• PARTNER SERWISUpartner serwisu
  • PARTNER SERWISUpartner serwisu

"Czerwone flagi" w długim COVID. Obszerna lista objawów. To alerty dla lekarzy rodzinnych

Autor: oprac. ML • Źródło: AOTMiT/Rynek Zdrowia14 marca 2022 13:00

Długi COVID-19. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wymienia alerty dla lekarzy rodzinnych. To "czerwone flagi", czyli objawy, po których medycy powinni skierować chorych do szpitala, albo ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

"Czerwone flagi" w długim COVID. Obszerna lista objawów. To alerty dla lekarzy rodzinnych
Długi COVID-19. AOTMiT zebrał wytyczne dla lekarzy rodzinnych z POZ Fot. Shutterstock
  • Długi COVID (tzw. long COVID-19) to objawy, które utrzymują się u chorych już po przejściu COVID-19. Często mogą utrzymywać się nawet kilka miesięcy po infekcji
  • AOTMiT przygotowała listę zaleceń we współpracy z Panelem Ekspertów z dziedziny Podstawowej Opieki Zdrowotnej, pulmunologii, kardiologii, neurologii i fizjoterapii 
  •  Wśród wytycznych postępowania dla lekarzy rodzinnych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) jest lista alarmujących objawów
  • To "czerwone flagi" dla lekarzy rodzinnych, które "wymagają  zwiększonej czujności oraz rozważenia skierowania pacjenta do szpitala lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej"

Długi COVID. Objawy i wskazówki dla lekarzy rodzinnych

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji we współpracy z Panelem Ekspertów z dziedziny POZ, pulmunologii, kardiologii, neurologii i fizjoterapii przygotowała pakiet zaleceń odnoszących się do monitorowania stanu zdrowia pacjentów po przebytym COVID-19.

Wśród wytycznych są m.in. wskazówki dla lekarzy rodzinnych, jak postępować z pacjentami, u których zostanie zdiagnozowany tzw. długi COVID-19. 

Eksperci przygotowali listę objawów stanowiących tzw. „czerwone flagi”, które wymagają od lekarzy rodzinnych zwiększonej czujności oraz rozważenia skierowania pacjenta do szpitala lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, wraz z podsumowaniem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w ramach POZ i uzasadnieniem skierowania:

"Czerwone flagi" w długim COVID. Te objawy powinny niepokoić

Duszność, pogorszenie tolerancji wysiłku, osłabienie

1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe, z EKG i oceną saturacji spoczynkowej (uwzględnić stany chorobowe sprzed COVID-19, jak np. POChP lub inne choroby płuc wpływające na saturację):

  • a. jeżeli SpO2 ≤92% – skierować do specjalisty lub szpitala, u pacjenta bez uprzedniej choroby płuc, w przypadkach możliwości zastosowania tlenoterapii domowej można rozważyć pozostawienie w domu z monitorowaniem stanu pacjenta, w tym w szczególności saturacji,
  • b. jeżeli SpO2 >92% – można rozważyć skierowanie na rtg klatki piersiowej w projekcji PA i bocznej lewej, wykonać spirometrię przed i po podaniu leku rozszerzającego oskrzela i badania laboratoryjne: − morfologia, elektrolity, kreatynina, D-dimer3, NT-proBNP4, troponina.

[NT-proBNP – jest podstawowym badaniem dla rozpoznania niewydolności serca. Odgrywa kluczową rolę w diagnostyce różnicowej pomiędzy niewydolnością serca a stanami przewodnienia;

Troponina – jest podstawowym miernikiem uszkodzenia myocardium wskazującym na niedokrwienie wieńcowe lub znaczne przeciążenie komory serca;

D-dimer – podstawowe badanie służące do wykluczenia zakrzepicy żył głębokich. Zakrzepica żył głębokich jest znanym powikłaniem infekcji SARS-CoV-2. Szybkie wykonanie testu D-dimeru pozwala na ukierunkowanie diagnostyki różnicowej, w szczególności gdy wynik wypada negatywnie lekarz może od razu rozważyć inne rozpoznania niż zatorowość płucna lub zakrzepica żył głębokich.]

  1. W zależności od wyniku, rozważyć konsultację specjalisty – pulmonolog, kardiolog – szczególnie jeżeli wyniki nieprawidłowe i/lub objawy > 3 miesięcy.
  2. Jeśli wyniki badań są prawidłowe, a pacjent odczuwa objawy – skierować na fizjoterapię.
  3. Po wykluczeniu przyczyn somatycznych dolegliwości, można ostrożnie rozważyć tło psychosomatyczne biorąc pod uwagę możliwość przeoczenia istotnej przyczyny somatycznej.

Długi COVID-19 i bóle w klatce piersiowej (nietypowe, niestenokardialne)

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe, z EKG i oceną saturacji spoczynkowej (uwzględnić stany chorobowe sprzed COVID-19).
  2. Badania dodatkowe: a. rtg klatki piersiowej; b. badania laboratoryjne: morfologia, potas, kreatynina, D-dimer, troponina.
  3. Rozważyć skierowanie do opieki specjalistycznej (kardiologicznej).
  4. Po wykluczeniu przyczyn somatycznych dolegliwości, można ostrożnie rozważyć tło psychosomatyczne biorąc pod uwagę możliwość przeoczenia istotnej przyczyny somatycznej. Uwaga: jeżeli pacjent ma typowe lub prawdopodobne dolegliwości stenokardialne de novo – pilnie skierować do szpitala.

[Ból stenokardialny – dolegliwości spowodowane przez niedokrwienie mięśnia sercowego (lub prawdopodobnie wywołane przez niedokrwienie mięśnia sercowego) są najczęściej zlokalizowane głęboko, w okolicy zamostkowej, mają charakter rozlany, są określane jako uciskające, dławiące lub gniotące.]

Kaszel po COVID-19

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe, z EKG i oceną saturacji spoczynkowej (uwzględnić stany chorobowe sprzed COVID-19).
  2. Ocenić dynamikę i intensywność kaszlu w przypadku nasilonego kaszlu: a. jeśli nasilenie ma tendencję malejącą – tylko obserwacja, ew. zalecenie wizyty kontrolnej; b. jeśli nasilenie nie zmniejsza się lub zwiększa w stosunku do początku choroby – skierować na RTG klatki piersiowej; c. jeżeli kaszel trwa powyżej 8 tygodni – skierować do opieki specjalistycznej (pulmonologicznej).
  3. Po wykluczeniu przyczyn somatycznych dolegliwości, można ostrożnie rozważyć tło psychosomatyczne biorąc pod uwagę możliwość przeoczenia istotnej przyczyny somatycznej.

Tachyarytmia nadkomorowa

(tachykardia zatokowa – rytm zatokowy z częstością akcji serca w spoczynkowym zapisie EKG >100/min lub migotanie przedsionków z czynnością komór powyżej 100/min)

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe z EKG i ocena saturacji spoczynkowej (uwzględnić stany chorobowe sprzed COVID-19).
  2. Badania laboratoryjne: morfologia, potas, sód, kreatynina, D-dimer**, TSH, CRP, NT-proBNP**.
  3. Po wykluczeniu przyczyn somatycznych dolegliwości, w tym w szczególności niewydolności serca i niewydolności oddechowej, można ostrożnie rozważyć tło psychosomatyczne biorąc pod uwagę możliwość przeoczenia istotnej przyczyny somatycznej.

Po COVID-19 bóle głowy (de-novo, nasilenie poprzednich)

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe.
  2. Po wykluczeniu innych możliwych przyczyn internistycznych bólów głowy (m.in. podwyższone ciśnienie tętnicze) lub gdy ból zmienił swój charakter lub jeśli pojawiły się inne niepokojące objawy, np. nudności, wymioty, stany podgorączkowe, zaburzenia widzenia lub świadomości, drgawki, osłabienie siły kończyn lub zaburzenia równowagi – należy rozważyć skierowanie pacjenta do szpitala lub poradni neurologicznej.

Inne objawy neurologiczne lub psychiatryczne - to także długi ogon COVID-19

  1. Badania podmiotowe i przedmiotowe.
  2. W przebiegu COVID-19 mogą pojawić się różne objawy, takie jak: splątanie, nagłe zaburzenia pamięci i lękowe, depresja, bóle mięśniowe, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub równowagi, bóle, drętwienia, pieczenia, palenia lub osłabienie siły rąk/nóg lub inne objawy, których pojawienie się może być związane z infekcją SARS-CoV-2 – należy rozważyć skierowanie pacjenta do opieki specjalistycznej.

Bóle kostno-stawowe

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe.
  2. Rozważyć zlecenie badań diagnostycznych (podejrzenie reaktywnego zapalenia stawów): morfologia, OB, CRP, ogólne badanie moczu, ewentualnie ALAT i kreatynina.
  3. Rozważyć skierowanie na fizjoterapię.
  4. Leczenie objawowe (NLPZ gdy dolegliwości o znacznym nasileniu).

Zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych

  1. Badanie podmiotowe i przedmiotowe, w szczególności dotyczące kończyn dolnych oraz klatki piersiowej.
  2. Ocena ryzyka klinicznego wystąpienia zakrzepicy żył głębokich i zatoru płucnego wg wybranej skali np. Wellsa lub skali Genewskiej.
  3. Badania dodatkowe: USG z testem uciskowym żył, a w przypadku gdy zakrzepica mało prawdopodobna badanie D-dimer (opis powyżej) dla jej wykluczenia; kreatynina, liczba płytek krwi.

[USG z testem uciskowym żył – jest podstawowym badaniem umożliwiającym potwierdzenie istnienia zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych. W przypadku podejrzenia zatoru płucnego, dodatni test uciskowy zamienia to podejrzenie na rozpoznanie. Z uwagi na częstość występowania, znaczenie i ryzyko zgonu diagnostyka zakrzepicy żył głębokich powinna być jak najszybsza. Badanie jest proste i wymaga jedynie krótkiego szkolenia a może być zastosowane w każdym gabinecie POZ dysponującym aparatem USG.]

  • Rozpocząć leczenie i rozważyć skierowanie do poradni specjalistycznej angiologicznej lub do szpitala.

Efekt COVID-19 to również zaburzenia smaku i/lub węchu

  1. Poinformować pacjenta, że objawy mogą być długotrwałe.
  2. Zalecić obserwację 6-miesięczną.


 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum