• PARTNER SERWISUpartner serwisu

Mieszanie szczepionek daje większą odpowiedź komórkową. Co z efektami ubocznymi?

Autor: oprac. LJ • Źródło: URPL08 grudnia 2021 13:20

Badania pokazują, że połączenie szczepionek wektorowych i szczepionek mRNA (szczepienie heterologiczne) powoduje większą odpowiedź komórkową niż przy użyciu tej samej szczepionki (szczepienie homologiczne).

Dowody z badań dotyczących szczepień heterologicznych sugerują, że połączenie szczepionek wektorowych i szczepionek mRNA powoduje wytwarzanie dobrego poziomu przeciwciał przeciw COVID-19 (fot. ShutterStock)
  • Europejska Agencja Leków (EMA) i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) przekazały rekomendacje dotyczące heterologicznych schematów szczepień przeciwko COVID-19.
  • W ocenie unijnych instytucji łączenie szczepionek („mix-and-match”) może być stosowane zarówno w przypadku dawek podstawowych jak i dawek przypominających
  • Informację przekazał Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych. Schematy mieszane były ogólnie dobrze tolerowane

COVID-19. Kiedy szczepienia 5-latków? Kraska podał termin

Obowiązek szczepień od 1 marca dla trzech grup zawodowych

Mieszanie szczepionek daje większą odpowiedź komórkową. Co z efektami ubocznymi?

Wobec coraz większej liczby badań klinicznych, popartych danymi rzeczywistymi (real world data), przyjrzano się możliwości zastosowania dwóch różnych szczepionek przeciw COVID-19, zarówno podając pierwszą, jak i drugą dawkę w podstawowym schemacie szczepień, który nazywany jest heterologicznym szczepieniem podstawowym.

Dotyczy to też zastosowania trzeciej dawki innej szczepionki przeciw COVID-19, jako dawki przypominającej podawanej po upływie 3 do 6 miesięcy po szczepieniu podstawowym inną szczepionką (heterologiczne szczepienie przypominające).

Dowody z badań dotyczących szczepień heterologicznych sugerują, że połączenie szczepionek wektorowych i szczepionek mRNA powoduje wytwarzanie dobrego poziomu przeciwciał przeciwko wirusowi COVID-19 (SARS-CoV-2) i większą odpowiedź komórkową niż przy użyciu tej samej szczepionki (szczepienie homologiczne) w schemacie podstawowym lub przypominającym. Schematy mieszane były ogólnie dobrze tolerowane.

Stosowanie szczepionki wektorowej jako drugiej dawki w schematach szczepień podstawowych lub stosowanie dwóch różnych szczepionek mRNA jest słabiej zbadane.

Trzecia dawka a dawka przypominająca. Jakie są różnice?

Heterologiczne szczepienie podstawowe

  • Obecnie dostępne dowody konsekwentnie wskazują na możliwą do zaakceptowania tolerancję i wzmocnioną odpowiedź immunologiczną przy zastosowaniu sekwencyjnego heterologicznego schematu podania szczepionki wektorowej i szczepionki mRNA w porównaniu ze schematem homologicznym dla szczepionki wektorowej;
  • Niektóre badania wykazały większą reaktogenność (wystąpienie np. bólu, gorączki, bólu głowy, zmęczenia po szczepieniu) szczepień heterologicznych, ale wyniki nie są spójne. W odniesieniu do rzadko występujących działań niepożądanych brak wystarczających danych do wyciągnięcia wniosków;
  • W odniesieniu do immunogenności, badania są zgodne, wykazując, że schemat heterologiczny jest zdolny do wywoływania znacznie zwiększonej odpowiedzi immunologicznej, w tym lepszą pamięć komórek B, w porównaniu ze schematem homologicznego szczepienia szczepionką wektorową;
  • W oparciu o wyniki kilku dobrej jakości badań obserwacyjnych, zwiększona immunogenność wydaje się być zgodna ze zwiększoną skutecznością szczepionki przeciwko objawowemu zakażeniu SARS-CoV-2 w przypadku zastosowania schematu heterologicznego szczepionka wektorowa/szczepionka mRNA w porównaniu z immunizacją homologiczną szczepionką wektorową;
  • Wstępne, ale spójne, dowody dotychczasowych badań wskazują, że schemat heterologiczny jest w stanie wywołać rozszerzony zakres odpowiedzi immunologicznej, z lepszą reaktywnością krzyżową (humoralną i komórkową) przeciwko różnym wariantom wirusa budzącym objawy, co przełoży się na lepszą skuteczność szczepień;
  • Ogólnie przedstawione dane uzasadniają zastosowanie mieszanych schematów szczepionki wektorowej/szczepionki mRNA. Jest mniej dowodów na temat schematów szczepień heterologicznych mRNA, ale wystarczająco dużo, aby wskazać, że takie podejście może być również stosowane, gdy potrzebna jest elastyczność lub przyspieszenie kampanii szczepień. Dane dotyczące bezpieczeństwa po takich schematach heterologicznych mRNA są obecnie badane w celu ustalenia, czy istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego;
  • Podanie szczepionki wektorowej jako drugiej dawki po szczepionce mRNA można rozważyć, jeśli istnieje problem z dostępnością szczepionek mRNA, ale na podstawie ograniczonych dostępnych danych może to być mniej korzystne z immunologicznego punktu widzenia niż podanie najpierw szczepionki wektorowej, a potem mRNA;
  • Dane dotyczące długości ochrony po heterologicznym lub homologicznym szczepieniu podstawowym są ograniczone, ale kilka badań sugeruje zmniejszenie ochrony przed objawową infekcją po upływie 6 miesięcy po szczepieniu heterologicznym. Niektóre z tych badań pokazują również, że zmniejszenie skuteczności szczepionki Vaxzevria jest większe i szybsze niż w przypadku innych schematów oraz że zmniejszenie skuteczności następuje szybciej u starszych, słabych osób i osób z chorobami współistniejącymi;
  • Potrzebne są dalsze badania, aby zbadać stosowanie schematów heterologicznych u osób z obniżoną odpornością.

Ponad 16,1 tys. niepożądanych odczynów. Ok. 1,4 mln szczepień dawką przypominającą

Heterologiczna szczepionka przypominająca

  • Dostępne dotychczas dowody dotyczące różnych typów zatwierdzonych szczepionek wskazują, że heterologiczna dawka przypominająca wydaje się równie dobra lub lepsza pod względem odpowiedzi immunologicznej niż homologiczna dawka przypominająca. Wśród kombinacji heterologicznych dawek przypominających, podawanie dawki przypominającej mRNA po podstawowym schemacie szczepienia szczepionką wektorową jest bardziej immunogenne niż odwrotny schemat. Ponadto, na podstawie dostępnych danych, profil bezpieczeństwa heterologicznych i homologicznych schematów przypominających pozostaje porównywalny;
  • Dane dotyczące bezpieczeństwa dostarczają ograniczonych, ale uspokajających informacji w odniesieniu do krótkoterminowej reaktogenności dla dowolnego schematu przypominającego. Heterologiczna dawka przypominająca szczepionki wektorowej lub Spikevax ma tendencję do powodowania większej liczby zdarzeń niepożądanych związanych z reaktogennością miejscową lub układową. Duże badania obserwacyjne dostarczą dodatkowych dowodów w odniesieniu do rzadko występujących zdarzeń niepożądanych, takich jak zapalenie mięśnia sercowego, przy stosowaniu homologicznych lub heterologicznych szczepień przypominających;
  • Chociaż można by oczekiwać, że większa odpowiedź immunologiczna przełoży się na zwiększoną ochronę przed infekcjami i chorobami, w tym spowodowanymi różnych wariantami koronawirusa budzącymi obawy, ze względu na brak ustalonej korelacji między immunogennością a poziomem ochrony, nie można na tym etapie precyzyjnie określić, w jakim stopniu taka zwiększona immunogenność przełożyłaby się na wyższą efektywność szczepień. Jednak pojawiające się dane dotyczące skuteczności wskazują na zwiększoną ochronę przed objawową chorobą po heterologicznej dawce przypominającej szczepionką mRNA podczas rozprzestrzeniania się wariantu Delta;
  • W przypadku podawania dawek przypominających, zarówno homologicznych, jak i heterologicznych, należy brać pod uwagę zanikanie ochrony w czasie i optymalny odstęp czasu dla skutecznej odpowiedzi immunologicznej. W chwili obecnej brak danych dotyczących osób z obniżoną odpornością, które uzasadniałyby zalecenie heterologicznej dawki przypominającej.

Jest rekomendacja Rady Medycznej dla dawki przypominającej dla wszystkich chętnych

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum