• ZAKAŻENIA SZPITALNE

  • Start

Bezpieczeństwo pacjentów i personelu w placówkach medycznych

Autor: Tekst zewnętrzny dostarczony przez spółkę Optima Care - partnera Grupy Impel • • 23 stycznia 2019 07:25

- Z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że w polskich szpitalach ulega zakażeniom tylko 5% procent pacjentów, co, jak wiemy, jest wartością niedoszacowaną w stosunku do faktycznej skali problemu - mówi Jolanta Nykiel, dyrektor operacyjny segmentu ochrona zdrowotna w spółce Optima Care.

Bezpieczeństwo pacjentów i personelu w placówkach medycznych
Jolanta Nykiel, dyrektor operacyjny segmentu ochrona zdrowotna w spółce Optima Care

- Na ostatnim Forum Rynku Zdrowia jednym z omawianych problemów było bezpieczeństwo pacjentów przebywających w placówkach medycznych. Na jakie zagrożenia narażeni są pacjenci?
Jolanta Nykiel: -
Pacjenci przebywający w placówkach medycznych narażeni są na wiele zagrożeń wynikających ze świadczonych wobec nich procedur medycznych, diagnostycznych, leczniczych, pielęgniarskich czy rehabilitacyjnych, a zwłaszcza procedur inwazyjnych. Pacjenci są również narażeni na zagrożenia wynikające z kontaktu ze środowiskiem, w których te procedury są wykonywane.

Największym zagrożeniem dla zdrowia i życia pacjenta są zakażenia szpitalne, czyli zakażenia, które nie są przyczyną pobytu pacjenta w szpitalu, a które rozwinęły się w okresie hospitalizacji. Najczęściej dochodzi do zakażenia egzogennego, czyli krzyżowego, którego źródłem jest kontakt i przebywanie z innymi zakażonymi czy pacjentami będącymi nosicielami, personelem szpitala czy osobami odwiedzającymi. Istotnym źródłem tego zakażenia są także przedmioty i powierzchnie, z którymi pacjent ma kontakt podczas wykonywanych świadczeń czy samego pobytu w placówce.

- Jakie są przyczyny zakażeń?
-
Najważniejsze są tu niestety brak wiedzy i świadomości ze strony personelu placówki medycznej i takie zaniedbania jak: brudne ręce personelu, zanieczyszczona odzież personelu, niejałowy sprzęt medyczny, nieodkażony sprzęt niemedyczny oraz skażone otoczenie pacjenta, niewłaściwe utrzymanie czystości, niewłaściwie przeprowadzone procesy mycia i dezynfekcji powierzchni i wyposażenia, zła organizacja i podział pracy, brak procedur i standardów i brak systemu kontroli zakażeń w placówkach.

- Jak często dochodzi do zakażeń?
-
Z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że w polskich szpitalach ulega zakażeniom tylko 5% procent pacjentów, co, jak wiemy, jest wartością niedoszacowaną w stosunku do faktycznej skali problemu, ale i tak daje to ok. 400 tys. osób. Z raportu opublikowanego w "Plos Medicine" wynika, że w UE corocznie zdarza się 2,5 mln zakażeń szpitalnych, które są przyczyną ok. 90 tys. zgonów. Z powodu zakażeń szpitalnych bywają zamykane nie tylko poszczególne oddziały szpitalne, ale i całe szpitale.

Zmniejszenie tej liczby to jedno z największych wyzwań, przed którym stoją placówki medyczne, gdyż stwarzają bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia pacjenta. Występują na całym świecie i nie da się ich uniknąć do końca, ale można zmniejszać ryzyko ich występowania.

- Jak zmniejszać to ryzyko?
-
Zapobieganie zakażeniom szpitalnym to wielowymiarowy proces, który wymaga skorelowanych działań we wszystkich obszarach funkcjonowania placówki medycznej, od przyjęcia do wypisu pacjenta, podejmowanych przez cały personel placówki medycznej oraz dostawców towarów i usług niezbędnych do prowadzenia jej działalności.

Do najważniejszych i podstawowych działań mających na celu zapobieganie zakażeniom wewnątrzszpitalnym należy przestrzeganie reżimu sanitarnego rozumianego jako ogół czynności i sposób organizacji pracy, którego celem jest wypełnienie obowiązku utrzymania czystości i sterylności szpitala oraz innych miejsc opieki nad pacjentem. Ma to na celu zapewnienie maksymalnej ochrony przed zakażeniem drobnoustrojami chorobotwórczymi. W szpitalach obowiązują określone standardy dotyczące higieny, dezynfekcji, aseptyki i organizacji pracy w oddziałach i całej placówce medycznej.

- Kto może przyczynić się do zmniejszania liczby zakażeń w szpitalach?
-
Bardzo ważna jest tutaj jakość usług świadczonych przez personel pomocniczy. Są to kompleksowe działania mające na celu zapewnienie wymaganego, bezpiecznego stanu sanitarno-epidemiologicznego środowiska szpitalnego dla pacjentów, personelu i osób odwiedzających.

Są to także czynności, które stanowią nieodzowne elementy świadczeń realizowanych przez personel medyczny na rzecz pacjentów. Wśród nich można wymienić: wsparcie pielęgniarek w opiece nad pacjentami przy wykonywaniu czynności opiekuńczych, higienicznych i pielęgnacyjnych, w tym związanych z potrzebami fizjologicznymi pacjentów (np. pomoc przy ubieraniu, karmieniu, toalecie, transport pościeli i ścielenie łóżek szpitalnych, usuwanie pojemników z wydzielinami), transport pacjentów na terenie placówki medycznej, pomoc w przygotowaniu i przeprowadzaniu procedur medycznych, diagnostycznych, pielęgniarskich, lekarskich czy rehabilitacyjnych (np. operacji lub zabiegu), przygotowanie pomieszczeń i przedmiotów niezbędnych do operacji i zabiegów medycznych (sprzątanie i dezynfekcja pomieszczeń, sterylizacja narzędzi, stołów operacyjnych, pojemników i innych przedmiotów, czynności związane z przygotowywaniem leków), asystowanie podczas operacji lub zabiegu (ubieranie zespołu medycznego, podawanie sterylnych pakietów), czynności związane z gospodarką bielizną i odzieżą szpitalną oraz pościelą (jej zmiana, transport wewnątrzszpitalny), transport i dystrybucja posiłków dla pacjentów, czynności związane z gospodarką odpadami szpitalnymi (usuwanie i transport wewnątrzszpitalny), transport wewnątrzszpitalny przedmiotów używanych w procesie opieki medycznej (narzędzi, materiałów, i pojemników do badań, krwi i materiałów krwiopochodnych, wyników badań, łóżek, wózków, materacy).

Ważne jest, aby wykonująca te zadania grupa personelu pomocniczego jak salowe, sanitariusze szpitalni czy opiekunowie medyczni, posiadała wysokie kwalifikacje i świadomość roli, jaką spełniają w obszarze zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i zapobiegania działaniom niepożądanym. Utrzymanie przez personel pomocniczy wymaganego stanu sanitarno-epidemiologicznego w placówce medycznej powinno być kompleksowym, dobrze przemyślanym, zaplanowanym, przygotowanym i realizowanym procesem zgodnym z aktualną wiedzą i zaleceniami, dostosowanym indywidualnie do każdego oddziału, pomieszczenia, wykonywanych tam świadczeń, kategorii pacjentów i poziomu ryzyka sanitarno-epidemiologicznego. Ten proces powinien zawierać: szczegółowy plan higieny dla każdego typu pomieszczeń, zasady postępowania, system szkoleń i weryfikacji wiedzy personelu pomocniczego, system kontroli, nadzoru i dokumentowania wykonywanych działań, ewidencję działań niepożądanych w tym obszarze, proces ich analizy i podejmowanych działań korekcyjnych i zapobiegających.

- Czego wymaga stworzenie i utrzymanie takiego systemu?
-
Taki system wymaga od każdej placówki medycznej wysokiego nakładu środków i zasobów. Opieka medyczna staje wobec coraz wyższych wyzwań w zakresie utrzymania wymaganego reżimy sanitarnego placówek i działań opiekuńczych wobec pacjentów. Pojawiają się coraz to nowe i coraz trudniejsze do opanowania zagrożenia epidemiologiczne, wzrasta świadomość i roszczeniowość odbiorców usług medycznych oraz ich rodzin. Nie bez znaczenia jest też coraz dotkliwszy na rynku brak pracowników, szczególnie tych niezbędnych do utrzymania czystości i wsparcia personelu medycznego oraz presja płacowa personelu zatrudnionego w placówkach medycznych.

- To wiąże się z koniecznością wprowadzenia jakichś zmian?
-
Koniecznym staje się wprowadzenie nowego modelu realizacji tych działań, odejście od tradycyjnego nieefektywnego rozwiązania opartego na ustalonej z góry, wymaganej obsadzie personalnej w poszczególnych jednostkach organizacyjnych szpitala. Należy wprowadzić system oparty na podejściu zadaniowym, które będą realizowane przez personel o zróżnicowanych, dostosowanych do typu zadań kwalifikacjach. Jest to na pewno trudne do wprowadzenia rozwiązanie w tych szpitalach, które usługi kompleksowego utrzymania czystości i współdziałania z personelem medycznym realizują we własnym zakresie.

Dlatego szpitale i inne placówki, którym zależy na podniesieniu jakości tych usług, zapewnieniu wykwalifikowanych i stale dostępnych zasobów pracowniczych, którym zależy na wysokiej, dobranej do zagrożenia i potrzeb jakości środków do mycia i dezynfekcji, zasobów sprzętowych oraz na nowoczesnych, efektywnych systemowych rozwiązaniach, powinny korzystać z wyspecjalizowanych usług firm zewnętrznych, które działają na zasadach outsourcingu. Jednakże, aby uzyskać takie efekty należy w pierwszej kolejności wnikliwie rozpoznać i opisać indywidualne potrzeby placówki medycznej w tym obszarze w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia bez narzucania z góry szczegółowej obsady personalnej i własnych rozwiązań organizacyjnych, a skoncentrować się na wymaganym efekcie usługi i wymaganych kwalifikacjach personelu wykonawcy.

Przyjmując takie rozwiązanie, szpital działa na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów poprzez zminimalizowanie zagrożenia występowania zakażeń szpitalnych. To pociąga za sobą wzrost efektywności funkcjonowania szpitala i realizowanych tam procedur medycznych.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum