Rynek leków kreuje korupcjogenne zachowania, trzeba więc z tym walczyć

Autor: Luiza Jakubiak/Rynek Zdrowia • • 09 grudnia 2009 16:02

Wiceminister zdrowia, Marek Twardowski zapowiada, że wprowadzi modyfikację w zakresie reguł przyjmowania grup interesów w Ministerstwie Zdrowia. Ma to być rozwiązanie podobne do tych, jakie obowiązują w przypadku odwiedzających resort firm farmaceutycznych.

Przypomnijmy: koncerny muszą pisemnie zwrócić się z prośbą o wyrażenie zgody na spotkanie, z podaniem jego celu. W przypadku organizacji pacjenckich, chodziłoby o określenie celu spotkania w Ministerstwie Zdrowia oraz wskazanie źródła finansowania. Organizacje musiałyby podać listy podmiotów, które sponsorują działalność stowarzyszenia.

Inne urzędy odpowiadające za politykę lekową też starają się wprowadzać reguły, które uchronią obszary najbardziej narażone na działania korupcyjne.

Szymon Kamiński z Health Project Management uważa, że w wielu przypadkach urzędy organizują zespoły ds. eliminacji konfliktu interesów, a powinny raczej nie dopuszczać do ich powstawania. Jednym z narzędzi kontroli wydatków na leki refundowane jest tworzenie rejestrów pacjentów. Rejestrów z jasno sprecyzowanymi regułami włączania i wykluczania pacjentów do leczenia oraz monitorowania przebiegu choroby.

Dla uniknięcia nadużyć w obszarze refundacji leków NFZ planuje wprowadzić w jednym z województw pilotażowy projekt, dzięki któremu pacjent będzie mógł mieć wgląd on-line do informacji, jakie leki refundowane zostały mu wydane. To umożliwia weryfikację przez samego pacjenta, czy faktycznie odebrał w aptece dany lek.

Robert Zawadzki, dyrektor gabinetu prezesa NFZ przypomina o planie wysyłania – raz do roku każdemu ubezpieczonemu – informacji o udzielonych mu świadczeniach:

– Jednak ze względu na konieczność zabezpieczenia ważnych danych zdrowotnych, cały proces byłby zbyt kosztowny i zrezygnowano z niego.

Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej NFZ, Barbara Wójcik-Klikiewicz przypomina, że istnieją procedury spotkań urzędników Funduszu z firmami farmaceutycznymi czy organizacjami pacjenckimi.

– Jest to wymóg, by w spotkaniu uczestniczyło co najmniej dwóch przedstawicieli płatnika...

Podobne procedury dotyczą spotkań w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych. W przypadku Agencji Oceny Technologii Medycznych, członkowie Rady Konsultacyjnej AOTM oraz zaproszeni na posiedzenia Rady eksperci są zobowiązani do wypełnienia oświadczenia o rejestrze korzyści.

Sponsorzy ujawnieni

Jedną z zapowiedzianych przez ministra Twardowskiego zmian, będzie wprowadzenie zasady ujawnienia przez stowarzyszenia pacjenckie listy sponsorów.

– Nie będzie się to odbywać na zasadzie przymusu, bo takiego nie ma również w przypadku koncernów. Jeżeli dany podmiot nie zechce ujawnić źródeł finansowania, pozostanie mu „pisemna droga urzędowa“ w zakresie komunikacji z Ministerstwem. Na razie firmy farmaceutyczne stosują się do zaproponowanej procedury – podkreśla minister Twardowski. – Na konferencje zapraszani są eksperci opłacani przez firmy, które także w ten sposób nakręcają swój biznes. Firmy farmaceutyczne działają także poprzez organizacje pacjenckie, co zresztą nie jest polskim wynalazkiem, bo tak dzieje się na całym świecie...

Deklaracja dla wszystkich
Jak organizacje pacjenckie oceniają resortowy pomysł? Z sześciu, do których zwróciliśmy się z prośbą o komentarz, odpowiedziały tylko trzy.

– Sądzę, że przynajmniej nasza organizacja taką deklarację podpisałaby ujawniając źródła finansowania. My i bez deklaracji działamy transparentnie: lista naszych sponsorów znajduje się na stronie organizacji – ocenia Magda Bojarska, członek zarządu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej. – Faktem jest, że taka procedura, jakkolwiek biurokratyczna, zwiększyłaby zaufanie Ministerstwa Zdrowia do organizacji i poprawiła możliwości  współpracy z nimi. Faktem jest też, że są organizacje, których źródła finansowania nie są czytelne i tych źródeł nie upubliczniają, a to jest mało transparentne.

– Uważam że to dobry pomysł i warto o tym pomyśleć – mówi założycielka i prezes Fundacji Urszuli Jaworskiej. – Taka procedura powinna objąć wszystkich gości ministerstwa, interweniujących w sprawie leków. Każdy, kto umawia się w Ministerstwie Zdrowia powinien być objęty taką deklaracją – podkreśla Urszula Jaworska.

– Jak najbardziej jako Stowarzyszenie chcemy podać wspierające nas firmy. Pozyskujemy fundusze na statutową działaność z różnych źródeł: partnerami są zarówno Ministerstwo Zdrowia, firmy farmaceutyczne jak i NFZ oraz AOTM. Pieniadze pozyskujemy również od firm  spoza przemysłu farmaceutycznego oraz osób prywatnych – deklaruje Jacek Gugulski, prezes zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pomocy Chorym Na Przewlekłą Białaczkę Szpikową.


Tak to robią w Ameryce
Znany czytelnikom Rynku Zdrowia senator Charles Grassley, o którym wspominaliśmy przy okazji ujawnienia konfliktu interesów skorumpowanego prof. Charlesa Nemeroffa, tym razem rozesłał listy do 33 stowarzyszeń medycznych i pacjenckich, z prośbą o ujawnienie kwot uzyskiwanych przez nie od firm farmaceutycznych i producentów sprzętu medycznego.

Rzecznik Amerykańskiego Towarzystwa Medycznego (American Medical Association), odparł, że fundusze otrzymane z przemysłu stanowią mniej niż 2 proc. budżetu organizacji. Inne stowarzyszenia zapewniły o „wysokich standardach przejrzystości działania“, dodając, że po sprawdzeniu wpływów, udzielą takich informacji.

Ostatnie poczynania senatora Grassleya, to jeden z elementów procesu ujawniania nietransparentnego wpływu firm z branży na rynek medyczny. Na początku roku, senator wysłał podobny list do Narodowego Związku na rzecz Chorób Psychicznych (National Alliance on Mental Illness). Okazało się, że ponad dwie trzecie otrzymywanych donacji pochodzi od firm farmaceutycznych. Po ujawnieniu tego, posypały się rezygnacje z zarządu związku (Gardiner Harris, Senator Grassley Seeks Financial Details From Medical Groups, The New York Times, December 7, 2009).

A wracając na polskie podwórko... Skoro jest korupcja, potrzeba również antykorupcyjnych działań. To, czy będą one skuteczne, to już inna sprawa.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum