• PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu

2013 - rokiem walki z nowotworami głowy i szyi

Autor: Iwona Bączek/Rynek Zdrowia • • 08 kwietnia 2013 17:12

I Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi, o założeniach którego rozmawiali w poniedziałek (8 kwietnia) w PAN specjaliści podczas debaty "2013 - rokiem walki z nowotworami głowy i szyi", ma na celu doprowadzenie do zmniejszenia liczby zachorowań, poprzez działania ukierunkowane na edukację, profilaktykę i badania przesiewowe.

2013 - rokiem walki z nowotworami głowy i szyi

Program ogłoszony został z inicjatywy prof. Wojciecha Golusińskiego, prezesa Polskiej Grupy Badań Nowotworów Głowy i Szyi, ordynatora Kliniki Chirurgii Głowy, Szyi i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinowskiego w Poznaniu w Wielkopolskim Centrum Onkologii, przy współpracy z prof. Henrykiem Skarżyńskim, konsultantem krajowym w dziedzinie otorynolaryngologii.

Nowotwór głowy i szyi należy do sześciu najczęściej występujących w Polsce nowotworów złośliwych. Dotyczy on nosa i zatok przynosowych, jamy ustnej, języka, podniebienia, wargi, gardła, krtani, gruczołów ślinowych, ucha i tarczycy.

Coraz więcej zachorowań

Liczba zachorowań na wspomniane nowotwory systematycznie rośnie. W 2005 r. było ich w Polsce około 5 tys., podczas gdy trzy lata później - już dwukrotnie więcej. Dane z 2010 r. wskazują, że nowotwory złośliwe głowy i szyi stanowiły 9 proc. zachorowań na nowotwory złośliwe u mężczyzn i 5 proc. u kobiet. Specjaliści zwracają uwagę, że ryzyko zachorowania wzrasta u obu płci wraz z wiekiem do 64 roku życia włącznie. Aż 63 proc. nowotworów głowy i szyi u mężczyzn występuje w grupie wiekowej 45-64 lata. Wśród kobiet odsetek ten stanowi 48 proc.

Dr Ewa Majchrzak z Kliniki Chirurgii Głowy, Szyi i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinowskiego w Poznaniu w Wielkopolskim Centrum Onkologii podkreśliła, że nowotwory głowy i szyi stanowią w skali świata blisko 6 proc. nowotworów i są przyczyną 5 proc. zgonów nowotworowych. W 2008 r. zarejestrowano na świecie ponad 600 tys. zachorowań, 350 tys. chorych zmarło. Ponad 90 proc. nowotworów głowy i szyi wywodzi się z komórek nabłonka płaskiego, wyściełających górny odcinek drogi oddechowo-pokarmowej (wnętrze jamy ustnej, nos, gardło).

Nowotwory głowy i szyi najczęściej zlokalizowane są w jamie ustnej (42 proc.), gardle (35 proc.) i krtani (24 proc.). Jako nowotwory głowy i szyi nie są natomiast klasyfikowane raki mózgu oraz gałki ocznej. Najistotniejsze czynniki ryzyka to: palenie tytoniu, spożywanie alkoholu oraz wirus HPV.

Jak wynika z danych prezentowanych przez prof. Golusińskiego, w ciągu najbliższych dwóch dekad coraz bardziej widoczny stanie się wzrost zachorowań na nowotwory głowy i szyi oraz wątroby, przy malejącej tendencji występowania pozostałych chorób nowotworowych. Tymczasem wyniki leczenia pacjentów z nowotworami głowy i szyi w Polsce nie są zadowalające, co wynika głównie z faktu, że aż 70 proc. spośród nich zgłasza się do lekarza, gdy choroba znajduje się już w zaawansowanym stadium. Edukacja, profilaktyka i badania przesiewowe stają się zatem działaniami nabierającymi szczególnej wagi.

Wyniki leczenia nie satysfakcjonują

- Wyniki przeprowadzonego w 2011 r. międzynarodowego badania ankietowego "About Face" pokazały, że poziom świadomości Europejczyków w zakresie nowotworów głowy i szyi jest bardzo niski - przypomniał prof. Wojciech Golusiński. - Blisko 75 proc. badanych nie miało żadnej, nawet podstawowej wiedzy na ten temat. Dlatego właśnie pojawił się Europejski Program Profilaktyki "Make Sense" pod patronatem EHNS (European Head & Neck Society). Programowi polskiemu patronują: Polska Grupa Badań Nowotworów Głowy i Szyi oraz Sekcja Onkologiczna PTORL Chirurgów Głowy i Szyi - dodał profesor.

Prof. Andrzej Kawecki z Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi Centrum Onkologii - Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie podkreślił, że głównym czynnikiem determinującym wybór terapii jest stopień zaawansowania nowotworu.

- Jeśli zaawansowanie jest wczesne, w grę wchodzi głównie radykalna radioterapia lub chirurgia i radioterapia pooperacyjna. Uzyskujemy satysfakcjonujące wyniki w postaci 60-90 proc. trwałych wyleczeń (w zależności od lokalizacji nowotworu) oraz dobre efekty czynnościowo-estetyczne przy korzystnych wskaźnikach efektywności kosztowej. Niestety, wczesne zaawansowanie dotyczy w polskich warunkach zaledwie mniej niż 30 proc. chorych - zaznaczył ekspert.

Prof. Wojciech Golusiński zwrócił uwagę, że o ile we wczesnym, miejscowym stadium zaawansowania odsetek pięcioletnich przeżyć wynosi ogółem 75 proc., późniejsze stadia nowotworu oznaczają drastyczny spadek tej liczby do 50, 25, a w stadium uogólnionym - do 5 proc. Dlatego główne założenia programu koncentrują się na profilaktyce pierwotnej i wtórnej.

Profilaktyka pierwotna i wtórna

Profilaktyka pierwotna obejmuje m. in. działania ukierunkowane na podniesienie świadomości  społeczeństwa w zakresie wczesnych objawów nowotworów głowy i szyi (mogą to być utrzymujące się dłużej niż trzy tygodnie ból gardła, utrudnione przełykanie, chrypka, ból języka, nie gojące się rany w jamie ustnej, obrzęk szyi, guz szyi, jednostronne upośledzenie drożności nosa, wydzielina z nosa), współpracę z różnymi środowiskami pracowników ochrony zdrowia oraz organizację warsztatów szkoleniowych dla personelu medycznego.

- Chodzi o rozpoznawanie wczesnych objawów nowotworów głowy i szyi przez lekarzy pierwszego kontaktu, szybkie rozpoczęcie leczenia i otoczenie pacjenta wielodyscyplinarną opieką - mówił prof. Golusiński.

Specjalista podkreślił, że w ramach profilaktyki wtórnej mieści się organizacja systemu koordynacji logistyczno-administracyjnej w skali mikro- i makroregionu, utworzenie biura Centralnego Ośrodka Koordynującego oraz pilotaż skryningu w wybranych ośrodkach w Polsce w celu opracowania modelu, który posłuży następnie jako wzorzec do badań ogólnopolskich w ramach wczesnej diagnostyki nowotworów głowy i szyi wśród pacjentów w przedziale wiekowym 30-40 lat i 50-65 lat o różnej etiologii zmian.

Kolejnym etapem będzie wybór realizatorów Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi. Celem badań skryningowych pozostaje wzrost liczby nowotworów wykrywanych we wczesnym stadium zaawansowania, a przez to osiągnięcie w ciągu 8-10 lat działania Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi zmniejszenia zachorowalności i umieralności.

- Konieczne będzie również nawiązanie współpracy z Krajowym Rejestrem Nowotworów i resortem zdrowia, aby w 2013 r. możliwe było w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych poszerzenie zadania "Poprawa działania systemu zbierania i rejestrowania danych o nowotworach" o zadanie "Opracowanie i wdrożenie profilaktycznego i klinicznego rejestru nowotworów głowy i szyi". Nawiążemy także współpracę z Polską Unią Onkologii oraz Ministerstwem Zdrowia, aby w ramach projektu "Mam haka na raka" uznać rok  2013 "Rokiem nowotworów głowy i szyi" - zapowiedział prof. Golusiński.



Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum