Minister zdrowia o psychiatrii: Zarządzamy żywym organizmem, który wymaga korekt

Autor: oprac. KK • Źródło: PAP24 listopada 2022 13:06

Gdyby nie rozpoczęcie reformy psychiatrii dzieci i młodzieży oraz psychiatrii dorosłych w okresie przedpandemicznym, to mielibyśmy dziś do czynienia z sytuacją absolutnie kryzysową - powiedział w czwartek minister zdrowia Adam Niedzielski.

Minister zdrowia o psychiatrii: Zarządzamy żywym organizmem, który wymaga korekt
Minister zdrowia Adam Niedzielski podczas konferencji w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Fot. PAP/Mateusz Marek
  • Od rozpoczęcia reformy psychiatrii dorosłych minęły 4 lata a dzieci i młodzieży 3, ale to ta druga reforma zdecydowanie jest dziś bardziej zaawansowana - mówił minister zdrowia Adam Niedzielski na konferencji w IPIN
  • - Zarządzamy żywym organizmem, który wymaga korekt. Po okresie ponad 2 lat pandemii notujemy zdecydowany przyrost zapotrzebowania na opiekę psychologiczo-psychiatryczną - dodał
  • Zapotrzebowanie wzrosło u najmłodszych dzieci o 30 proc. a u młodzieży nawet o 60 proc. - Bez reformy psychiatrii system by tego zapotrzebowania nie udźwignął. Mielibyśmy katastrofę - podkreślił minister

Prawie kompletna sieć dziecięcych ośrodków

Minister zdrowia otworzył w czwartek w stolicy konferencję "Reforma psychiatrii: wyzwania systemowe związane ze zmianą modelu organizacji ochrony zdrowia psychicznego".

Jak mówił na podsumowującej konferencji prasowej Niedzielski, ośrodki środowiskowej opieki psychiatrycznej dla dorosłych zaczęto budować w 2018 roku, dla dzieci - w 2019 r.

- Obecnie stworzono już prawie kompletną sieć dziecięcych ośrodków tego typu - poinformował. - Ona oczywiście miała swoje perypetie, bo zaczęliśmy budować to przed pandemią, pandemia przerwała proces, ale potem, po pandemii, dynamicznie doszliśmy do liczby ponad 370 ośrodków w tej chwili - powiedział szef MZ.

- Mamy już praktycznie w całej Polsce kompletne pokrycie na poziomie każdego powiatu, może pewnym wyjątkiem jest woj. zachodniopomorskie, gdzie jest jeszcze pewnego rodzaju biała plama - zauważył.

Opieka środowiskowa też dla dorosłych

Koncepcja opieki środowiskowej wdrażana jest też w przypadku osób dorosłych.

- Ona jest bardziej kompleksowa; centra zdrowia psychicznego dla dorosłych uwzględniają więcej zakresu usług, jest mniej podziałów między poszczególne poziomy. Ale do końca grudnia tego roku będziemy mieli uruchomione wsparcie psychologiczne dla blisko 36 procent populacji. To pokrycie mniejsze niż w przypadku psychiatrii dla dzieci, bo tam mamy zrobione to kompleksowo, a tu w jednej trzeciej - wskazał.

Minister podkreślił, że gdyby nie rozpoczęcie reformy psychiatrii w okresie przedpandemicznym, to "mielibyśmy do czynienia w tej chwili z sytuacją absolutnie kryzysową, dramatyczną".

Psychiatria to priorytet na najbliższe lata. Będą nowe ośrodki

- Zagadnienia dotyczące psychiatrii będą priorytetem w najbliższych latach. Tworzymy nowoczesny model opieki psychiatrycznej. Wcześniejszy model oparty o szpitale nie był wydolny przy tak dużym zapotrzebowaniu na opiekę - podkreślił Niedzielski.

- Pracujemy nad tym, żeby wyznaczyć nowe ośrodki zdrowia psychicznego - powiedział w czwartek w Warszawie minister zdrowia Adam Niedzielski. Jak wskazał, zgodnie z planami resortu powinno powstać jeszcze około 50 tego typu placówek.

Mówiąc o zagadnieniach dotyczących zdrowia psychicznego szef resortu wskazał, że celem ministerstwa jest zwiększenie "pokrycia populacyjnego" ośrodków zdrowia psychicznego, tak by w przyszłym roku blisko połowa dorosłych Polaków miała zapewnioną opiekę w tego typu placówkach. - To oznacza powołanie około 50 nowych ośrodków, bo w tej chwili ta liczba oscyluje wokół 85, a tutaj musimy mieć 130 - powiedział.

- Już w tej chwili pracujemy nad tym, żeby wyznaczyć te ośrodki. One oczywiście muszą zapewniać takie warunki, których wymagamy do tego, żeby usługi miały charakter kompleksowy - zaznaczył Niedzielski.

Rozwinąć drugi poziom: opieka dzienna

Mówiąc o kwestiach związanych z psychiatrią dziecięcą minister wskazał, że resort zdrowia chce rozwinąć "zakresowo, ale też podmiotowo" drugi poziom opieki psychiatrycznej, czyli tzw. opieki dziennej. - To jest opieka, która ma charakter ambulatoryjny. Ona jest, można powiedzieć, umiejscowiona pomiędzy opieką środowiskową a opieką w szpitalu stacjonarnym - opisał minister.

- Tutaj naszym celem jest zarówno danie możliwości, żeby te ambulatoryjne ośrodki mogły obsługiwać pacjentów, którzy trafiają na izbę przyjęć normalnie w szpitalu, oczywiście będziemy to ograniczali tylko do przypadków niezagrażających życiu, ale też chcemy poszerzyć podmiotowo liczbę ośrodków na tym poziomie drugim, co w naszym przekonaniu spowoduje, że ta presja na hospitalizację w leczeniu stacjonarnym będzie zdecydowanie mniejsza - ocenił.

Niedzielski dodał, że w przypadku pacjentów do 13. roku życia, dzięki zapewnionemu wsparciu, "nie rozwija się zapotrzebowanie w tej grupie na leczenie szpitalne".

450 tys. obsłużonych pacjentów na pierwszym poziomie

W ocenie Niedzielskiego reforma psychiatrii dziecięcej pomaga funkcjonować w kryzysowej sytuacji traum postcovidowych, stresu związanego z wojną w Ukrainie i kryzysem gospodarczym.

- Jesteśmy w stanie systemowo odpowiedzieć na zapotrzebowanie. Warto przytoczyć jedną liczbę, która robi największe wrażenie: dzięki pierwszemu poziomowi zostało obsłużonych blisko 450 tys. pacjentów. Ci pacjenci nie byliby obsłużeni absolutnie w ramach starej wersji systemu, więc to pokazuje, jaka jest skala - ocenił.

Dodał, że w nowej formule funkcjonuje od niedawna wspólna infolinia MZ i Rzecznika Praw Dziecka, która dotąd obsłużyła 30 tys. pacjentów. - To jest właśnie odpowiedź na zwiększone zapotrzebowanie - zastrzegł Niedzielski.

Minister zdrowia wymienił cele, jakie stawia sobie resort: rozbudowę drugiego poziomu leczenia ambulatoryjnego dzieci, czyli tzw. dziennej opieki psychiatrycznej oraz - po stornie opieki psychiatrycznej dla dorosłych - zwiększenie pokrycia populacyjnego z 33 do 50 proc.

Jak podało Ministerstwo Zdrowia w komunikacie, wyzwaniem we wdrażaniu reform systemu ochrony zdrowia psychicznego jest sytuacja kadrowa w psychiatrii. Od 2016 r. Ministerstwo Zdrowia znacznie zwiększyło limity przyjęć na kierunek lekarski. Pierwsze roczniki ze zwiększonych naborów kończą studia w 2022 roku, a w 2023 roku staż podyplomowy. Wtedy właśnie spodziewany jest znaczny wzrost liczby lekarzy rozpoczynających specjalizację, w tym specjalizację w dziedzinie psychiatrii oraz w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Zgodnie z rekomendacjami WHO, na 100 tys. dzieci powinno przypadać 10 lekarzy psychiatrów. W Polsce wskaźnik ten już teraz wynosi 10,49.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum