Rewolucja technologiczna nie ominęła kardiologii dziecięcej

Autor: MAK/Rynek Zdrowia • • 06 lutego 2018 16:11

Zgodnie z badaniami epidemiologicznymi, częstość występowania wrodzonych wad serca wynosi 8 na 1000 żywych urodzeń. Dzięki postępowi w kardiologii, wady te są coraz szybciej wykrywane i skuteczniej leczone. Lekarze wciąż jednak stoją przed poważnym wyzwaniem, gdyż stanowią one nadal najczęstszy problem kardiologiczny w populacji dzieci.

FOT. Materiały prasowe; zdjęcie ilustracyjne

Średnio w ciągu roku rodzi się w Polsce rodzi się około 3000 noworodków z wadami wrodzonymi serca. Około jedna trzecia z nich wymaga operacji już w pierwszych dniach życia. Pozostałe noworodki leczone są wieloetapowo, zazwyczaj w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy życia.

Kardiologia dziecięca, jako oddzielna specjalizacja, została wyodrębniona w polskim systemie ochrony zdrowia w 2003 roku. W ostatnich latach w tej dyscyplinie medycznej nastąpił ogromny rozwój technologiczny - zarówno w diagnostyce, jak i w metodach leczenia.

Bezpieczeństwo i skuteczność leczenia
- Obecne możliwości diagnostyczne dotyczące precyzji obrazowania i zmniejszenia dawek promieniowania rentgenowskiego oraz możliwości sprzętu stosowanego w różnego rodzaju zabiegach - to wręcz rewolucja w stosunku do tego, czym dysponowaliśmy wcześniej - podkreślała prof. Grażyna Brzezińska-Rajszys, kierownik Kliniki Kardiologii i Pracowni Interwencji Sercowo-Naczyniowych Instytutu Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka podczas Konferencji Kardiologicznej z okazji 40-lecia IP CZD (Warszawa, 20 października 2017 r.).

- Dzięki temu postępowi zabiegi kardiologiczne wykonywane u dzieci są obciążone znacznie mniejszym ryzykiem, możemy je znacznie lepiej kontrolować - dodaje profesor. Przypomina, że wady wrodzone serca mogą być leczone zarówno chirurgicznie, kardiochirurgicznie, jak też metodami przezskórnymi (interwencyjnymi), wykonywanymi przez kardiologów.

- Najprostsze, najbardziej klasyczne zabiegi, wykonywane u dzieci obejmują poszerzenia zwężeń, na przykład zastawek serca w przypadkach wrodzonego zwężenia zastawki płucnej czy aortalnej, poszerzania naczyń w przypadkach wrodzonej lub pooperacyjnej koarktacji aorty, czy zwężeń tętnic płucnych - wylicza specjalistka.

Wskazuje, że stale poszerzające się spektrum interwencyjnych zabiegów kardiologicznych wykonywanych u dzieci z wadami serca stwarza możliwości leczenia coraz większej grupy pacjentów, obejmującej między innymi tych ze złożonymi problemami kardiologicznymi.

- Wszystkie zabiegi z zakresu kardiologii inwazyjnej u dzieci są wykonywane w odpowiednio wyposażonych pracowniach, zlokalizowanych w ośrodkach najwyższego poziomu referencyjności, z oddziałami: intensywnej terapii pediatrycznej, kardiochirurgii dziecięcej, kardiologii dziecięcej - podkreśla prof. Grażyna Brzezińska-Rajszys.

Znacznie więcej niż dwupłaszczyznowy angiograf
W Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie odbywają się warsztaty kardiologii interwencyjnej wad wrodzonych serca u dzieci. Pretekstem do organizacji tych potkań jest niedawno zmodernizowana Pracownia Interwencji Sercowo-Naczyniowych, z której korzysta CZD. - Organizujemy warsztaty, by spotkać się w gronie specjalistów i w trakcie trwania zabiegów wymieniać się swoimi doświadczeniami, dyskutować, uczyć się - mówi prof. Brzezińska-Rajszys.

Klinika Kardiologii IP CZD jest wiodącym ośrodkiem kardiologii dziecięcej w Polsce. Wspólnie z firmą Philips, warszawski Instytut otworzył nowoczesną Pracownię Interwencji Sercowo-Naczyniowych i wyposażył ją w system Allura Clarity FD20/10 z systemem echonawigacji. To jedyny europejski ośrodek dziecięcej kardiologii interwencyjnej dysponujący tym systemem.

- To nie jest tylko kwestia dwupłaszczyznowego angiografu. To również możliwość wykorzystania różnych badań obrazowych pacjenta, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, echokardiografii oraz angiografii klasycznej do podejmowania decyzji, a następnie precyzyjnego wykonywania zabiegów interwencyjnych - wylicza prof. Brzezińska-Rajszys.

Dodaje: - To także miejsce, gdzie na podstawie wymienionych obrazowych badań diagnostycznych jest możliwość wykonania komputerowego modelu wady serca, wykonania symulacji zabiegu operacyjnego, a także wydrukowania modelu serca. To, co dotyczy bezpośrednio zabiegów, to kwestia ich precyzji, możliwości kontrolowania ich przebiegu i oceny wyniku bezpośredniego.

- Dlatego ważna jest jakość obrazu fluoroskopowego i angiograficznego, a jednocześnie niska dawka promieniowania rentgenowskiego. Trzeba też wspomnieć o prostocie obsługi skomplikowanej aparatury medycznej. Natomiast to, co moim zdaniem najważniejsze, to by mając tak wiele możliwości dobrać to, co dla danego pacjenta jest optymalne. Bo przecież na tym polega wykonywanie tego zawodu - zaznacza specjalistka.

Nowa rzeczywistość
Innym, bardzo ważnym na medycznej mapie Polski referencyjnym ośrodkiem kardiologii dziecięcej jest Klinika Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Od 2016 roku ten ośrodek działa w nowym Szpitalu Pediatrycznym WUM (wcześniej funkcjonował w starym obiekcie przy ul. Litewskiej w Warszawie).

Oczywiście zmieniła się nie tylko lokalizacja. - Klinika wyposażona została w najnowocześniejszy sprzęt diagnostyczny, dzięki któremu można precyzyjnie zdiagnozować każdą wadę, każde zaburzenie rytmu serca dziecka. Posiada pracownie diagnostyki nieinwazyjnej: echokardiografii, gdzie wykonywane są badania przezklatkowe i przezprzełykowe z wykorzystaniem najnowszych technik obrazowania - wymienia w rozmowie ze „Światem Lekarza” prof. Bożena Werner, kierownik Kliniki Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej WUM.

Klinika WUM posiada też pracownię badań holterowskich EKG, badań holterowskich ciśnienia tętniczego (ABPM), prób wysiłkowych i prób pionizacyjnych. Ośrodek Badań Inwazyjnych Układu Sercowo-Naczyniowego wyposażony został m.in. w najwyższej klasy angiograf dwupłaszczyznowy z systemem Clarity firmy Philips. - Tej klasy angiograf pozwala na diagnostykę i leczenie dzieci z problemami kardiologicznymi na najwyższym poziomie - mówi prof. Bożena Werner.

- Wcześniej, gdy posiadaliśmy sprzęt o ograniczonych możliwościach, wszystkie procedury trwały dłużej, wymagały większego wysiłku i skutkowały większym zmęczeniem zespołu. Obecnie wszystko przebiega sprawnie i precyzyjnie - podkreśla prof. Werner.

Precyzyjna diagnostyka wad wrodzonych
Jak zaznacza w wywiadzie dla „Świata Lekarza” dr Tomasz Floriańczyk z Kliniki Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej WUM, nowoczesny sprzęt kardiologiczny daje możliwość precyzyjnej diagnostyki wrodzonych wad strukturalnych układu sercowo-naczyniowego, kardiomiopatii, chorób zapalnych układu krążenia, jak również zaburzeń rytmu serca. - Te ostatnie przez wiele lat diagnozowaliśmy wyłącznie za pomocą standardowego zapisu EKG oraz badania holterowskiego - przypomina dr Floriańczyk.

- Dzisiaj dysponujemy aparaturą do badań elektrofizjologicznych. Pozwala ona na bardzo precyzyjną diagnostykę i uzyskanie dokładnej odpowiedzi, który element układu elektrycznego serca działa nieprawidłowo, jak również umożliwia leczenie arytmii za pomocą zabiegów ablacji - tłumaczy specjalista.

Zwraca zarazem uwagę, że w diagnostyce wad wrodzonych serca badanie echokardiograficzne nadal pozostaje podstawowym narzędziem, które pozwala doświadczonemu lekarzowi postawić trafne rozpoznanie. Natomiast bardziej zaawansowane badania w kardiologii dziecięcej, jak tomografia komputerowa i kardiologiczny rezonans magnetyczny, stanowią uzupełnienie echokardiografii.

Dzieci są bardziej wrażliwe na promieniowanie RTG
- Najnowocześniejszy angiograf dwupłaszczyznowy, którym dysponujemy, wyróżnia się dużą redukcją dawki promieniowania, które pochłania dziecko, w porównaniu ze sprzętem starej generacji. W urządzeniach Allura Clarity ta dawka jest kilkanaście razy mniejsza - zaznacza dr Tomasz Floriańczyk.

Dodaje: - Często trafiają do nas pacjenci z bardzo złożonymi wadami wrodzonymi serca, dlatego u niektórych z nich badania wykonuje się kilka razy, ponieważ ich leczenie jest wieloetapowe. Redukcja dawki pochłoniętego promieniowania w przypadku tych pacjentów jest bardzo istotna.

- Ponadto często badamy bardzo małe dzieci, które szybko się rozwijają. Ich wrażliwość na promieniowanie jest dużo większa niż u osób dorosłych. Kolejna istotna sprawa to promieniowanie, na które narażony jest personel. Pomimo, że dysponujemy systemami ochronnymi, to ograniczenie promieniowania obniża istotnie jego oddziaływanie na pracowników, którzy z natury swoich obowiązków podlegają praktycznie codziennej ekspozycji na promieniowanie jonizujące - podkreśla w rozmowie ze „Światem Lekarza” dr Tomasz Floriańczyk.

Monitorowanie stanu pacjenta
- Sukces kardiologii dziecięcej zależy od ludzi, wiedzy, ale także sprzętu - wylicza dr Tomasz Floriańczyk. Również prof. Grażyna Brzezińska-Rajszys zwraca uwagę na znaczenie nowych technologii w pracy kardiologów dziecięcych.

Philips wychodzi naprzeciw potrzebom zarówno lekarzy, jak i pacjentów m.in. wiedząc, jak ważnym elementem w pracy kardiologów jest system monitorowania stanu pacjenta pozwalający w intuicyjny sposób odczytywać na monitorze wynik badania EKG. Mapa ST jest rozwiązaniem, które umożliwia szybkie wykrycie niedokrwienia mięśnia serca czy zawału. Przyczyną niedokrwienia mięśnia serca i zawału u dzieci są wrodzone wady serca, a badanie EKG jest obowiązkowym elementem diagnostyki kardiologicznej u dzieci.

Z kolei autorskie rozwiązanie Philips do echonowigacji pozwala na fuzję obrazu otrzymywanego z echokardiografu z obrazem angiograficznym. Rozwiązanie to umożliwia podgląd na monitorze, w tej samej przestrzeni, zarówno operowanych tkanek, jak i narzędzi, którymi przeprowadzany jest zabieg. To rozwiązanie integruje też systemy naczyniowe Philips z systemami ultrasonograficznymi.

Wspólny cel
- Wspólnym celem naszego Instytutu i firmy Philips jest osiąganie coraz lepszych efektów leczenia chorób serca u dzieci - zaznacza prof. Grażyna Brzezińska-Rajszys. - Dzięki temu zarówno diagnostyka, jak i zabiegi są wykonywane bezpieczniej, szybciej i w sposób bardziej precyzyjny. Ponadto zaawansowany technologicznie sprzęt medyczny ułatwia pracę lekarzy i pomaga im jeszcze lepiej dbać o najmłodszych pacjentów - podsumowuje prof. Grażyna Brzezińska-Rajszys.

Nowe technologie w medycynie tworzone są z myślą o lepszej jakości. Jakość ta dotyczy nie tylko diagnostyki i leczenia, ale też życia pacjentów. W obszarze kardiologii dziecięcej wydaje się to szczególnie ważne.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum