Dane NFZ o depresji wśród dzieci i młodzieży alarmują. Liczba pacjentów rośnie lawinowo

Autor: Wojciech Kuta • Źródło: Rynek Zdrowia06 sierpnia 2022 13:44

Depresja. Zgodnie z danymi NFZ w Polsce drastycznie przybywa osób w wieku poniżej 18. roku życia wymagających specjalistycznej pomocy z powodu depresji. W ciągu ostatnich pięciu lat wzrost liczby młodych pacjentów, którym udzielono świadczeń w tym zakresie, wyniósł ponad 100 proc.

Dane NFZ o depresji wśród dzieci i młodzieży alarmują. Liczba pacjentów rośnie lawinowo
Dane NFZ wskazują, że depresja u dzieci i młodzieży staje się coraz większym problemem Fot. AdobeStock
  • NFZ podaje, że w 2017 r. leczeniem depresji objęto 12,1 tys. osób poniżej 18. roku życia. W roku 2021 takiej specjalistycznej pomocy udzielono już 25,3 tys. młodym Polakom
  • Liczba przypadków depresji wśród dzieci i młodzieży jest jednak znacznie wyższa niż podawana w urzędowych zestawieniach
  • Eksperci wskazują, że stany i zaburzenia depresyjne wśród dzieci i młodzieży w naszym kraju stają się coraz bardziej większym problemem zdrowotnym, występującym ok. 2 proc. dzieci i aż u około 20 proc. młodzieży
  • Dane gromadzone przez NFZ wskazują, że szybko rośnie liczba osób poniżej 18. roku życia, dla których zrealizowano recepty na leki przeciwdepresyjne

Depresja wśród dzieci i młodzieży. Problem narasta

Z analizy informacji gromadzonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w portalu Zdrowe Dane* jasno wynika, że stany depresyjne wśród dzieci i młodzieży w naszym kraju stają się coraz bardziej palącym problemem zdrowotnym.

Prowadzony przez NFZ serwis - dotyczący, między innymi statystyk obejmujących epidemiologię i przebieg leczenia wybranych chorób - podaje, że liczba pacjentów w wieku do 18 lat z rozpoznaniem depresji, którym w 2017 r. udzielono świadczeń opieki zdrowotnej (wizyty i porady u specjalistów), wyniosła ponad 12,1 tys. W roku 2018 r. takiej pomocy udzielono już 14,7 tys. młodym Polakom.

W 2019 r. leczeniem depresji objęto prawie 17,3 tys. osób poniżej 18. roku życia. W 2020 r., wskutek ograniczonego ze względy na pandemię COVID-19 dostępu do placówek medycznych, liczba młodych pacjentów, którzy trafili do specjalistów z powodu zaburzeń depresyjnych nieco spadła (do ok. 16,8 tys.), jednak już w 2021 roku wyniosła aż 25,3 tysiąca. Oznacza to ponad 100-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem 2017.

Dane NFZ nie uwzględniają wszystkich przypadków

Powyższa statystyka dotyczy wyłącznie osób z depresją, które dotarły do ośrodków udzielających specjalistycznej pomocy. Eksperci zwracają jednak uwagę, że liczba przypadków depresji wśród dzieci i młodzieży jest wyższa niż podana w urzędowych zestawieniach. Nie tylko z powodu nadal ograniczonej - m.in. za sprawą problemów kadrowych w polskiej psychiatrii - dostępności specjalistów.

- Szacuje się, że stany i zaburzenia depresyjne występują u ok. 2 proc. dzieci i aż u około 20 proc. młodzieży. Statystyki rosną, bo to wciąż bardzo trudny temat - zwłaszcza dla rodziców, którzy często nie potrafią sobie z nimi poradzić, nie zauważają ich, bądź je bagatelizują, usprawiedliwiając objawy depresji dorastaniem, młodzieńczym buntem czy introwertycznym charakterem dziecka - podają eksperci w serwisie forumprzeciwdepresji.pl.

- Pandemia nasiliła wśród młodych ludzi bardzo wiele objawów i kryzysów w obszarze zdrowia psychicznego, z konsekwencjami których przyjdzie nam się mierzyć jeszcze długo - tłumaczy Lucyna Kicińska, pedagog, terapeutka narracyjna, członkini Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego i Zespołu Roboczego ds. Prewencji Samobójstw i Depresji przy Radzie ds. Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia.

- Edukacja w trybie zdalnym wraz z ograniczeniem aktywności towarzysko-rówieśniczej często wywoływała wśród uczniów poczucie izolacji, ale w innych przypadkach, uwalniała dzieci i nastolatki od konieczności codziennego mierzenie się ze stresem, ocenianiem i krytyką w szkole, dając możliwość dalszego ukrywania swoich kryzysów - zaznacza w serwisie forumprzeciwdepresji.pl Lucyna Kicińska, która jest także prelegentką szkoleń realizowanych w ramach kampanii Forum Przeciw Depresji.

Leki przeciwdepresyjne. Rośnie liczba realizowanych recept

Dane gromadzone przez NFZ uwzględniają także informacje o liczbie osób poniżej 18. roku życia, dla których zrealizowano recepty na refundowane leki przeciwdepresyjne.

Również w tym zakresie odnotowano w minionych kilku latach bardzo duży wzrost. W 2017 roku zrealizowanych zostało w Polsce ponad 27,4 tysiąca takich recept. W 2020 r. było ich ok. 40 tysięcy, natomiast w rekordowym pod tym względem 2021 roku - aż 56,6 tys.

- Depresja to przewlekłe, często nawracające, niełatwe w leczeniu zaburzenie, które, niestety, czasami może prowadzić do śmierci. Depresja sprawia, że młody człowiek ma mało energii, siły i chęci, aby realizować obowiązki dnia codziennego: szkolne czy domowe - wyjaśnia Małgorzata Łuba, psycholog i prelegentka szkoleń podczas kampanii Forum Przeciw Depresji.

I dodaje: - To powoduje pojawianie się i piętrzenie różnych trudności, np. nieobecności w szkole, obniżenie ocen, zagrożenie niezdaniem do następnej klasy i, izolowanie się od innych i pogorszenie relacji z otoczeniem - wylicza Małgorzata Łuba, psycholożka, trenerka i prelegentka szkoleń realizowanych w ramach kampanii Forum Przeciw Depresji.

Zaznacza, że objawy depresji powodują ogromne, wewnętrzne cierpienie - smutek, lęk, napięcie, złość, żal itd. Dlatego młodzi ludzie - chcąc sobie pomóc - zaczynają szukać sposobów, jak je zagłuszyć i znajdują ulgę, zapomnienie, chwilową poprawę nastroju w alkoholu, dopalaczach, narkotykach.

Konsekwencją depresji mogą być zachowania samobójcze

- W podobnym celu kaleczą swoje ciało, długimi godzinami przesiadują przed komputerem, podejmują ryzykowne zachowania. Jednak najpoważniejszą - bo nieodwracalną - konsekwencją depresji mogą być zachowania samobójcze - kiedy młody człowiek cierpi tak silnie, że przestaje wierzyć w sens życia, zaczyna wyobrażać sobie swoją śmierć, szuka sposobu, jak życie można się zabić, podejmuje próbę samobójcza. Nie możemy zapominać o tym zagrożeniu - podkreśla Małgorzata Łuba.

- Świat dorosłych nie jest przygotowany do radzenia sobie z problemami młodych ludzi. Rodzice nie potrafią rozmawiać z dziećmi. Problem komunikacji, właściwych relacji rodzicielskich jest często przyczyną rozwijania się sytuacji kryzysowych, podbijanych sytuacjami w szkole, skutkujących odrzuceniem, co może powodować poczucie całkowitej bezradności, osamotnienia. Stąd bardzo bliska droga do wołania o pomoc, w taki sposób, który czasami jest niezwykle ekspresyjny: od samouszkodzeń po próby samobójcze - mówił w 2020 r. prof. Janusz Heitzman z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, podczas spotkania odbywającego się w ramach 14. edycji kampanii społeczno-edukacyjnej Forum Przeciw Depresji.

W ramach tegorocznej odsłony tej kampanii zakończył się kolejny cykl szkoleń online dla pracowników placówek oświatowych oraz rodziców. Celem kampanii Forum Przeciw Depresji jest budowanie świadomości społecznej dotyczącej depresji jako poważnej choroby, wymagającej wsparcia specjalisty oraz realna pomoc na rzecz osób chorych na depresję.

______________

* Prowadzony przez NFZ portal  Zdrowe Dane powstał w 2019 roku. Informacje gromadzone na tej platformie podzielone są na 4 części:

  • Raporty: opracowania cykliczne lub okazjonalne, które dotyczą wybranych chorób lub hospitalizacji i działalności POZ. Podstawą do przygotowania raportów są dane, które gromadzi NFZ
  • Zestawienia: publikacje danych, które powstały na zlecenie innych instytucji
  • Monitorowanie: publikacje, które pokazują, jak zmiany dotyczące np. finansowania świadczeń wpływają na realizację tych świadczeń
  • Porównanie placówek: to dane, które pokazują, jak wygląda leczenie wybranych chorób w konkretnych placówkach medycznych.
Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum