• PATRON HONOROWYpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu

PTO: systemowa poprawa stanu polskiej onkologii - pilna i niezbędna

Autor: PTO/Rynek Zdrowia • • 09 stycznia 2013 17:21

W najbliższych dekadach liczba zachorowań na choroby nowotworowe w Polsce i na świecie gwałtownie wzrośnie. Polskie Towarzystwo Onkologiczne zwraca uwagę, że tym bardziej niezbędne jest wprowadzenie nowych rozwiązań, przybliżających skuteczność naszego systemu do średniego poziomu europejskiego.

Onkologiczne towarzystwa naukowe postulują powołanie stałej Rady ds. Opieki Onkologicznej, przy ministrze zdrowia, pilne rozpoczęcie prac nad nowelizacją i kontynuacją Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych oraz obecność przedstawicieli środowiska onkologicznego przy pracach na rzecz systemowej poprawy stanu polskiej onkologii.

Polska jest krajem o wzglednie młodej populacji, ale będzie się starzeć w szybkim tempie, co oznacza rosnące wzrośnie zagrożenie chorobami nowotworowymi. Już w roku 2022 nasz kraj będzie miał strukturę demograficzną zbliżoną do dzisiejszych Włoch - państwa o najstarszej populacji w Europie. Ta sytuacja stworzy ogromne wyzwania dla systemu ochrony zdrowia.

Ostatnie publikowane dane Krajowego Rejestru Nowotworów dla Polski mówią same za siebie: w 2009  r. 159 tys, osób zachorowało, 93. tys. osób zmarło, 320 tys. żyło z wcześniej rozpoznanym nowotworem. Prognoza na rok 2025 mówi o 180 tys. zachorowań. Liczba osób żyjących z chorobą nowotworową przekroczy w tym czasie 600 tys.

W krajach rozwiniętych nowotwory stają się najczęstszą przyczyną zgonu, wyprzedzając w tej statystyce choroby kardiologiczne. W Polsce są już one pierwszą przyczyną przedwczesnego zgonu - przed 65 rokiem życia.

Gdzie pacjent onkologiczny ma największe szanse na przeżycie, czyli gdzie system opieki onkologicznej jest najbardziej efektywny? Powszechnie stosowane kryterium to tzw. przeżycie względne, czyli procentowe szanse na przeżycie przez chorego poszczególnych okresów, najczęściej 5. lat.

Z badania EUROCARE IV, przeprowadzonego na podstawie danych z 23 krajów europejskich, dotyczących chorych, u których rozpoznano nowotwór w latach 2000–2002 wynika, że największe względne szanse przeżycia mają osoby mieszkające w Szwecji, Francji i Finlandii. Gdyby Polska leczyła nowotwory tylko na średnim europejskim poziomie, można by dodatkowo uratować życie 20 tysięcy mieszkańców naszego kraju.

Jeszcze innym miernikiem skuteczności systemów opieki zdrowotnej jest śmiertelność populacyjna. Jest to iloraz liczby zgonów z powodu nowotworów w danym roku do liczby nowych zachorowań w tym samym roku, przy czym mniejszy iloraz oznacza lepszy wynik. W Polsce ten wskaźnik spada, lecz tempo spadku jest niższe niż w innych krajach europejskich, a w ostatnich 10 latach nie zanotowano tu postępu. Od lat najlepsze wyniki uzyskują kraje nordyckie (Szwecja, Finlandia, Dania)., natomiast w 2008 r. najniższy wskaźnik śmiertelności populacyjnej osiągnęły Czechy i Węgry.

Do najważniejszych czynników sukcesu w krajach o najlepszych wynikach leczenia nowotworów można zaliczyć organizację systemu opieki onkologicznej opartą na koncepcji wyspecjalizowanych, referencyjnych i certyfikowanych ośrodków, prezentujących najwyższy standard kompetencji diagnostycznych i terapeutycznych oraz wysoką zgłaszalność w populacyjnych programach badań przesiewowych (nawet powyżej 90%).

Istotne jest także efektywne wykorzystywanie zasobów i sprawny system monitorowania skuteczności, np. rejestr nowotworów z szybką aktualizacją i dodatkowymi informacjami np. o stopniu zaawansowania choroby i wskaźnikach przeżywalności. Kolejne ważne czynniki to: ciągła edukacja personelu medycznego i stosowanie wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych opartych o najlepsze wzorce, koncepcja opieki koordynowanej (chory jest "prowadzony" po systemie, a czas oczekiwania na rozpoznanie i leczenie zostaje skrócony do minimum) oraz optymalizacja dostępu do leczenia ambulatoryjnego, przy ograniczeniu hospitalizacji.

Ważne są także środki przeznaczane na onkologię: w Polsce wydatki na leczenie onkologiczne wynoszą 41 euro na osobę, przy czym średnia europejska wynosi 148 euro na osobę: na leczenie onkologiczne wydajemy jedynie 28% średnich wydatków europejskich. Wyznacznikiem poziomu zamożności kraju jest jego dochód narodowy, czyli PKB. Polskie PKB to 64% średniego PKB w Unii Europejskiej. Gdyby polskie wydatki na leczenie onkologiczne miały być proporcjonalne do poziomu zamożności, tj. wynosić 64% średnich wydatków w Unii Europejskiej, to powinny być równe 95 euro na osobę, czyli przeszło 2 razy wyższe.

Medyczne koszty nowotworów wynoszą 7% całkowitych wydatków europejskiego systemu ochrony zdrowia. przy czym wydatki na leki onkologiczne to jedynie 0,84 % całkowitych wydatków europejskiej opieki zdrowotnej. Według danych z 2009 r. zużycie leków onkologicznych na osobę jest najwyższe we Francji, Szwajcarii i Austrii, a najniższe w Polsce, Czechach i Wielkiej Brytanii. Dane IMS z 2011 r. potwierdzają, że w Polsce zużycie niektórych leków onkologicznych stanowi tylko kilka procent (3-5%) średniego zużycia europejskiego. Wiele leków zużywamy poniżej 60% średniej europejskiej.

Nie bez znaczenia jest także czas oczekiwania na leczenie po rozpoznaniu nowotworu. W przypadku raka piersi wynosi on w Polsce (według danych OECD z 2011 r.) 3-12 tygodni, podcxas gdy np. w Niemczech - 7 dni, na Słowacji od 7 do 21 dni, a w Szwecji - 19 dni.

Dla potrzeb OECD zostało również zrealizowane badanie na temat wpływu różnych wskaźników na skuteczność leczenia onkologicznego, mierzoną 5-letnim przeżyciem. Wyniki świadczą, że niemal 50% różnic w skuteczności leczenia zależy od dostępności zasobów: poziomu nakładów na system ochrony zdrowia, liczby i skali klinicznej dostępności nowych leków, liczby tomografów komputerowych oraz liczby specjalistycznych ośrodków leczenia raka (w obu przypadkach w proporcji do liczby populacji).

Blisko 33 proc. różnic w skuteczności leczenia spowodowanych jest natomiast kombinacją czynników jakościowych w świadczonych usługach medycznych. Chodzi o skuteczność badań przesiewowych, czas upływający pomiędzy rozpoznaniem nowotworu a rozpoczęciem terapii oraz zastosowanie optymalnego leczenia skojarzonego. Z badania wynika także, że około 25% różnic w skuteczności leczenia zależy od sposobu zarządzania systemem opieki onkologicznej.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum