Dr Maciej Stukan | 12-12-2016 14:33

Rodzice mają wrażenie, że mogą kontrolować podatność dzieci na choroby

Obecnie uważa się, że wszystkie przypadki raka szyjki macicy są spowodowane przez wcześniejszą przewlekłą infekcją HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). W 2013 roku zanotowano w Polsce 1669 zgonów z powodu tego nowotworu - przypomina dr Maciej Stukan, specjalista ginekologii onkologicznej z Gdyńskiego Centrum Onkologii*.

Dr Maciej Stukan z Gdyńskiego Centrum Onkologii; FOT. PTWP

Dwa typy wirusa HPV - 16 i 18 - powodują ok. 70% wszystkich przypadków raka szyjki macicy. Łącznie siedem typów HPV odpowiada za 92% przypadków tego nowotworu.

Ryzyko powstania raka szyjki macicy wskutek infekcji wirusem typu 16 jest 430 razy większe niż u kobiety, u której nie dojdzie do takiej infekcji. Dla porównania - ryzyko raka płuca u palących papierosy jest 12 razy wyższe niż wśród niepalących.

Na szczęście nie wszystkie infekcje HPV muszą doprowadzić do raka szyjki - od 80 do 90% tych zakażeń ulega samowyleczeniu, bez dalszych konsekwencji. Niestety, u pozostałych 10-20% pacjentek z przewlekłą infekcją HPV dojdzie od transformacji nowotworowej. Na razie nie jesteśmy w stanie zróżnicować pacjentek z HPV pod względem ryzyka zapadalności m.in. raka szyjki macicy.

HPV może być przyczyną nie tylko raka szyjki macicy, ale także: odbytu, przestrzeni ustno-gardłowej, pochwy, sromu, prącia. Np. 35% przypadków raków przełyku może być spowodowane właśnie zakażeniem HPV.

W USA wyliczono, że rocznie w tym kraju występuje 5,5 mln nowych przypadków zakażeń HPV. Dla porównania - nowych przypadków kiły notuje się 70 tys., a HIV - 20 tys. w ciągu roku.

Transmisja zakażenia HPV odbywa się drogą płciową. W ciągu swojego życia 50-80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV. Połowę zakażonych stanowią osoby w wieku 15-25 lat. Skuteczne metody profilaktyki infekcji HPV/raka szyjki macicy to abstynencja seksualna, monogamia (obojga partnerów) oraz szczepienia przeciwko HPV.

Zgodnie z danymi gromadzonymi w rejestrach chorób zakaźnych w Australii, po 10 latach szczepień populacyjnych przeciwko HPV nastąpiła tam aż 90-procentowa redukcja infekcji wirusem HPV typu 6, 11, 16 i 18 oraz 90-procentowe zmniejszenie zachorowalności na brodawki narządów płciowych. Ponadto aż o 85% zmniejszyła się liczba patologii wysokiego stopnia szyjki macicy.

Rekomendacje amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Immunizacji (ACIP) na temat szczepień dzieci i młodzieży przeciwko HPV są zgodne z wytycznymi m.in.: Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP), Amerykańskiej Akademii Lekarzy Rodzinnych (AAFP) oraz Amerykańskiego Towarzystwa Położników i Ginekologów (ACOG).

Zgodnie z tymi rekomendacjami:
• szczepienia należy rozpocząć w wieku 11-12 lat, a można już także od 9. roku życia
• wszystkie szczepionki przeciwko HPV (2-, 4-, i 9-walentne) zabezpieczają przed wirusami typu 16 i 18
• szczepionki te podaje się w schematach 3-dawkowych.
• druga dawka powinna być podana co najmniej 1-2 miesiące po pierwszej, a trzecia - co najmniej 6 miesięcy po pierwszej
• jeżeli przerwano cykl szczepień, seria dawek nie musi być powtarzana.

Po analizie danych z badań klinicznych oraz zebranych w okresie po rejestracji szczepionek, nie zidentyfikowano wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa szczepionek przeciwko HPV.

W amerykańskim Systemie Rejestracji Działań Niepożądanych po Szczepieniach zarejestrowano ponad 60 milionów podanych dawek szczepionek przeciwko HPV i nie odnotowano żadnych poważnych działań niepożądanych związanych z tym szczepieniem.

Badania prowadzone w USA wskazują, że obawy rodziców przed realnymi lub prawdopodobnymi reakcjami niepożądanymi wywołanymi tą formą profilaktyki sprowadzają się np. do przekonania, że „lepiej będzie, jeżeli dziecko zachoruje i naturalnie się uodporni”.

Rodzice mają też wrażenie, że mogą kontrolować podatność dzieci na choroby i ich przebieg. Obawy dotyczące szczepień mogą ponadto wynikać z powodów religijnych.

* Wypowiedź zanotowana podczas konferencji „Zdrowie publiczne, czyli zapobieganie chorobom ma przyszłość” (Gdańsk, 8 grudnia 2016 r.).

Więcej o konferencji: www.rynekzdrowia.pl