• PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu

Eksperci: pilnie trzeba przywrócić zaproszenia na badania cytologiczne i mammograficzne

Autor: PAP/Rynek Zdrowia • • 21 stycznia 2019 15:49

Pacjent musi być aktywnym uczestnikiem programów profilaktyki chorób cywilizacyjnym. Aby to osiągnąć niezbędna jest koordynacja działań i edukowanie Polaków - uważają eksperci uczestniczący w poniedziałek (21 stycznia) w debacie w Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Eksperci: pilnie trzeba przywrócić zaproszenia na badania cytologiczne i mammograficzne
Według danych NFZ zgłaszalność na badanie cytologiczne utrzymuje się na poziomie 18 proc. To za mało. Fot. archiwum

Lekarze, przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia i organizacji pacjentów podczas debaty zorganizowanej w poniedziałek przez Instytut CZMP i Think Tank Innowacje dla Zdrowia wspólnie próbowali odpowiedzieć na pytanie, "dlaczego w Polsce pomimo dostępności badań, nie jesteśmy skuteczni w profilaktyce chorób cywilizacyjnych?".

- Głównym założeniem debaty było spowodowanie, aby pacjenci zechcieli wcześniej się badać i abyśmy my, jako eksperci, mogli wcześniej wykrywać choroby układu sercowo-naczyniowego oraz nowotwory. Mamy w kraju dostępne programy przesiewowe, np. badań mammograficznych, cytologicznych czy badań związanych z chorobami układu sercowo-naczyniowego, z których pacjenci właściwie nie korzystają - podkreślił dyr. ICZMP prof. Maciej Banach podczas briefingu w przerwie obrad.

Według doradcy ministra zdrowia Radosława Sierpińskiego resort zdrowia wspiera profilaktykę m.in. dzięki pilotażowym programom koordynowanej opieki nad pacjentem z zawałem i pacjentem z niewydolnością serca czy też przez organizację krajowej sieci onkologicznej.

- Profilaktyka musi być na celowniku Ministerstwa Zdrowia, bo spowoduje to, że medycyna naprawcza będzie miała mniej zadań do realizacji i będziemy w stanie uchronić pacjentów przed dramatycznymi powikłaniami kardiologicznymi, takimi jak udary czy zaawansowana niewydolność serca, i szybciej reagować, jeśli chodzi o wykrywanie chorób nowotworowych we wczesnym stadium - zaznaczył Sierpiński.

Dodał: - Mimo tego że organizowane są liczne programy przesiewowe, zgłaszalność nadal jest bardzo niska. Musimy nieustannie uświadamiać Polaków, jak ważne jest wczesne wykrywanie chorób nowotworowych i kardiologicznych. Informacje docierające do pacjentów powinny być "szyte na miarę".

Uczestniczący w briefingu lekarze i przedstawiciele organizacji pacjentów krytycznie oceniali skuteczność i funkcjonowanie programów profilaktycznych.

- Mam nadzieję, że od tego spotkania z całym impetem ruszy program wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, który - niestety - od dwóch lat w naszym kraju praktycznie nie działa. Mam nadzieję, że po tym spotkaniu lekarze i decydenci zdadzą sobie sprawę, że najbardziej efektywne jest wykrywanie wczesnych stadiów, a nie leczenie zaawansowanych raków, które od początku jest skazane na niepowodzenie - podkreślił prezes elekt Polskiego Towarzystwa Ginekologii i Położnictwa Wojciech Rokita.

Według prof. Rokity, w Polsce z badań cytologicznych powinno korzystać około 9 mln kobiet, które co 3 lata powinny poddawać się badaniu cytologicznemu. Podał, że według danych NFZ zgłaszalność na to badanie utrzymuje się na poziomie 18 proc.

Profesor przypomniał, że w naszym kraju z powodu raka szyjki macicy, nowotworu, który jest najłatwiejszy do wykrycia spośród wszystkich innych nowotworów, umiera co roku 1,6 tys. kobiet. Dziennie rak szyjki macicy rozpoznawany jest u 7 kobiet, z czego 5 umrze.

- Decyzją centralną zlikwidowano ośrodki koordynujące profilaktykę raka szyjki macicy i zaprzestano wysyłania zaproszeń w programie prowadzonym od 2006 r., który działał 10 lat. Miał on wiele niedociągnięć, ale stworzył fundament pod wprowadzenie nowoczesnego skriningu. Jest szansa, że znowu ruszy i uratuje życie wielu kobiet - dodał prof. Rokita.

O braku skutecznej profilaktyki raka sutka mówił prezes Polskiego Towarzystwa do badań nad Rakiem Piersi prof. Tadeusz Pieńkowski.

- Całość sukcesu światowego w leczeniu raka piersi oparty jest na właściwym spożytkowaniu dostępnych badań przesiewowych - u nas ten system zapoczątkowany w 2006 r. został zdewastowany przez zaniechanie wysyłania zaproszeń i likwidację ośrodków koordynujących - uznał prof. Pieńkowski.

Zaznaczył: -Narzędziem profilaktyki jest mammografia, ale o jej powodzeniu decyduje promocja i edukacja. Drugim filarem jest tworzenie akredytowanych ośrodków diagnostyki i leczenia raka piersi, które skupiają wszystkich specjalistów - w takich ośrodkach wyniki leczenia są o wiele lepsze.

Andrzej Nowakowski z Centralnego Ośrodka Koordynującego Programy Profilaktyczne w Onkologii w Polsce wyjaśnił, że od dwóch lat programy profilaktycznych badań pod kątem raka szyjki macicy i raka piersi są nieaktywne, ponieważ MZ podjęło decyzję o zaprzestaniu finansowania zaproszeń wysyłanych do pacjentek, mimo że w krajach europejskich taka forma zachęcania do korzystania z profilaktyki jest standardem.

- Zgłaszalność na cytologię jest niska, nie przekracza 20 proc., ale wiemy, że wprowadzenie programu w 2006 r. spopularyzowało te badania i kobiety chętniej badają się także poza programem. Badania GUS z 2014 r. mówią, że od 60 do 80 proc. kobiet w wieku 20-60 lat regularnie wykonuje cytologię raz na 3 lata. Mammografii poddaje się około 40 proc. kobiet. Aby poprawić te wskaźniki, powinny zostać podjęte jakieś działania, np. przywrócenie wysyłki zaproszeń na badania - zauważył Nowakowski.

O roli systematycznej edukacji zdrowotnej prowadzonej w szkołach od najmłodszych lat oraz współpracy ośrodków medycznych z organizacjami pacjentów, które wiedzą, jak propagować profilaktykę, mówiła prezes Polskiej Unii Organizacji Pacjentów Beata Ambroziewicz.

- Jesteśmy w stanie zmniejszyć ryzyko zachorowania na choroby cywilizacyjne o minimum 40 proc. - jest o co walczyć. Powinniśmy skoordynować wysiłki, by jak najwięcej osób zgłaszało się na badania profilaktyczne - dodała. 

PAP - Agnieszka Grzelak-Michałowska

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum