Zbigniew Wojtasiński (PAP)/Rynek Zdrowia | 21-08-2017 16:15

Dominik Dytfeld: szpiczak plazmocytowy wkrótce chorobą przewlekłą

Jesteśmy bliscy tego, że szpiczak plazmocytowy dzięki postępowi w terapii dla wielu chorych stanie się chorobą przewlekłą - twierdzi prezes Polskiego Konsorcjum Szpiczakowego dr Dominik Dytfeld z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Prezes Polskiego Konsorcjum Szpiczakowego dr Dominik Dytfeld. Fot. PTWP

Szpiczak plazmocytowy jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego. Wywodzi się on z dojrzałych komórek układu odpornościowego nazywanych plazmocytami. Zmienione nowotworowo plazmocyty rozprzestrzeniają się w szpiku kostnym i osłabiają układ kostny oraz zdolności krwiotwórcze szpiku, uszkadzają również nerki i zwiększają skłonność do zakażeń.

Jak powiedział podczas VII Letniej Akademii Onkologicznej dla Dziennikarzy, która niedawno odbyła się w Warszawie, dr n. med. Dominik Dytfeld z Katedry i Kliniki Hematologii i Transplantologii Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, kiedy zaczynał praktykę lekarską chorzy na szpiczaka żyli średnio jedynie trzy lata.

- Obecnie pacjenci z tą chorobą od jej wykrycia żyją w naszym kraju co najmniej dwukrotnie dłużej, przeciętnie 6-7 lat - podkreślił. W USA przeżywalność ta jest jeszcze większa i sięga już 9-10 lat.

Specjalista przekonywał, że postęp w terapii jest logarytmiczny, co sprawia, że szpiczak dla większości chorych może wkrótce stać się chorobą przewlekłą. - Oczekujemy, że przeżywalność chorych zwiększy się w naszym kraju do 10-15 lat, a w USA i Europie Zachodniej do nawet 20 lat - dodał dr Dytfeld.

Różnica ta wynika z tego, że w Polsce nie są wciąż dostępne wszystkie lek, jakie w ostatnich latach rejestrowano na świecie. Przykładem jest pomalidomid, nowej generacji lek immunomodulujący zarejestrowany w UE w sierpniu 2013 r., stosowany w USA i wielu krajach Unii Europejskiej.

- Im większy mamy wybór leków, tym większe są możliwości terapii na poszczególnych etapach choroby i dłuższe jest życie chorych - podkreślił dr Dytfeld. Lepsze efekty daje szczególnie jednoczesne zastosowanie kilku różnie działających leków. W leczeniu szpiczaka wykorzystywane są terapie dwulekowe, trójlekowe, a ostatnio nawet czterolekowe.

Pomalidomid był testowany w kilku ośrodkach Polsce u chorych z nawrotowym i opornym szpiczakiem plazmocytowym (od kwietnia 2014 r. do lutego 2017 r.). Stosowano go zarówno samodzielnie, jak i w skojarzeniu z jednym z dwóch innych leków - deksametazonem (glikokortykosteroidem) lub bortezomibem (inhibitorem proteazomu), które są w naszym kraju refundowane. U części chorych wykorzystano również terapię trójlekową, czyli jednoczesne podawania wszystkich tych trzech leków.

Z obejmującego te badania raportu Polskiej Grupy Szpiczakowej wynika, że pomalidomid jest skutecznym lekiem w leczeniu nawrotowego szpiczaka plazmocytowego przy bezpiecznym profilu działań niepożądanych. Dr n. med. Grzegorz Charliński ze Szpitala Miejskiego im. Mikołaja Kopernika w Toruniu zwrócił uwagę, że lek ten wykazuje m.in. bezpośrednie działanie przeciwszpiczakowe i wspomaga układ odpornościowy.

Dr Dytfeld uważa, że pomalidomid poprawia jakość życia pacjentów, jego refundacja pozwoliłaby zatem rozszerzyć możliwości terapeutycznego szpiczaka plazmocytowego. - Świadomość chorych braku dostępu do wszystkich leków dodatkowo stresuje i pogarsza ich jakość życie - podkreślił.

Trudność w leczeniu tej choroby podobnie jak wielu innych nowotworów polega na tym, że prędzej czy później u pacjenta pojawia się oporność na zastosowane leczenie. Aby ją przełamać, w następnym etapie konieczne jest zastosowanie kolejnych leków, w innym skojarzeniu i innym mechanizmie działania.

Zmienia się strategia leczenie szpiczaka plazmocytowego. Coraz częściej stosowana jest terapia ciągła, a nie tylko do okresu cofnięcia się choroby. Leczenie jest kontynuowane do czasu kolejnej progresji choroby, a nie tylko od jednej remisji do drugiej. Przypomina to leczenie nadciśnienie tętniczego, które wymaga stałego zażywania leków, ponieważ ich odstawienie powoduje nawrót choroby.