Skreślenie z listy pacjentów POZ

Jednorazowa sprzeczka z pacjentem nie uzasadnia skreślenia z listy pacjentów - mówi Bartosz Michalski, radca prawny w kancelarii CMS Cameron McKenna Dariusz Greszta Spółka Komandytowa, poproszony o wskazanie prawnej sytuacji lekarza, który uznaje, że nie jest w stanie nadal leczyć pacjenta z powodu różnicy zdań na temat zasadności prowadzonej diagnostyki i terapii.

Zapoznawanie się z faktami na podstawie pośrednich relacji zawsze obarczone jest ryzykiem popełnienia błędu, dlatego niniejszy komentarz przestawiam z zastrzeżeniem, dopiero dokładna analiza zaistniałego stanu faktycznego może prowadzić do formułowania ostatecznych ocen prawnych.

Jeśli jednak przyjąć, iż w wyniku sprzeczki z pacjentem, dotyczącej odmowy skierowania na badania do lekarza specjalisty, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej samodzielnie podjął decyzję o skreśleniu danej osoby z listy swoich pacjentów informując o tym fakcie Narodowy Fundusz Zdrowia, to należy zwrócić uwagę na poniższe kwestie.

Nie ulega wątpliwości, iż w sytuacjach określonych przez Ustawę z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty („UZL”), nie będących przypadkami niecierpiącymi zwłoki, lekarz ma prawo nie podjąć się lub odstąpić od leczenia pacjenta. Takie uprawnienie przyznaje mu art. 38 UZL.

Skorzystanie z wskazanego prawa wymaga: odpowiednio wczesnego poinformowania pacjenta, wskazania możliwości uzyskania świadczenia u innego lekarza lub w innej placówce udzielającej tego rodzaju świadczeń oraz uzasadnienia podjętej decyzji w dokumentacji medycznej. Jeśli lekarz wykonuje zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, nie podjęcie leczenia lub odstąpienie od leczenia jest możliwe tylko po uzyskaniu zgody przełożonego i tylko z ważnych powodów.

Niezależnie od treści wskazanych przepisów należy mieć na uwadze również fakt, iż etyczny obowiązek podjęcia, czy też kontynuacji leczenia ma szersze granice. Zgodnie z treścią art. 7 Kodeksu Etyki Lekarskiej („KEL”) lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Wykładnia przepisów UZL zezwalających na odstąpienie od leczenia powinna być zatem dokonywana w sposób bardzo ostrożny, z uwzględnieniem norm etycznych mających uzasadnienie w szczególnej roli, jaką spełnia lekarz chroniąc życie i zdrowie ludzkie. W konsekwencji wszelkie próby rozszerzania zakresu przyznanych lekarzowi uprawnień w stosunku do literalnego brzmienia przepisów UZL nie zasługują na w mojej ocenie na aprobatę.

Oczywiście istnieją takie sytuacje, w których prawo lekarza do zaprzestania leczenia nie powinno być kwestionowane np.: gdy pacjent uporczywie podważa kompetencje lekarza i nie stosuje się do jego zaleceń. Relacja pomiędzy pacjentem opiera się bowiem na zaufaniu bez którego kontynuacja terapii jest niezwykle trudna, a czasem niemożliwa.

Jednorazowa sprzeczka z pacjentem - poza drastycznymi przypadkami związanymi np.: z naruszeniem nietykalności cielesnej lekarza - nie uzasadnia zaprzestania leczenia w danym momencie, a tym bardziej zaprzestania leczenia w przyszłości w wyniku skreślenia z listy pacjentów. Lekarz powinien mieć na względzie fakt, zachowanie pacjenta w danym dniu może mieć związek np.: z odczuwanymi dolegliwościami, czy stresem spowodowanym obawą o stan zdrowia.

W przypadku przypuszczenia, iż zachowanie pacjenta jest przejawem kwestionowania kompetencji lekarza, wystarczającą reakcją byłoby udzielenie mu informacji o prawie zmiany lekarza podstawowej opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych („USOZ”).

Działania prowadzące do uniemożliwienia pacjentowi korzystania z własnych świadczeń w przyszłości poprzez skreślenie z listy należy natomiast uznać za wykraczające poza zakres uprawnienia przyznanego przepisami art. 38 UZL, gdyż dotyczą one sfery administracyjnej związanej z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej, regulowanej przepisami USOZ, a nie faktycznego zaprzestania terapii.

W świetle powyższego warto zaznaczyć, iż przepisy USOZ przyznają prawo wyboru oraz zmiany lekarza podstawowej opieki zdrowotnej jedynie pacjentowi. Wykonuje je on przez złożenie oświadczenia woli przybierającego postać tzw.: ”deklaracji wyboru” (art.28 i 56 USOZ).

USOZ nie przewiduje natomiast, aby lekarz podstawowej opieki zdrowotnej mógł aktywnie wpływać na kształtowanie grupy pacjentów, która korzysta z udzielanych przez niego świadczeń. Jeśli wolą ustawodawcy było przyznanie takiego uprawnia lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej, zasady skorzystania z niego powinny zostać szczegółowo określone w ustawie, gdyż zgodnie z treścią przepisu art. 68 konstytucji RP warunki i zakres udzielania świadczeń opieki zdrowotnej określa ustawa.

Być może w pewnych szczegółowo określonych sytuacjach przyznanie lekarzowi prawa skreślania z listy pacjentów byłoby rzeczywiście przydatne. Wprowadzenie takiego rozwiązania wymaga jednak zmiany przepisów USOZ.

Kreowanie omawianego uprawnienia poprzez rozszerzającą wykładnię art. 38 UZL byłoby w mojej ocenie rozwiązaniem niespełniającym standardów konstytucyjnych, nie sprzyjającym bezpieczeństwu prawnemu pacjenta, a nawet mogącym w praktyce wpłynąć na obniżenie jakości świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej.

Podsumowując przedstawione argumenty, uważam, iż skreślenie z listy pacjentów przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w wyniku zaistniałej pomiędzy nim a pacjentem sprzeczki jest w obecnym stanie prawnym pozbawione skutków, gdyż nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz jest sprzeczne z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.


comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.