KARDIOLOGIA

Terapie, profilaktyka, badania. Najnowsze doniesienia medyczne

  • PARTNER SERWISUpartner serwisu

Pomoc przedszpitalna w kardiologii kuleje. Zamiast "złotej godziny" mamy 280 minut dramatu

WOJCIECH KUTA • Źródło: Rynek Zdrowia

Pomoc przedszpitalna w kardiologii kuleje. Zamiast "złotej godziny" mamy 280 minut dramatu
Zawał serca. Wielu pacjentów kardiologicznych zbyt późno wzywa pomoc medyczną. Fot. PAP/Bartłomiej Zborowski

Kardiologia. Opóźnienie przedszpitalne w leczeniu zawału serca w Polsce wykracza poza wszelkie standardy i sięga obecnie 280 minut, a więc dużo więcej niż tzw. złota godzina. Nie mamy też w kraju programu wczesnego wykrywania choroby wieńcowej - podkreśla kardiolog, prof. Paweł Buszman.

Dodano: 10 sierpnia 2022, 08:12 Aktualizacja: 11 sierpnia 2022, 15:53
  • Co czwarta osoba z zawałem serca w Polsce umiera, zanim jeszcze trafi do szpitala, często z powodu zbyt długiego zwlekania z wezwaniem pomocy
  • Jednym z powodów tego stanu rzeczy jest opóźnienie przedszpitalne w leczeniu zawału serca w Polsce
  • Obecne to opóźnienie sięga 280 minut, a więc dużo więcej niż "złota godzina", co wpływa na rokowanie, niezależnie od najlepszego leczenia interwencyjnego - zaznacza prof. Paweł Buszman
  • Najczęstszą przyczyną niewydolności serca i zgonów w Polsce jest choroba niedokrwienna serca. Opóźnienie w jej rozpoznaniu i wczesnym wdrożeniu leczenia prowadzi do ciężkich powikłań - zawału, niewydolności serca, ciężkich arytmii i zgonu - wylicza kardiolog

Choroba wieńcowa. Najczęstsza przyczyna niewydolności serca i zgonów w Polsce

5 sierpnia pisaliśmy w Ryku Zdrowia o liście wyzwań, stojących przed polską kardiologią, w tym między innymi o tzw. długu zdrowotnym w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych (spowodowanym pandemią), utrudnionym dostępie do wizyt ambulatoryjnych w poradniach kardiologicznych, a także braku systemu opieki nad pacjentami z niewydolnością serca.

Do naszego tekstu odniósł się w mediach społecznościowych prof. Paweł Buszman, kardiolog ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, członek Komitetu Naukowego XXVI Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (Katowice, 22-24 września 2022 r.).

- Niewydolność serca nie jest samodzielną jednostką chorobową”, ale objawem - późnym powikłaniem nie leczonej choroby serca. Najczęstszą przyczyną niewydolności serca i zgonów w Polsce jest choroba niedokrwienna serca. Opóźnienie w jej rozpoznaniu i wczesnym wdrożeniu leczenia prowadzi do ciężkich powikłań - zawału, niewydolności serca, ciężkich arytmii i zgonu - zaznaczył na Facebooku prof. Buszman.

- Z powodu choroby niedokrwiennej serca (ChNS) - popularnie nazywanej chorobą wieńcową - każdego roku umiera kilkadziesiąt tysięcy Polaków - przypominają specjaliści w e-przewodniku dla pacjentów kardiologicznych i osób zagrożonych chorobami układu sercowo-naczyniowego, opracowanym w ramach kampanii "Servier dla Serca".

Nie mamy programu wczesnego wykrywania choroby niedokrwiennej serca

- 90 proc. zachorowań na ChNS jest skutkiem nadciśnienia tętniczego, hiperlipidemii, cukrzycy, nadwagi, a więc tych czynników, na których występowanie mamy wpływ - zaznacza prof. Piotr Jankowski, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Szpitalu Klinicznym im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie.

- Choroba niedokrwienna serca jest stanem, w którym na skutek spowodowanego przez miażdżycę zwężenia tętnic wieńcowych ilość tlenu i substancji odżywczych dostarczanych przez krew do mięśnia sercowego jest zbyt mała względem zapotrzebowania - wyjaśnia w opracowaniu prof. Jankowski.

- Ryzyko rozwoju miażdżycy rośnie z wiekiem, choć jej postęp może być u niektórych osób szybszy. U mężczyzn objawy często zaczynają się pojawiać po ukończeniu 45. roku życia. U kobiet nieco później, bo po menopauzie, czyli ok. 50-55. roku życia. Warto pamiętać, że miażdżyca często rozwija się bezobjawowo przez wiele lat - podkreślają eksperci.

- W Polsce nie mamy systemu - programu wczesnego wykrywania choroby wieńcowej (brak badań przesiewowych, szczególnie w wieku 40-65 lat!). Opóźnienie w tym zakresie u naszych chorych sięga około 3-5 lat - informuje prof. Paweł Buszman.

- Z kolei opóźnienie przedszpitalne w leczeniu zawału w Polsce też wykracza poza wszelkie standardy i sięga obecnie 280 minut, a więc dużo więcej niż „złota godzina”, a to wpływa na wczesne i odległe rokowanie, niezależnie od najlepszego leczenia interwencyjnego - zaznacza specjalista.

- W kardiologii, pomimo sukcesów naukowych i zdobytego know-how, znacznie odbiegamy od standardów zachodnich - głównie w zakresie organizacji i finansowania usług sercowo-naczyniowych - podsumowuje prof. Buszman.

Zawał serca. Co czwarty pacjent umiera, zanim trafi do szpitala

- Co roku zawału serca doznaje ok. 80 tys. Polaków. Aż co czwarta osoba z zawałem serca w Polsce umiera zanim jeszcze trafi do szpitala, często z powodu zbyt długiego zwlekania z wezwaniem pomocy (pod numer 112) - alarmują także organizatorzy kampanii "Zawał serca - Czas to Życie" zainicjowanej przez Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu w 2017 roku.

Jej celem jest skrócenie opóźnień leczenia zawału serca poprzez edukację na temat właściwego postępowania w przypadku zawału. Organizatorzy kampanii zwracają uwagę, że od chwili rozpoznania zawału do zastosowania skutecznego leczenia nie powinno upłynąć więcej niż 60-90 minut.

- W przeciwnym razie może dojść do zgonu lub poważnych powikłań, np. niewydolności serca. Część osób zwleka jednak z wezwaniem pomocy, gdyż nie ma pewności czy faktycznie doszło u nich do zawału serca - wskazują kardiolodzy.

Lista objawów zawału serca

Prof. Piotr Jankowski zauważa, że zasadniczym problemem związanym z rozwojem choroby wieńcowej jest brak objawów ostrzegawczych. To powoduje, że chorzy mogą nie zdawać sobie sprawy z rozwoju choroby aż do momentu wystąpienia zawału serca.

Choroba niedokrwienna serca (ChNS) obejmuje różne stany związane z niedokrwieniem mięśnia sercowego. Wyróżnia się przewlekłą chorobę niedokrwienną serca oraz ostre zespoły wieńcowe (OZW), do których należą niestabilna dławica piersiowa (UA) oraz zawał serca.

We wspomnianym poradniku specjaliści przypominają najczęstsze objawy zawału serca:

  • Silny, nagły ból w klatce piersiowej
  • Ból ten ma najczęściej charakter ucisku, dławienia lub gniecenia, bardzo rzadko natomiast jest palący lub kłujący
  • Zwykle ból zlokalizowany jest za mostkiem
  • Ból w klatce piersiowej może promieniować do lewego barku lub ramienia, szyi, żuchwy, nadbrzusza, rzadziej do okolicy międzyłopatkowej.. Towarzyszyć mu może:
    - uczucie duszności
    - zmęczenie
    - wzmożona potliwość
    - ból brzucha
    - nudności i wymioty

Narodowy Program Chorób Układu Krążenia

Kardiolodzy zaznaczają, że Polska znajduje się w ścisłej czołówce w Europie pod względem liczby zabiegów angioplastyki, czyli przezskórnego poszerzenia naczyń krwionośnych, które zostały zwężone lub zamknięte w wyniku choroby - najczęściej miażdżycy.

- Pozwoliło to znacznie obniżyć śmiertelność pacjentów z zawałem serca - do około 18 proc. Nadal jednak istnieje konieczność zmiany zachowań, które poprawią rokowania pacjentów. Obszarem, który wymaga szczególnej uwagi, są tzw. opóźnienia przedszpitalne - podkreślają organizatorzy kampanii "Zawał serca - Czas to Życie".

5 lipca br. do konsultacji publicznych projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia (NPChUK) na lata 2022-2032 został skierowany do konsultacji publicznych. Jego kluczowe cele to, między innymi: skuteczniejsze redukowanie głównych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, tworzenie centrów profilaktyki sercowo-naczyniowej i kardiologicznych ośrodków doskonałości; poprawa funkcjonowania całego systemu opieki kardiologicznej (także przedszpitalnej).

Na realizację NPChUK rząd przewiduje w tegorocznym budżecie państwa 24 mln zł i kolejne 270 mln zł rocznie w latach 2023-2032. Uchwała przewiduje także możliwość finansowania podejmowanych w ramach programu działań z innych źródeł. 

_______

O najważniejszych problemach dotyczących diagnostyki oraz leczenia chorób sercowo-naczyniowych w Polsce i innych krajach będą rozmawiać uczestnicy XXVI Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (Katowice, 22-24 września 2022 r.). Wydarzenie odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.

Więcej o Kongresie PTK na stronie: kongres2022.ptkardio.pl

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

    POLECAMY W PORTALU