WOK | 22-12-2014 13:22

Miedź wygrywa z drobnoustrojami

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny - Ośrodek Badawczo-Rozwojowy we Wrocławiu jest pierwszą lecznicą w kraju, która zdecydowała się na wyposażenie jednego z oddziałów (nefrologia) w elementy z miedzi przeciwdrobnoustrojowej (Cu+).

To grupa metali, w skład której wchodzi czysta miedź i jej stopy, ma naturalną zdolność do szybkiego likwidowania bakterii, wirusów i grzybów osiadających na jej powierzchni, nawet przy wysokim obciążeniu bakteryjnym.

- Większość drobnoustrojów, która osiedliła się w naszym szpitalu, jest już uodporniona na wszystkie antybiotyki. Miedź Cu+ może być bardzo pomocna w rozwiązaniu tego problemu - mówi prof. Wojciech Witkiewicz, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu.

Oddział Nefrologiczny w tej jednostce został wyposażony między innymi w klamki, stojaki na kroplówki, uchwyty, poręcze czy wózki z miedzi Cu+. Łącznie zainstalowano blisko 600 miedzianych elementów.

Wszystko to w ramach pilotażowego programu pt. "Zastosowanie miedzi i stopów miedzi na powierzchniach dotykowych środowiska szpitalnego - analiza skuteczności przeciwdrobnoustrojowego działania miedzi", który został przeprowadzony we współpracy z Polskim Centrum Promocji Miedzi.

Rynek Zdrowia: - Jaki był zakres przeprowadzonego programu pilotażowego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistyczny we Wrocławiu? Prof. Wojciech Witkiewicz: - W ramach tego projektu Oddział Nefrologii szpitala wyposażono w elementy dotykowe wykonane z miedzi przeciwdrobnoustrojowej oznaczonej symbolem Cu+ oraz przeprowadzono badania mikrobiologiczne mające na celu potwierdzenie przeciwdrobnoustrojowego działania miedzi.

Badania naukowe prowadzone na świecie potwierdziły, że stopy zawierające ponad 65% miedzi niszczą chorobotwórcze drobnoustroje oporne na większość współcześnie stosowanych antybiotyków. Natomiast badania przeprowadzone w USA wykazały, że 99,9% bakterii na powierzchniach wykonanych ze stopów miedzi ginie po dwóch godzinach.

Klamki, stojaki na kroplówki, poręcze ścienne w łazienkach, poręcze łóżek, spłuczki w toaletach, poręcze czy przełączniki światła - to tylko niektóre z elementów wyposażenia zainstalowanego w ramach pilotażowego projektu. Dla Oddziału Nefrologicznego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu bardzo istotne jest utrzymanie czystości mikrobiologicznej, gdyż dializowani pacjenci oraz pacjenci po przeszczepach mają mocno obniżoną odporność.

Zamiana dotychczas używanych sprzętów na produkty wykonane z miedzi Cu+ pozwala mieć nadzieję, że dzięki nowemu wyposażeniu, zwłaszcza w przedmioty najczęściej dotykane przez pacjentów i personel, znacznie ograniczy się rozprzestrzenianie zakażeń szpitalnych, które zwykle przenoszone są drogą dotykową.

Dzięki projektowi realizowanemu przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu oraz Polskie Centrum Promocji Miedzi udało się wdrożyć i wyposażyć Oddział Nefrologiczny w ponad 500 elementów wykonanych z miedzi Cu+. Jako pierwszym w Polsce w WSS zastąpiono elementy standardowo wykonane ze stali i plastiku wyposażeniem z miedzi przeciwdrobnoustrojowej z symbolem Cu+.

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu Ośrodek Badawczo-Rozwojowy to pierwsza w Polsce placówka ochrony zdrowia korzystająca z takich rozwiązań.

- Jakie są wyniki testów laboratoryjnych - dotyczące porównania powierzchni ze stali i mosiądzu oraz badań wykonanych na klamkach?

- Wyniki wykonanych testów laboratoryjnych (posiewów) potwierdzają przeciwdrobnoustrojowe działanie zastosowanych stopów miedzi w warunkach standardowej pracy oddziału szpitalnego. Materiały te były istotnie częściej jałowe i zawierały mniejszą liczbę drobnoustrojów niż wykonane z materiałów bez zawartości miedzi (stal, plastik). Średnia liczba izolowanych z miedzi i jej stopów mikroorganizmów podczas badania była o ponad 50% niższa niż izolowanych ze stali lub plastiku, a ponad połowa materiałów pobranych z przedmiotów wykonanych z miedzi oraz jej stopów była jałowa.

W badaniach tych również nigdy nie uzyskano równie masywnych wzrostów bakterii, jakie udawało się uzyskać z powierzchni wykonanych ze stali lub plastiku. Obserwowano również mniejsze zróżnicowanie szczepów bakterii, rzadziej izolowano wiele różnych gatunków bakterii.

Sytuacja ta dotyczy praktycznie wszystkich rodzajów przedmiotów zamontowanych w szpitalu (klamki, poręcze, poręcze łóżek, szafki, włączniki do świateł itp). Jednak dokładne analizy statystyczne z rozbiciem na poszczególne grupy elementów są w trakcie opracowywania.

- Czy projekt będzie kontynuowany?

- Projekt jest już kontynuowany. Prowadzone są kolejne instalacje elementów wyposażenia Szpitala wykonane z miedzi przeciwdrobnoustrojowej, takie jak m.in. włączniki oświetlenia, poręcze czy uchwyty szafek medycznych i szafek pacjentów na kolejnych oddziałach Szpitala, w tym m.in. na oddziale intensywnej terapii.

Dotychczas zainstalowanych zostało w sumie ponad 600 elementów z Cu+, a wszystko po to, aby zapewnić najwyższą jakość opieki medycznej oraz zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów oraz personelu przed zakażeniami.

TA INWESTYCJA SZYBKO SIĘ ZWRACA

- Według danych Światowej Organizacji Zdrowia rocznie łączna liczba zakażeń sięga 7,1%, czyli 4,1 miliona ludzi - to 16 mln dodatkowych dni spędzonych w szpitalach. Bezpośredni koszt leczenia zakażeń wewnątrzszpitalnych to nawet 7 mld euro. 37 tys. zgonów spowodowanych jest zakażeniami szpitalnymi, a do 110 tys. zgonów przyczyniają się zakażenia szpitalne - informował w wywiadzie dla serwisu jednymzdaniem.pl prof. Wojciech Witkiewicz, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu.

- Powyższe dane mówią same za siebie - dodaje profesor. - Brytyjscy naukowcy opracowali model opłacalności zastosowania elementów z Cu+, który opiera się na kosztach montażu powierzchni dotykowych wykonanych z miedzi przeciwdrobnoustrojowej oraz zbilansowanych oszczędnościach wynikających z redukcji liczby zakażeń. W modelu dla 20-łóżkowego oddziału intensywnej terapii wykazano, że czas zwrotu inwestycji jest krótszy niż 2 miesiące.

POLSKIE CENTRUM PROMOCJI MIEDZI (PCPM)

działa od 1995 roku. Jest pierwszą w Polsce instytucją wdrażającą miedź przeciwdrobnoustrojową w ochronie zdrowia i jednym z jedenastu europejskich centrów promocji miedzi działających w ramach Copper Alliance - globalnej sieci biur promujących zastosowania miedzi i jej stopów w wielu dziedzinach gospodarki i przemysłu.

Od 2010 r. głównym właścicielem PCPM jest European Copper Institute (ECI) z siedzibą w Brukseli. Realizowane przez PCPM projekty są koordynowane i współfinansowane przez International Copper Association (ICA) z siedzibą w Nowym Jorku.

PCPM jest organizacją non profit, a głównym celem działalności Centrum jest tworzenie warunków na rynku dla zwiększenia wykorzystania produktów z miedzi i jej stopów oraz poszerzanie świadomości społeczeństwa w zakresie korzyści wynikających ze stosowania miedzi, a w szczególności jej pozytywnego wpływu na środowisko naturalne i zdrowie człowieka.