Nieustraszony pogromca bakterii

Autor: Vanessa Nachabe-Grzybowska • • 01 lipca 2008 14:37

System VHP to szybka, skuteczna i przyjazna dla środowiska dezynfekcja pomieszczeń. Nie tylko szpitalnych.

Od pół wieku Armia Amerykańska prowadziła badania nad VHP (Vaporized Hydrogen Peroxide). Po to, aby ulepszyć technologie dekontaminacji przy wykorzystaniu ciekłej formy nadtlenku wodoru i zwiększyć ich skuteczność przeciwdrobnoustrojową - informuje dr Barbara Waszak, kierownik Działu Centralnej Sterylizacji i DDD Szpitala Uniwersyteckiego im. A. Jurasza Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy.
W połowie lat 80. naukowcy z korporacji Steris zauważyli, że aktywność sporobójcza H2O2 w fazie gazowej jest większa już przy niskim stężeniu w porównaniu z postacią ciekłą - dodaje Barbara Waszak.

Szerokie zastosowanie

Dr Bożena Jakimiak, kierownik pracowni sterylizacji Polskiego Towarzystwa Higieny: - W przeciwieństwie do swojej płynnej postaci, nadtlenek wodoru wykazuje większą skuteczność działania w krótszym czasie i przy mniejszym stężeniu.
Tym, co go wyróżnia, jest szerokie spektrum działania, począwszy od wirusów aż do najbardziej opornych spor bakteryjnych.
- Nowoczesny system VHP pozwala na szybką i skuteczną oraz przyjazną dla środowiska dezynfekcję pomieszczeń, takich jak sale operacyjne, karetki pogotowia czy kabiny samolotów - podkreśla Bożena Jakimiak.
- Środkiem aktywnie działającym w tym systemie jest nadtlenek wodoru w stanie gazowym, czyli VHP.
Dr Waszak: - Mikroorganizmy są niszczone przez wolne rodniki. A przecież wiadomo, że przeżycie mikroorganizmów w pomieszczeniach szpitalnych, powietrzu i na powierzchniach jest różne dla różnych grup drobnoustrojów, np. prątki gruźlicy mogą przeżyć w kurzu w miejscach suchych i zaciemnionych do 200 dni, a wirus HIV być aktywnym w środowisku wilgotnym do dwóch tygodni.

Mobilny system

Steris VHP to mobilny system dezynfekcji (redukujący lub zupełnie eliminujący wszystkie formy drobnoustrojów patogennych) i sterylizacji (proces, który fizycznie lub chemicznie eliminuje wszelkie żywe formy drobnoustrojów) pomieszczeń w niskich temperaturach. Podczas dezynfekcji suchy gaz jest równomiernie rozprowadzany w pomieszczeniu i przebiega w zamkniętym obiegu powietrza, co minimalizuje zagrożenie dla osób obsługujących.
- Gaz jest bezwonny, bezbarwny, nie powoduje korozji, a w wyniku jego rozpadu powstają tlen i woda. Dzięki temu system jest nieszkodliwy dla środowiska pracowników - tłumaczy dr Jakimiak.
Nadtlenek wodoru doskonale penetruje zakamarki sal operacyjnych, zabiegowych, wnikając w przestrzenie niedostępne dla ludzkich rąk czy oczu, także dezynfekujący sprzęt, urządzenia medyczne, ale i transport sanitarny czy lotniczy.
- Wolne rodniki skutecznie niszczą wszelkie mikroorganizmy, tak wirusy (np.
ptasiej grypy, ospy prawdziwej, SARS), jak i bakterie (w tym też dżumy czy wąglika) - tak więc potencjalnymi zainteresowanymi powinni być menedżerowie szpitali, ale też osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowotne kraju czy bezpieczeństwo w sytuacjach kryzysowych, bioterroryzm - uważa Wiesław Śliwowski, dyrektor regionalny firmy Tehand w Warszawie. - Proces jest stosunkowo krótki, możliwy do przeprowadzenia przez własny, przeszkolony personel.

Kilka parametrów

Właściwości VHP, jako czynnika biobójczego, znane są powszechnie od ponad 100 lat. Dr Waszak tłumaczy, że technologia VHP wykorzystuje do procesu dekontaminacji (działania higieniczne i drobnoustrojowe) wiele technik manualnych oraz maszynowych, np. dezynfekcje technikami fumigacji, czyli gazowania.
Drobnoustroje testowe, które są najbardziej oporne na VHP to Geo-Bacillusstearothermophilus.
Aby dezynfekcja była skuteczna, ważne są krytyczne parametry procesu mikrobójczego: stężenie gazu, wilgotność, temperatura otoczenia i temperatura wyposażenia oraz obecność lub brak produktów pochłaniających H2O2.
Zdaniem Barbary Waszak, technologia VHP jest bardziej skuteczna w przypadku wizualnie czystych powierzchni.
Badano skuteczność dekontaminacji takich zabrudzeń, jak krew, papier itp.
bakteriami testowymi i uzyskano redukcje rzędu ponad 6 log po 40-minutowej ekspozycji - podaje Hospital Pharmacy Europe (2002 rok).
- Czas ekspozycji działania mikrobójczego zależy od temperatury i wilgotności początkowej oraz kubatury pomieszczenia. Proces jest zautomatyzowany - dodaje Bożena Jakimiak. - Przebieg cyklu jest kontrolowany przez zintegrowane czujniki monitorujące: temperaturę, wilgotność, stężenie H2O2. Na każdym etapie procesu skuteczność dezynfekcji oceniana jest przy użyciu wskaźników biologicznych.
VHP stosuje się w przemyśle farmaceutycznym, placówkach medycznych, lotnictwie, transporcie.
- System VHP może być również wykorzystany do zwalczania rezerwuarów drobnoustrojów i źródeł infekcji szpitalnych, nowych zagrożeń, takich jak m.in.: MRSA, VRE, SARS, wirus Norwalk, ospy - wylicza Barbara Waszak.

Czystość w Białym Domu

W technologii VHP gazowa postać substancji biobójczej, jej stężenie oraz niskie temperatury stosowania, nie wpływają źle na materiały znajdujące się w dezynfekowanych pomieszczeniach, m.in. na metale, tworzywa sztuczne, materiały budowlane, instalacje. Zdaniem Bożeny Jakimiak, ta wysoka kompatybilność materiałowa umożliwia jednoczesną dezynfekcję znajdującego się w pomieszczeniu sprzętu elektronicznego, np. komputerów, aparatury i urządzeń medycznych.
System VHP był wykorzystywany podczas dezynfekcji pomieszczeń skażonych podczas ataków terrorystycznych przy użyciu Bacillus antharcis w USA. Władze USA użyły urządzenia VHP do dekontaminacji pomieszczeń Białego Domu w 2001 roku, po "ataku wąglikowym".
Ostatnie badania potwierdzają także skuteczność tej metody w odniesieniu do prionów (wywołują śmiertelne choroby, np. scrapie, BSE, CJS). W lutym 2005 r. departament zdrowia w Anglii przyjął technikę VHP w szpitalach do zwalczania MRSA w regionie. Jonathan Simpson, dyrektor szpitala w West Midlands stwierdził, że szczególnie narażeni na zarazki pacjenci onkologiczni i nefrologiczni skorzystają na dekontaminacji.
W całej Europie działa już 600 instalacji VHP, na świecie ok. 1200.
W Polsce za pomocą "mobilnej jednostki VHP" odbyły się trzy prezentacje, m.in. w Szpitalu Uniwersyteckim im. A.
Jurasza w Bydgoszczy (w sali operacyjnej zespołu kardiochirurgicznego), w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie oraz w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Gromkowskiego we Wrocławiu.

Gdzie się sprawdza

- Oceniono wówczas skuteczność dekontaminacji przy użyciu metod fizycznych, chemicznych oraz biologicznych. Technologia VHP jest efektywnym i bezpiecznym sposobem dekontaminacji pomieszczeń szpitalnych - uważa dr Waszak.
- Obecne systemy dezynfekcyjne nie zawsze okazują się wystarczające wobec np.
powietrza czy wentylatorów - dodaje Bożena Jakimiak. - Szybka i skuteczna dezynfekcja, jaką umożliwia VHP sprawdza się tam, gdzie czystość biologiczna decyduje o bezpieczeństwie człowieka lub o prawidłowym przebiegu badań naukowych i produkcji. Najsmutniejsze jest to, że VHP jest bardzo drogim sprzętem i nie każda placówka będzie mogła sobie pozwolić na zakup tej nowoczesnej maszyny.

Ceny urządzeń VHP

  • VHP do kubatur dużych (do 240 m sześc.) - od 80 tys. USD netto.
  • Pomieszczenia do 90 m sześc. (np.namioty, gdzie dekontaminuje się transport medyczny) - od 55 tys. USD netto.

Na co działa

Spektrum działania systemu Steris VHP: spory bakteryjne, mykobakterie, nieopłaszczone wirusy hydrofilne, bakterie Gram-ujemne, bakterie Gram-dodatnie, grzyby, duże wirusy nieopłaszczone, opłaszczone wirusy lipofilnr.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum