• PARTNER SERWISUpartner serwisu

Cukrzyca typu 2 w Polsce - jak leczyć efektywnie. Zapis debaty Rynku Zdrowia

Autor: Luiza Jakubiak, Anna Kaczmarek/Rynek Zdrowia • • 17 kwietnia 2013 22:50

Profilaktyka i wprowadzenie nowych terapii to - zdaniem uczestników debaty redakcyjnej Rynku Zdrowia pt. "Cukrzyca typu 2 w Polsce - jak leczyć efektywnie" - najważniejsze wyzwania w walce z tą chorobą w naszym kraju. - Oczywiście nie jest możliwe finansowanie wszystkiego dla wszystkich, ale kiedy pojawia się nowy lek, dajmy możliwość skorzystania z niego określonej grupie chorych - proponował prof. Leszek Czupryniak, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Cukrzyca typu 2 w Polsce - jak leczyć efektywnie. Zapis debaty Rynku Zdrowia

Poniżej zamieszczamy skrócony zapis tej debaty, do udziału w której zaproszenie przyjęli: poseł Czesław Czechyra (PO) - członek Sejmowej Komisji Zdrowia, prof. Leszek Czupryniak - prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, prof. Edward Franek, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Endokrynologii i Diabetologii Centralnego Szpitala Klinicznego MSW w Warszawie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Mariusz Masarek - prezes Towarzystwa Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Cukrzycą, Marcin Pakulski - zastępca prezesa NFZ ds. medycznych, Barbara Wójcik-Klikiewicz - dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami NFZ, Magdalena Władysiuk - wiceprezes HTA Consulting.

Podczas spotkania (odbyło się 21 marca br.) padły pytania skierowane do Ministerstwa Zdrowia. Przekazaliśmy je biuru prasowemu resortu. 16 kwietnia redakcja Rynku Zdrowia otrzymała odpowiedź. Jej obszerne fragmenty publikujemy poniżej, jako suplement do relacji z debaty.

Jak leczymy?
W 2011 r. w Polsce na cukrzycę było leczonych farmakologicznie ok. 2 mln osób. - To, że mamy epidemię cukrzycy, to fakt potwierdzony w 2006 r. przez WHO. Do tego dochodzi 80-100 tys. osób, które na razie nie są leczone farmakologicznie - dzięki odpowiedniej diecie i wysiłkowi fizycznemu kontrolują chorobę. Natomiast 300 do 500 tys. osób to grupa, która jest chora, ale o tym nie wie - wyjaśniał prof. Leszek Czupryniak, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Wskazał, że w leczeniu cukrzycy typu 2, to postęp w farmakoterapii jest bardzo duży: - Co roku wchodzą nowe grupy leków, a my leczymy tak jak 20 lat temu.

Warto się poważnie zastanowić nad refundacją nowych leków, choćby dla wąskiej grupy takich chorych, którzy najwięcej skorzystają z ich stosowania. - Kropla drąży skałę: jest refundacja analogów w cukrzycy typu 1, jest też szansa, że leki te będą finansowane w wąskich, głęboko uzasadnionych wskazaniach u pacjentów z cukrzycą typu 2 - powiedział profesor.

Zdaniem lekarzy i pacjentów
Prof. Edward Franek, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Endokrynologii i Diabetologii Centralnego Szpitala Klinicznego MSW w Warszawie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, wypowiadał się jako lekarz praktyk.

- Do naszej kliniki zgłaszają się chorzy, którzy mają niewyrównany poziom cukru we krwi. POZ z jakichś względów nie radzi sobie z tymi chorymi, nie radzi sobie ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Części z tych chorych można pomóc poprzez zmianę dawki leków, zmianę formulacji, dodanie lub odstawienie leku. Wśród nich jest właśnie ta grupa chorych, którym należałoby dać nowoczesne leki. Widzimy, że lek może pomóc, a nie możemy choremu go zalecić - tłumaczył profesor.

Mariusz Masiarek, prezes Towarzystwa Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Cukrzycą, twórca serwisu dla diabetyków www.naszacukrzyca.pl zauważył, że resort zdrowia zapowiedział, iż będzie dążył do oceny efektów leczenia cukrzycy.

- Skoro takie rozwiązanie ma być wprowadzone, to rzeczywiście oceniajmy efekty, ale dajmy narzędzia do tego, żeby ten efekt mógł być jak najlepszy - stwierdził prezes Masiarek.

Zdaniem płatnika
- Oczywiście nie jest możliwe finansowanie wszystkiego dla wszystkich, ale z pewnych rozwiązań stosowanych w innych krajach można skorzystać. Kiedy pojawia się nowy lek, dajmy możliwość skorzystania z niego określonej grupie chorych, oceniając w tym czasie jego skuteczność - stwierdził prof. Czupryniak.

Jednak zdaniem Barbary Wójcik-Klikiewicz, dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami NFZ, takie rozwiązanie nie do końca jest racjonalne i niesie inne zagrożenia dla pacjenta.

- Nie jest racjonalnym postępowaniem, że cokolwiek jest rejestrowane, natychmiast wchodzi do refundacji, bo jest z założenia dobre. Taki system może prowadzić do zadłużenia płatnika, jak to się stało w przypadku niemieckich kas chorych - mówiła dyrektor Wójcik- Klikiewicz.

W obecnym systemie refundacji jedynym mechanizmem, który pozwala na wyodrębnienie i monitorowanie wydatków na leczenie wysublimowanej i dobrze zdiagnozowanej grupy chorych, jest program lekowy.

- Nie należy zapominać, że funkcjonujemy w systemie recepturowym. Zakres danych umieszczanych na recepcie i wykazach refundacyjnych mocno ogranicza płatnikowi możliwości monitorowania i zebrania danych z systemu refundacji - stwierdziła dyrektor, postulując raczej wypracowanie systemu wskaźników, który umożliwiałby ocenę i pokazywałby efekty działań.

Długo oczekiwane analogi
Po kilku latach oczekiwania wybrana grupa polskich pacjentów uzyskała dostęp do finansowanej ze środków publicznych insuliny długodziałającej - glargine. Jednym z argumentów opóźniających objęcie leku refundacją były obawy o nadmierny wzrost kosztów leczenia.

- Prognozując wydatki na analogi długodziałające dla pacjentów z cukrzycą typu 1, szacowaliśmy je w drugim roku stosowania leku na poziomie 20 mln zł. Po pierwszych pięciu miesiącach używania leku (lipiec- listopad 2012 r.) widzimy, że wydatki kształtowały się na poziomie 9 mln zł. Prognozując cały rok, budżet NFZ na analog powinien zamknąć się w 23 mln zł. Nasze prognozy zmieściły się co do rzędu wielkości wydatków płatnika na stosowanie insuliny w tym wskazaniu - opisała dr Magdalena Władysiuk, wiceprezes spółki HTA Consulting.

Kolejnym krokiem jest udostępnienie insuliny analogowej wybranym pacjentom z cukrzycą typu 2. Agencja Oceny Technologii Medycznych pozytywnie rekomendowała stosowanie leku dla specyficznej populacji pacjentów, którzy nie odnoszą efektu z dotychczas stosowanych insulin ludzkich. 

Celem zmiany modelu leczenia z insuliny ludzkiej na analog jest poprawa kontroli glikemii (HbA1c poniżej 8%) przy zmniejszeniu zagrożenia epizodami ciężkich i nocnych hipoglikemii oraz niewielką poprawą jakości życia.

- To bardzo dobry krok, pokazujący, że resort zdrowia może podejmować racjonalne decyzje w zakresie terapii cukrzycy. Bardzo nas decyzja Rady Przejrzystości ucieszyła, gdyż - jeżeli dojdzie do rozszerzenia wskazań refundacyjnych przy okazji kolejnej aktualizacji list - znacznie poprawią się możliwości leczenia chorych na cukrzycę typu 2 - skomentował prof. Czupryniak.

- Gdyby do refundacji weszły dwa analogi - glargine i detemir - koszt finansowania tego pierwszego leku wyniósłby rocznie ok. 24 mln zł, drugiego - ok. 10 mln zł. Ich wejście spowoduje zarazem, iż lekarze nie będą stosować mało skutecznych w tej populacji insulin, co oznacza spadek wydatków na nie - mówiła dr Władysiuk.

Podała kolejne szacunki: - Budżet wynikający z refundacji leków wzrósłby o 6-12 mln zł w kolejnych latach. Stanowi to jedynie 1-2% z kwoty 500 mln zł, tj. kwoty zaoszczędzonej przez NFZ na refundacji produktów dla chorych na cukrzycę. Oszczędności wynikające ze stosowania glarginy w lecznictwie szpitalnym oszacowaliśmy na 2 do 4 mln zł rocznie.

Potrzebna profilaktyka

- Z mojego punktu widzenia jako członka sejmowej podkomisji zdrowia publicznego najważniejsza w cukrzycy typu 2 jest profilaktyka. Farmakoterapia to kwestia ważna, ale trzeba pamiętać, że mamy kilkaset tysięcy osób w Polsce, które są chore, ale o tym nie wiedzą - przypominał poseł Czesław Czechyra (PO), członek Sejmowej Komisji Zdrowia i Sejmowej Podkomisji Zdrowia Publicznego.

Następna grupa to osoby ze stanem przedcukrzycowym. Tu rozpoznanie będzie dawało korzyści za lat kilka czy kilkanaście. - Szacuje się, że osób ze stanem przedcukrzycowym jest mniej więcej tyle samo co chorych na cukrzycę. Dlatego podczas obrad podkomisji apelowałem, aby poprawić rozpoznawalność cukrzycy i objąć szczególną troską osoby, które mają stan przedcukrzycowy - mówił parlamentarzysta.

Stwierdził, że z coraz większym niepokojem obserwuje wzrost liczby otyłych dzieci oraz tych, które zapadają na cukrzycę typu 2. - Jeszcze 20-30 lat temu było to niespotykane. Ministerstwo Zdrowia powinno stworzyć program, plan przeciwdziałania cukrzycy, a z drugiej strony rozważyć możliwości wprowadzania nowych leków do terapii - przekonywał.

Marcin Pakulski, zastępca prezesa NFZ ds. medycznych, poinformował, że wydatki na leczenie chorych na cukrzycę typu 2 rosną: - W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej jest to wzrost z 79 mln zł do ponad 89 mln zł, w szpitalnictwie z 244 do 248 mln zł, co daje wzrost globalny z 370 do 387 mln zł. Ten wzrost jest zauważalny.

Mimo że dynamika wzrostu budżetu NFZ osłabła, nakłady związane z leczeniem cukrzycy zwiększają się - podkreślił Marcin Pakulski. Zgodził się z tym, że mamy do czynienia z pandemią cukrzycy.

- Dlatego w przypadku tak dużej liczby chorych wprowadzenie jedynie nowych leków lub zwiększenie nakładów na leczenie cukrzycy nie przyniesie spodziewanych rezultatów. Przykładem może być kardiologia, gdzie zwiększyliśmy nakłady o 60%, a kolejki do specjalistów nie zmniejszyły się - argumentował prezes Pakulski.

Zwrócił uwagę, iż należy zacząć rozmawiać na temat narodowego programu profilaktyki i zwalczania cukrzycy: - Ta dyskusja powinna się zacząć od dotarcia do każdego z obywateli z prostymi przesłankami: dbaj o zdrowie, badaj się, zachowuj odpowiednią aktywność fizyczną, to ty jesteś przede wszystkim odpowiedzialny za swoje zdrowie.

 

*Pełny zapis debaty został opublikowany w najnowszym, kwietniowym wydaniu magazynu Rynek Zdrowia, nr 4(93).

 

*********************

Po spotkaniu, redakcja Rynku Zdrowia skierowała do Ministerstwa Zdrowia pytania oparte o wnioski i uwagi padające podczas debaty.

Zapytaliśmy m.in. o następujące kwestie:
• Czy resort planuje w najbliższym czasie wpisanie insulin długodziałających dla chorych na cukrzycę typu 2 na listę leków refundowanych?
• Czy planowane są działania na rzecz profilaktyki zachorowań na cukrzycę typu 2?

Poniżej odpowiedź przekazana nam przez rzecznika prasowego MZ, Krzysztofa Bąka (publikujemy obszerne fragmenty).

W rekomendacji nr 32/2013 z 18 marca 2013 r. Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych zarekomendował objęcie refundacją produktu leczniczego Lantus (insulina glargine) we wskazaniach: pacjenci z cukrzycą typu 2 leczeni insuliną NPH od co najmniej 6 miesięcy oraz z HbA1c≥8% i/lub co najmniej jednym epizodem ciężkiej lub nocnej hipoglikemii zarejestrowanym w tym czasie oraz leczenie cukrzycy typu 1 u dzieci w wieku od 2 do 6 lat.

W najbliższym czasie wniosek stanowić będzie przedmiot negocjacji cenowych Wnioskodawcy z Komisją Ekonomiczną. Po wydaniu uchwały przez KE, Minister Zdrowia podejmie decyzję w przedmiocie finansowania leku Lantus w w/w wskazaniu, biorąc pod uwagę opinie ekspertów oraz możliwości płatnika publicznego.

Należy podkreślić, iż w 2010 r. rozpoczęto realizację nowego programu zdrowotnego 
pn.: „Narodowy program przeciwdziałania chorobom cywilizacyjnym”, składającego się 
z kilku modułów tematycznych, poświęconych profilaktyce określonej choroby, zaliczanej do grupy chorób cywilizacyjnych, a tym samym propagowania zdrowego stylu życia.

Głównym celem Modułu I ww. programu pn.: „Program Zapobiegania Nadwadze i Otyłości oraz Przewlekłym Chorobom Niezakaźnym poprzez Poprawę Żywienia i Aktywności Fizycznej POL-HEALTH” jest edukacja społeczeństwa w zakresie prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży oraz kobiet w okresie prokreacyjnym. W ramach ww. programu podejmuje się szereg działań na rzecz popularyzacji norm żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych.

Moduł II stanowił program pn.: „Program Prewencji i Leczenia Cukrzycy w Polsce”, którego głównym celem była poprawa stanu wiedzy społeczeństwa na temat cukrzycy, poprzez upowszechnianie wiedzy o cukrzycy, stworzenie systemu szkoleń dla pacjentów, ich rodzin oraz wybranych grup zawodowych, poprawa jakości opieki nad chorymi na cukrzycę, poprzez działania edukacyjne na rzecz tej grupy chorych.

W 2012 r. wdrożono do realizacji program stanowiący kontynuację zadań realizowanych w latach 2010-2011 pn.: „Narodowy Program Profilaktyki i Edukacji Diabetologicznej”, którego głównym celem było zwiększenie świadomości i wiedzy na temat cukrzycy wśród społeczeństwa, w tym propagowanie zdrowego stylu życia w celu zmniejszenia występowania czynników ryzyka oraz zapobieganie powikłaniom związanym z leczeniem cukrzycy.

Należy zaznaczyć, iż w bieżącym roku przewiduje się kontynuację ww. programów zdrowotnych, ukierunkowanych na problematykę cukrzycy, a także na edukację społeczeństwa w zakresie prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej oraz zdrowego stylu życia.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum