Lekarze mają 18 uwag do ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Chodzi o koronera

Autor: oprac. PW • Źródło: NIL, Rynek Zdrowia22 października 2021 11:44

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej aprobuje wprowadzenie do porządku prawnego oczekiwanej od dawna instytucji koronera. PNRL przedstawiło natomiast 18 uwag szczegółowych do projektów ustaw - dotyczą m.in. lekarzy i ratowników uprawnionych do stwierdzania zgonu oraz obowiązków koronera i sposobu jego powoływania.

Wprowadzenie instytucji koronera pozwoliłaby wrzeszcie precyzyjnie uregulować kwestie związane z orzekaniem o zgonie. Fot. PTWP (zdj. archiwalne)
  • Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na posiedzeniu 21 października 2021 r. przyjęło stanowisko w sprawie projektu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz projektu ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
  • PNRL pozytywnie odnosi się do projektu uporządkowania zagadnień związanych ze stwierdzaniem i dokumentowaniem zgonów oraz wprowadzeniem do porządku prawnego oczekiwanej  instytucji koronera
  • W opinii PNRL niektóre przepisy projektowanej ustawy budzą jednak zastrzeżenia i wątpliwości.
  • Poniżej publikujemy wybrane uwagi szczegółowe do projektu ustawy przedstawione przez PNRL

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na posiedzeniu 21 października 2021 r. przyjęło stanowisko w sprawie projektu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz projektu ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Jak czytamy w opinii Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej "PNRL pozytywnie ocenia zamiar systemowego uregulowania w jednym akcie prawnym problematyki objętej szeroko rozumianym prawem pośmiertnym. W szczególności pozytywnie odnosi się do podjęcie próby uporządkowania zagadnień związanych ze stwierdzaniem i dokumentowaniem zgonów oraz wprowadzenie do porządku prawnego oczekiwanej od dawna instytucji koronera".

PNRL pozytywnie ocenia zamiar zastąpienia papierowej karty zgonu jej elektronicznym odpowiednikiem. Pojawiają się jednak obawy, czy szczegółowe rozwiązania techniczne w tym zakresie zostały właściwie zaprojektowane i przygotowane. Ponadto niektóre przepisy projektowanej ustawy budzą zastrzeżenia i wątpliwości.

Poniżej wybrane uwagi szczegółowe jakie Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zgłosiło do przepisów zawartych w Dziale II projektu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

• PNRL zaproponowało zobowiązanie koronera do podjęcia czynności również w każdym przypadku zaistnienia sporu o właściwość pomiędzy podmiotami uprawnionymi do dokonania tej czynności.

Art. 7 ust. 2 projektowanej ustawy, określający podmioty uprawnione do stwierdzania zgonu, w większości przypadków pozwoli na ustalenie i wezwanie właściwej osoby. Jednak projektowane brzmienie tego przepisu może też prowadzić do sporów kompetencyjnych. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, gdy na podstawie art. 7 ust. 2 projektowanej ustawy uprawnionych będzie dwóch lekarzy np. zadeklarowany przez zmarłego lekarz POZ i lekarz udzielający świadczeń zdrowotnych w podmiocie innym niż podmiot leczniczy, w którym zgon ma być stwierdzony.

• PNRL uważa, że dopóki wykonywanie zawodu ratownika medycznego nie zostanie uregulowane ustawowo, stwierdzenie zgonu w przypadkach wskazanych w art. 7 ust. 2 pkt 5 lit. a powinno być zastrzeżone do kompetencji lekarza.

W art. 7 ust. 2 pkt 5 projektowanej ustawy przyznawane jest kierownikowi zespołu ratownictwa medycznego uprawnienie do stwierdzania zgonu. 

Zdaniem PNRL obecny system kształcenia ratowników medycznych nie gwarantuje, że osoby wykonujące ten zawód są przygotowane do wykonywania tych czynności.

Ponadto znaczna część osób udzielających świadczeń w zespołach ratownictwa medycznego nie jest nawet pracownikami jednostek państwowego ratownictwa medycznego. Wykonują oni tę pracę zawierając cywilnoprawne kontrakty z tymi podmiotami. Nie podlegają zatem odpowiedzialności o charakterze dyscyplinarnym ani też z tytułu odpowiedzialności zawodowej w przypadku naruszenia przepisów związanych z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego.

Czytaj jakie uwagi do projektu wnoszą ratownicy medyczni: Ratownicy piszą do KPRM. Chodzi o instytucję koronera

PNRL proponuje wydłużenie czasu, w którym koroner byłby zobowiązany do sporządzenia protokołu zgonu do 8 godzin od przyjęcia zgłoszenia.

Zdaniem PNRL sporządzenie protokołu zgonu w ciągi czterech godzin od przyjęcia przez koronera zgłoszenia może okazać się niewykonalne w przypadkach, gdy w krótkich odstępach czasu koroner otrzyma kilka zgłoszeń.

W opinii PNRL pojawiają się obawy, czy projektowane rozwiązania w zakresie sposobu ustalania numeru identyfikującego kartę zgonu w sytuacji, gdy lekarz nie będzie miał dostępu do systemu teleinformatycznego, istotnie zapewnią prawidłowe nadawanie i niepowtarzalność tych numerów, a tym samym, czy nie będzie dochodziło do różnych omyłek i chaosu w rejestrowaniu zgonów i organizacji pochówku.

Art. 19 ust. 1 pkt 7 przewiduje, że karta zgonu, która będzie dokumentem elektronicznym (elektroniczną dokumentacją medyczną w rozumieniu ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia), ma zawierać unikalny numer identyfikujący kartę zgonu.

Treści upoważnienia zawartego w art. 21 projektu ustawy można jedynie wywnioskować, że zostanie opracowany bliżej nieokreślony algorytm do nadawania tych numerów, który ma zapewnić ich niepowtarzalność, a tym samym również bezpieczeństwo danych zawartych w karcie zgonu. Przy tym dokument ten nie będzie wydawany podmiotowi uprawnionemu do organizacji pochówku (będzie przekazywany wyłącznie numer identyfikujący kartę zgonu), a dane zawarte w karcie zgonu będą przetwarzane przez uprawnione podmioty za pośrednictwem systemu P1. 

Jednocześnie ustawa przewiduje, że w przypadku braku możliwości wystawienia karty zgonu w postaci elektronicznej będzie wystawiane zaświadczenie o stwierdzeniu zgonu w postaci papierowej zawierające również unikalny numer identyfikujący kartę zgonu, a karta zgonu będzie wystawiana w postaci elektronicznej w ciągu 2 godzin od odzyskania tej możliwości.

Zdaniem PNRL sytuacja ta może występować stosunkowo często biorąc pod uwagę, że stwierdzenia zgonu dokonuje się w miejscu ujawnienia ciała. Zwrócić należy też uwagę, że treść karty zgonu zapisana w Systemie P1 nie może być zmieniana, a przepis art. 22 ust. 4 dotyczący sporządzenia korekty tego dokumentu dotyczy omyłkowego zamieszczenia w nim wyłącznie danych wymienionych w tym przepisie i nie obejmuje numeru identyfikującego kartę zgonu.

• Zdaniem PNRL źródłem informacji w celu ustalenia listy lekarzy kandydatów na koronerów spełniających wymagania powinien być Krajowy Rejestr Karny. Ponadto lekarze nie mają obowiązku informowania okręgowych izb lekarskich o odbyciu przez lekarzy szkolenia w zakładzie medycyny sądowej uczelni medycznej.

Art. 27 ust. 5 projektu ustawy nakłada na okręgowe rady lekarskie obowiązek ustalenia na wniosek wojewody listy lekarzy kandydatów na koronerów spełniających wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2  wraz z potwierdzeniem przez lekarza zgłoszenia swojej kandydatury. Samorząd lekarski już w 2019 r. w ramach konsultacji społecznych projektu ustawy o stwierdzaniu, dokumentowaniu i rejestracji zgonów, który również przewidywał ten obowiązek, wskazywał, że okręgowe rady lekarskie nie będą miały faktycznej możliwości jego wykonania i stanowisko to podtrzymuje. 

Jak podnosi PNRL, organy samorządu lekarskiego nie posiadają wszystkich informacji pozwalających stworzenie takiej listy, np. pełnej i aktualnej informacji na temat wyroków skazujących wydanych wobec lekarzy przez sądy powszechne, gdyż wiele z nich (mimo wynikającego z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.k obowiązku zawiadomienia właściwego organu samorządu zawodowego o zakończeniu postępowania karnego toczącego się z urzędu przeciwko członkom samorządu zawodowego) nie trafia do wiadomości okręgowej izby lekarskiej.

• Samorząd lekarski postuluje przyznanie ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego również wszystkim lekarzom wskazanym w art. 7 ust. 2 pkt 1 – 4 podczas lub w związku z wykonywaniem wynikającego z ustawy obowiązku stwierdzenia zgonu.

Art. 30 zapewnia koronerowi podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków koronera ochronę przewidzianą  w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.  Nie w każdym więc przypadku lekarze zobowiązani do stwierdzenia zgonu będą mieli zapewnioną taką ochronę np. lekarz sprawujący opiekę medyczną w podmiocie udzielającym ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych, który nie posiada umowy z NFZ - podkreśla PNRL.

• W ocenie PNRL przepis dotyczący określenia wynagrodzenia za stwierdzenie zgonu przez lekarza wymaga doprecyzowania. W przypadku konieczności dojazdu lekarza do miejsca wezwania należałoby w projektowanych przepisach uwzględnić także zwrot kosztów dojazdu lekarza do miejsca zgonu (analogicznie do zwrotu kosztów przysługujących koronerowi).

Art. 32 ust. 2 określa wysokość wynagrodzenia przysługującego lekarzowi za stwierdzenie zgonu i wystawienie karty zgonu, które ma być ustalane na podstawie kapitacyjnej stawki rocznej. Powstaje wątpliwość, czy wynagrodzenie to będzie ustalane na podstawie stawek, które będą korygowane z zastosowaniem przewidzianych współczynników odpowiednich do grupy wiekowej świadczeniobiorcy albo charakteru miejsca pobytu świadczeniobiorcy zadeklarowanego do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Czytaj też: Będzie instytucja koronera. Wiemy, kto może zostać koronerem i ile zarobi

Stanowisko PNRL dotyczące przepisów zawartych w Dziale II projektu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych zawiera 18 uwag szczegółowych.

Pełna treść stanowiska (oraz innych stanowisk podjętych przez PNRL na posiedzeniu 21 października 2021 r.) - pod tekstem, plik w formacie pdf, do pobrania.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum