Miłkowski: nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego lada dzień

Autor: oprac. ML • Źródło: Rynek Zdrowia31 sierpnia 2022 15:30

Rzecznik Praw Obywatelskich zaapelował do Ministerstwa Zdrowia o konieczne zmiany w opiece psychiatrycznej, szczególnie wobec stosowania przymusu bezpośredniego. Resort zapowiada nowelizację ustawy.

Miłkowski: nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego lada dzień
Wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. Fot. PAP/Piotr Nowak
  • Rzecznik Praw Obywatelskich zaapelował do Ministerstwa Zdrowia o konieczne zmiany w opiece psychiatrycznej
  • Przepisy nie zobowiązują dziś jednoznacznie do wyodrębnienia jednoosobowej sali, w której mogłoby być stosowane unieruchomienie - co powinno być wykonywane wobec stosowania przymusu bezpośredniego
  • Dziś tylko w przypadku stosowania izolacji, oprócz osobistej kontroli pielęgniarki co 15 minut, przepisy nakazują monitorowanie zachowania pacjenta za pomocą kamery. Nie jest tak jednak w przypadku stosowania unieruchomienia
  • W odpowiedzi wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski zaznacza: przygotowywana jest nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, wskazane problemy zostaną rozwiązane

Regulacje dotyczące przymusu bezpośredniego

Przepisy ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego w znacznym stopniu szczegółowo regulują stosowanie przymusu bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych. Jednak nie wszystko jest do końca rozwiązane prawidłowo - zauważa Rzecznik Praw Obywatelskich. Chodzi m.in. o stosowanie przymusu bezpośredniego poprzez unieruchomienie. Tym problemem m.in. zajmowała się Komisja Ekspertów ds. Ochrony Zdrowia Psychicznego przy RPO.

- Podzielam zdanie ekspertów, że unieruchomienie co do zasady powinno być wykonywane w jednoosobowych salach, a tylko wyjątkowo na salach wieloosobowych – podkreśla RPO w swoim wystąpieniu do Ministerstwa Zdrowia.  Jak zaznacza, unieruchomenie to daleko idąca ingerencja w wolność jednostki, naruszająca jej nietykalność osobistą. Dlatego powinna być stosowana tylko wyjątkowo, tak aby jak najpełniej zabezpieczyć prawa pacjentów przed ich ewentualnym naruszaniem.

Jak zaznacza RPO, przedłużenie przymusu bezpośredniego w formie unieruchomienia lub izolacji na czas powyżej 16 godzin wymaga każdorazowo osobistego badania osoby z zaburzeniami psychicznymi przez lekarza psychiatrę. Konieczna jest wtedy obecność dwóch lekarzy psychiatrów – lekarza psychiatry decydującego o przedłużeniu przymusu oraz lekarza psychiatry wydającego opinię.

- Tymczasem lekarzem psychiatrą w rozumieniu ustawy jest wyłącznie lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii lub lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Wyklucza to więc lekarzy ze specjalizacją I stopnia w dziedzinie psychiatrii i lekarzy w trakcie specjalizacji, którzy często pełnią dyżury na oddziałach psychiatrycznych - argumentuje RPO.

- W konsekwencji zapisy ustawy, która z założenia ma chronić prawa pacjenta, narusza prawa personelu medycznego. Może bowiem wymuszać na nich poświadczanie nieprawdy, przeważnie po fakcie. W ocenie ekspertów przepis ten wymaga zatem pilnej nowelizacji – pisze Marcin Wiącek do Ministerstwa Zdrowia.

Wyodrębnienie jednoosobowej sali

Kolejny problem dotyczy miejsca stosowania unieruchomienia. Obecne przepisy nie zobowiązują jednoznacznie podmiotów medycznych do wyodrębnienia jednoosobowej sali, w której ten środek mógłby być stosowany.

 W konsekwencji unieruchomienie jest przeważnie wykonywane w salach wieloosobowych, gdzie  intymność pacjenta mają gwarantować parawany oddzielające go od reszty pacjentów.

- Ta forma odseparowania pacjenta, w żaden sposób nie zapewnia intymności i poszanowania jego godności – zauważa RPO.

W odpowiedzi, udzielonej Rzecznikowi przez wiceministra Macieja Miłkowskiego wynika, obecnie w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace legislacyjne mające na celu nowelizację tej ustawy.  Projekt ustawy został skierowany do Zespołu ds. Programowania Prac Rządu i obecnie oczekuje na  wpis do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów. 

- Niezwłocznie po uzyskaniu wpisu do ww. wykazu projekt ustawy zostanie skierowany do konsultacji publicznych i opiniowania – poinformował Miłkowski

W projekcie ustawy zaproponowano rozwiązania dotyczące stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, m.in. dotyczące przedłużania stosowania przymusu bezpośredniego oraz monitoringu pomieszczeń, przeznaczonych do obserwacji osoby wobec których zastosowano przymus bezpośredni w postaci unieruchomienia. 

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum