Jawne wynagrodzenia pracowników NFZ, SPZOZ i ZUS. Rzecznik: to może naruszać prawo do prywatności

Autor: oprac. ML • Źródło: Rynek Zdrowia/RPO25 maja 2022 10:00

Umowy na kwoty powyżej 5 tys. zł zatrudnionych w sektorze finansów publicznych będą jawne. Obejmie to pracowników m.in. Narodowego Funduszu Zdrowia i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Interweniuje Rzecznik Praw Obywatelskich.

Jawne wynagrodzenia pracowników NFZ, SPZOZ i ZUS. Rzecznik: to może naruszać prawo do prywatności
Jawność wynagrodzeń ma wejść w życie od 1 stycznia 2023 r. Fot. Adobestock
  • Zgodnie z przepisami od 1 stycznia 2023 r. ruszy jawny rejestr umów
  • W spisie znajdą się umowy na kwoty powyżej 5 tys. zł. Dotyczyc będą pracowników m.in. ZUS, KRUS, NFZ, uczelni publicznych oraz organów rządowych.
  • Rzecznik Praw Obywatelskich: przepisy mogą naruszać prawo do prywatności osób zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych

Nowe zasady jawności umów od 1 stycznia 2023 r.

Od 1 stycznia 2023 r. jednostki sektora finansów publicznych mają prowadzić jawny rejestr umów wszystkich pracowników wraz z wynagrodzeniami. Zmiany wprowadza art. 12 pkt 3 ustawy z 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw.

Po skargach obywateli sprawą zajął się Rzecznik Praw Obywatelskich  Marcin Wiącek. Skierował wystąpienie generalne do Prezesa Rady Ministrów, a ostatnio także do Minister Finansów. Wskazywał w nich na istotne problemy interpretacyjne wprowadzonych regulacji i związane z tym ryzyko naruszenia prawa do prywatności  i ochrony danych osobowych obywateli. 

Ustawa przewiduje szeroki zakres informacji udostępnianych w rejestrze, zarówno podmiotowo - umowy wszystkich pracowników, jak i przedmiotowo - imię i nazwisko, wartość wynagrodzenia. 

- Mimo że przyczynia się to do transparentności wydatków publicznych oraz zapewnienia dostępu do informacji publicznej, to jednocześnie budzi uzasadnione obawy społeczeństwa co do możliwości naruszenia prawa do prywatności pracowników jednostek sektora finansów publicznych. Nie budzi zaś wątpliwości zawarcie w rejestrze informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z ich pełnieniem - napisał RPO.

Rzecznik podkreślał, że w świetle orzecznictwa sądowego możliwe jest przyjęcie takiej wykładni znowelizowanego art. 34a ustawy, która będzie zgodna z Konstytucją.

- Niezbędne jest jednak podjęcie działań związanych z przeszkoleniem osób odpowiedzialnych za wprowadzanie danych do rejestru czy wskazaniem niezbędnych wytycznych w tym zakresie. Natomiast brak ustawowej podstawy do uregulowania wzoru rejestru umów w drodze rozporządzenia - choć zapowiadano to w uzasadnieniu ustawy - wzbudza dodatkowy niepokój obywateli i RPO - podkreślił rzecznik.

Brak odpowiedzi. Sprawa skierowana do Senatu

Rzecznik do dziś nie otrzymał  odpowiedzi na oba te wystąpienia. A skoro regulacje te są przedmiotem prac Senatu, zwraca się w tej sprawie do Izby.  

Zmiany wprowadza art. 12 pkt 3 ustawy z 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. Nadal nie przewidziano upoważnienia do wydania rozporządzenia określającego wzór rejestru umów.  Nadal nie przewidziano upoważnienia do wydania rozporządzenia określającego wzór rejestru umów. 

Wprowadzone zmiany budzą dalsze wątpliwości.  

- Nowelizacja przewiduje, że „w rejestrze umów zamieszcza się informacje o umowach zawartych w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej, których wartość przedmiotu przekracza 5000 zł bez podatku od towarów i usług”. Tym samym wartość przedmiotu umowy została więc znacznie podwyższona, jednakże określenie „bez podatku od towarów i usług” może budzić wątpliwości co do tego, czy w rejestrze powinny znaleźć się umowy o pracę - napisał rzecznik.

Ponadto w opinii RPO przewidziane zmiany, dotyczące  odroczenia terminu obowiązywania rejestru umów, mogą świadczyć o nieprzygotowaniu aparatu państwowego do uruchomienia i funkcjonowania rejestru.

Zdaniem Rzecznika nowy termin wprowadzania danych do rejestru umów - 1 stycznia 2023 r. - może nie gwarantować, że wykonywanie tego obowiązku przez kierowników jednostek sektora finansów publicznych nastąpi z poszanowaniem prawa do prywatności i ochrony danych osobowych obywateli.

Dodajmy, że w jawnym rejestrze umów znajdą się dane dotyczące zarobków pracowników jednostek sektora finansów publicznych, m.in. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Narodowego Funduszu Zdrowia, uczelni publicznych, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy, publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz organów rządowych.

 

 

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum