponieważ wcześniej minister zdrowia nie określił zasad tego pilotażu - tłumaczy NIK.

Zalecane nakłady na realizację NPOZP w latach 2011-2015 ustalono na 1,271 mld zł, w tym z budżetu państwa i samorządów miały wynieść 611 mln zł, a z NFZ (na finansowanie świadczeń zdrowotnych udzielanych w Centrach Zdrowia Psychicznego) 660 mln zł. Nakłady resortu zdrowia w latach 2011-2015 wyniosły 114 tys. zł przy zalecanym milionie złotych.

Jak wnioskuje NIK, sposób organizacji opieki psychiatrycznej w Polsce, obok niskiego poziomu finansowania, stanowi główną barierę ograniczającą dostęp do świadczeń dla pacjentów z zaburzeniami psychicznymi.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum