Najnowsze badanie instytutowe: jakie jest opóźnienie diagnostyczne w reumatologii

Autor: PWX/Rynek Zdrowia • • 08 października 2015 13:26

W przypadku zapalnych chorób stawów wczesne rozpoznanie i włączenie leczenia w czasie trwania okna terapeutycznego jednoznacznie determinuje szansę chorego na uzyskanie remisji. Analiza dowiodła, że głównym źródłem spowolnień było zbyt późne kierowanie do reumatologa przez lekarzy rodzinnych oraz długi okres oczekiwania na konsultację u reumatologa*.

Najnowsze badanie instytutowe: jakie jest opóźnienie diagnostyczne w reumatologii
Fot. Adobe Stock. Data Dodania: 16 grudnia 2022

Termin „wczesne rozpoznanie” w reumatologii definiowany jest jako ustalenie rozpoznania i włączenie leczenia w ciągu 12 tygodni od pierwszych objawów choroby. Okres ten nazywany jest oknem terapeutycznym. 


Od 10 do 30 proc. chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, którzy otrzymali pomoc w trakcie okna terapeutycznego, uzyskują całkowite zahamowania postępu choroby i możliwość odstawienia leków. Wczesne rozpoznanie pozwala również na redukcję kosztów terapii. Jedynie u 10 proc. chorych, u których wcześnie zdiagnozowano chorobę, konieczne jest zastosowanie kosztownego leczenia biologicznego.

Dla porównania, w przypadku późnego rozpoznania, ta wielkość przekracza 32 proc. Wczesne zdiagnozowanie RZS pozwala także zmniejszyć o 40 proc. konieczność leczenia ortopedycznego.

Jako pierwsze dolegliwości związane ze schorzeniem reumatycznym zaobserwowane przed pierwszą wizytą u lekarza, respondenci w badaniu najczęściej wskazywali: ból stawów (85,5 proc), sztywność poranną stawów (71 proc.) oraz obrzęk stawów (70,7 proc). Również te objawy były najbardziej uciążliwymi dolegliwościami - wynika z informacji o badaniu przekazanej mediom przez Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.

Opóźnienia diagnostyczne spowodowane są zarówno działaniem systemu ochrony zdrowia (SOZ), jak i zachowaniem samych pacjentów.

Po stronie SOZ czynnikiem mającym wpływ na opóźnienia diagnostyczne jest m.in. długi okres oczekiwania na otrzymanie skierowania do lekarza specjalisty. Od pierwszej wizyty u jakiegokolwiek lekarza, do momentu otrzymania skierowania do reumatologa najczęściej mijało do 3 miesięcy - ponad 44 proc. przypadków.

Na pierwszą wizytę u reumatologa od momentu zapisu najczęściej pacjenci czekali do 3 miesięcy -ponad 51,5 proc. przypadków. Ponad 68 proc. pacjentów zdeklarowało, że ograniczony dostęp do lekarza (kolejki/brak lekarza w okolicy) miał wpływ na opóźnienie wizyty u lekarza.

W związku z objawami choroby reumatycznej przed pierwszą wizytą u reumatologa 97 proc. pacjentów leczyło się u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), natomiast ponad 55 proc. leczyło się u ortopedy.

Również działania, które podejmuje pacjent, wpływają na opóźnienia diagnostyczne.

Po stronie pacjenta największy wpływ na opóźnienie wizyty u lekarza miały czynniki takie jak: przekonanie, że objawy miną samoistnie (56,1 proc. respondentów) oraz brak czasu na wizytę u lekarza (45,2 proc.). Pierwsza wizyta u jakiegokolwiek lekarza z powodu objawów choroby reumatycznej, najczęściej odbywała się w terminie do 3 miesięcy od momentu wystąpienia pierwszych symptomów choroby.

Największy wpływ na szukanie pomocy przez pacjentów u lekarza miały czynniki takie jak: nasilenie objawów (48 proc. odpowiedzi), trudność z wykonywaniem codziennych czynności (44,5 proc.) oraz obawa przed tym, że objawy są oznaką poważnej choroby (40 proc.).


Pacjent, który otrzymał skierowanie do specjalisty musi zarejestrować się z nim w konkretnej poradni. Znaczna część pacjentów podejmuje takie działanie niezwłocznie (49,8 proc. zgłasza się w ciągu 7 dni), ale jest też spora grupa pacjentów, którzy zwlekają z zapisaniem się do specjalisty. Ponad 32 proc. pacjentów zgłasza się w okresie od 7 do 30 dni, natomiast 17,6 proc. zapisuje się do specjalisty w ciągu 3 miesięcy od czasu otrzymania skierowania.

*Anonimowe badanie kwestionariuszowe zostało zrealizowane w terminie od czerwca 2014 do czerwca 2015 roku. Do badania zaproszono 9 ośrodków badawczych w Polsce. Trzy ośrodki nie wzięły w nim udziału. Łącznie rozdano 500 kwestionariuszy. Zebrano 239 w pełni wypełnionych kwestionariuszy (response rate = 47,8 proc.). Zaakceptowano do dalszej analizy 235 ankiet. Wśród respondentów 79 proc. stanowiły kobiety. Mediana wieku w grupie badanej wyniosła 52 lata (przedział wieku: 18-86 lat). 64 proc. respondentów zdeklarowało miejsce zamieszkania jako miasto. 52 proc. respondentów jest aktywnych zawodowo na rynku pracy (emeryci/ renciści stanowili 33 proc.; bezrobotni, uczniowie oraz niepracujący- łącznie 20 proc.).

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum