Kobiety cierpiące na przewlekłe choroby zapalne mają swoje plany na życie. Lekarze powinni je uwzględniać w leczeniu

Autor: MS • Źródło: PAP26 czerwca 2021 09:01

Kobiety z przewlekłymi chorobami zapalnymi, jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) i łuszczyca, mają swoje plany macierzyńskie i zawodowe. Trzeba je uwzględnić w leczeniu.

Kobiety cierpiące na choroby przewlekłe mają swoje plany na przyszłość. Trzeba je uwzględnić planując leczenie. Fot. Shutterstock
  • Planując proces terapeutyczny u kobiet cierpiących na choroby przewlekłe nie można zapominać o ich planach osobistych i zawodowych - twierdzą eksperci
  • Caroline Wozniacki, ambasadorka kampanii: z doświadczenia wiem z jakimi trudnościami w codziennym życiu zmagają się osoby cierpiące na przewlekłą chorobę. Pomimo tego, że mam RZS urodziłam córeczkę
  • Dr Marcin Stajszczyk: niewłaściwie lub zbyt późno leczone choroby autoimmunologiczne mogą prowadzić do niepełnosprawności oraz do wykluczenia zawodowego i społecznego
  • W przypadku autoimmunologicznych chorób zapalnych bardzo ważna jest szybka diagnoza. Dlatego tak istotne jest dobre funkcjonowanie poradni dedykowanych zapalnym chorobom autoimmunologicznym
  • Podstawą sprawnego doboru terapii dostosowanej do etapu życia chorego/chorej, jest dostęp do szerokiej opcji terapeutycznej

 

Eksperci międzynarodowej kampanii „Jej przewaga/Advantage Hers” podkreślają, że planując proces terapeutyczny u kobiet cierpiących na choroby przewlekłe nie można zapominać o tym, że pragną one również założyć rodzinę, edukować się czy też rozwijać swoją drogę zawodową. 

Caroline Wozniacki, duńska tenisistka polskiego pochodzenia, zdobywczyni Wielkiego Szlema, która została ambasadorką kampanii, sama cierpi na jedną z takich chorób. Jest nią reumatoidalne zapalenia stawów (RZS). Tenisistka diagnozę usłyszała w 2018 r., gdy była u szczytu kariery. Obecnie leczy się, a 11 czerwca urodziła córkę.

"Z własnego doświadczenia znam trudności, z jakimi w codziennym życiu zmagają się osoby cierpiące na przewlekłą chorobę, taką jak reumatoidalne zapalenie stawów i wiem, że uzyskanie szybkiej i dokładnej diagnozy jest często opóźnione. Dlatego, tak bardzo cieszę się, że mogę być częścią kampanii Advantage Hers" - skomentowała Caroline Wozniacki.

Choroby autoimmunologiczne zdarzają się bardzo często

Jak wyjaśnia dr Marcin Stajszczyk, kierownik Oddziału Reumatologii i Chorób Autoimmunologicznych Śląskiego Centrum Reumatologii, Rehabilitacji i Zapobiegania Niepełnosprawności w Ustroniu, przewlekłe autoimmunologiczne choroby zapalne zajmują po chorobach onkologicznych i chorobach układu sercowo-naczyniowego trzecie miejsce, jeżeli chodzi o zachorowalność i śmiertelność w krajach rozwiniętych. Jest to duża grupa chorób, która nie ogranicza się do jednej specjalizacji medycyny.

"Niewłaściwie lub zbyt późno leczone choroby autoimmunologiczne mogą prowadzić do niepełnosprawności oraz do wykluczenia zawodowego i społecznego" - podkreśla specjalista.

Zaznacza też, że wykluczenie to może być szczególnie trudne dla kobiet, które w pewnym okresie życia mogą chcieć urodzić dziecko, a później poświęcić czas na opiekę nad nim. "Już sam ten okres w życiu kobiety powoduje, że zarówno relacje międzyludzkie, jak i edukacja czy kariera zawodowa mogą zostać zakłócone. A jeżeli dołoży się do tego choroba, która może powodować niepełnosprawność, to będzie to bardzo ważny dodatkowy niekorzystny czynnik" - wyjaśnia dr Stajszczyk.

Na choroby zapalne stawów, nieswoiste choroby zapalne jelit, łuszczycę cierpi ok 1,5 mln Polaków

Największą grupę chorób autoimmunologicznych, które mogą prowadzić do niepełnosprawności i do wykluczenia społecznego, zawodowego, stanowią choroby zapalne stawów. Oprócz RZS zalicza się tu m.in. łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), oraz spondyloartropatie osiowe, w tym zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK).

Wśród przewlekłych chorób zapalnych dr Stajszczyk wymienił również łuszczycę - autoimmunologiczną chorobę skóry i paznokci oraz nieswoiste choroby zapalne jelit jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

"Łącznie na te choroby w Polsce może chorować ponad 1,5 mln osób. Choroby z tych trzech grup mogą współwystępować u jednego pacjenta, co w jeszcze większym stopniu wpływa na jego codzienne życie" - zaznaczył specjalista.

RZS to choroba, która zdecydowanie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn

Przypomniał, że RZS - najczęstsze spośród chorób zapalnych stawów - występuje cztery razy częściej u kobiet, niż u mężczyzn. W przypadku zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa proporcje są odwrotne i mężczyźni chorują 2-3 razy częściej, co może utrudniać rozpoznanie tej choroby u kobiet. Prawidłowe rozpoznanie ZZSK u kobiet zajmuje średnio o 7 miesięcy dłużej niż u mężczyzn. Jeśli chodzi o łuszczycę i ŁZS odsetki chorych jednej i drugiej płci są podobne.

Dr Stajszczyk podkreślił, że w przypadku autoimmunologicznych chorób zapalnych bardzo ważna jest szybka diagnoza. W chorobach zapalnych stawów leczenie powinno być wdrożone w ciągu trzech miesięcy od wystąpienia objawów, takich jak ból, obrzęk i sztywność stawów. Wówczas jest szansa na zahamowanie destrukcji stawów i remisję choroby. "Dlatego tak istotne jest dobre funkcjonowanie poradni szybkiej diagnostyki reumatologicznej, o które Polskie Towarzystwo Reumatologiczne walczy od lat czy poradni dedykowanych innym zapalnym chorobom autoimmunologicznym" - powiedział ekspert.

Celem leczenia chorób zapalnych stawów jest remisja

Zdaniem dr. Stajszczyka skuteczne leczenie przewlekłych chorób zapalnych zależy w dużym stopniu od relacji lekarza z pacjentem. "Musi być ona oparta na partnerstwie. Pacjent powinien mieć możliwość uczestniczenia w procesie podejmowania decyzji, w tym decyzji terapeutycznych" - podkreślił specjalista. 

Zaznaczył też, że lekarz powinien przedstawić pacjentowi wszystkie możliwe opcje leczenia, zwrócić uwagę na to, że mogą wystąpić pewne działania niepożądane. Jeśli jednak uda się je wcześnie wychwycić, można wówczas zmodyfikować terapię.

Zwrócił uwagę, że celem leczenia chorób zapalnych stawów jest remisja. "Tymczasem perspektywa pacjenta może być inna. Choremu trudno pogodzić się z tym, że jest to choroba przewlekła, że nie minie i będzie wymagała przewlekłego leczenia do końca życia. To czasami jest najtrudniejsze i wymaga poświęcenia pacjentowi więcej czasu, żeby wytłumaczyć też mu dlaczego leczenie jest takie ważne, że dzięki remisji choroby zahamowany zostaje proces strukturalnego uszkodzenia stawów" - tłumaczył dr Stajszczyk.

Lecząc choroby przewlekłe z autoagresji trzeba uwzględniać plany życiowe pacjenta

Podkreślił, że z punktu widzenia pacjenta bardzo ważne jest to, jak choroba wpłynie na jego życie. "Z punktu widzenia kobiety bardzo ważne jest, czy będzie mogła zaplanować macierzyństwo, czy będzie mogła być na tyle aktywna fizycznie, by opiekować się dzieckiem, a później kontynuować swoją pracę zawodową i karierę" - wyjaśnił specjalista.

Dlatego leczenie choroby zapalnej powinno być wspólnie zaplanowane przez lekarza i pacjentkę, ocenił dr Stajszczyk.

Opinię tę podziela Wozniacki. Według niej posiadanie planu leczenia jest bardzo ważne, gdyż przyczynia się do tego, by choroba była lepiej kontrolowana, by kobieta lepiej się czuła i mogła zaplanować macierzyństwo.

"Jeżeli pacjentka chciałaby zajść w ciążę w niedalekiej perspektywie, to i tak konieczne jest szybkie uzyskanie remisji choroby, ponieważ jest to najlepszy czas na zajście w ciążę. Konieczne jest wtedy zaplanowanie leczenia lekami, które są najskuteczniejsze. Później leki, które nie mogą być stosowane w okresie ciąży, powinny zostać odstawione i zastąpione lekami, przy których ryzyko dla kobiety i dla płodu jest możliwie jak najmniejsze" - tłumaczył specjalista. Dodał, że w okresie ciąży choroby autoimmunologiczne często (choć nie zawsze) ulegają same wygaszeniu.

Wybór terapii jest kluczowy dla dostosowania leczenia do fazy życia pacjentki

Zdaniem dr Stajszczyka lekarz powinien też poinformować pacjentkę, że gdyby w trakcie ciąży doszło do wzrostu aktywności choroby, to są dostępne relatywnie bezpieczne leki, które można zastosować. Konieczne jest też przygotowanie kobiety na okres po porodzie, kiedy może dojść do szybkiego nawrotu choroby.

"Właśnie z uwagi na te różne fazy życia pacjentek bardzo ważny jest dostęp do wszystkich skutecznych terapii na choroby zapalne, w tym do leczenia biologicznego zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i rekomendacjami ekspertów. Potrzebujemy bowiem różnych leków, żeby móc te choroby dobrze kontrolować na różnych etapach życia" - ocenił dr Stajszczyk.

W jego opinii chorym na przewlekłe choroby zapalne potrzebne jest również wsparcie psychologiczne i zrozumienie społeczne, dlatego takie kampanie jak "Advantage Hers" są bardzo ważne.

Organizatorem kampanii Advantage Hers jest firma UCB.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum