Jak karać za brak szczepień? Izba Pielęgniarek pokazała opinię prawną

Autor: oprac. JKB • Źródło: NIPiP, Rynek Zdrowia03 marca 2022 08:50

Obowiązkowe szczepienia dla medyków oraz pracowników niemedycznych podmiotów leczniczych i aptek wciąż wywołują sporo kontrowersji i wątpliwości. Eksperci wskazują na pewne luki prawne, które uniemożliwiają jednoznaczną interpretację przepisów. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych opublikowała w sprawie opinię prawną.

Jak karać za brak szczepień? Izba Pielęgniarek pokazała opinię prawną
Obowiązkowe szczepienia medyków wywołały sporo kontrowersji. Fot. Shutterstock
  • Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia zostało wprowadzone obowiązkowe szczepienie przeciw COVID-19 od 1 marca 2022 roku obejmujące m.in. pracowników ochrony zdrowia
  • Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych poprosiła o opinię prawną w sprawie. Chodziło m.in. o odpowiedź na pytanie, jak pracodawca może karać osoby niezaszczepione  
  • Co może zrobić pracodawca, jeśli osoba wykonująca zawód medyczny w podmiotach leczniczych nie zaszczepi się przeciwko COVID-19? - W tym przypadku pozostają instrumenty z Kodeksu pracy - wskazano w opinii

Obowiązkowe szczepienia na COVID-19. Izba Pielęgniarek ma opinię prawną 

Liczne wątpliwości wywołane obowiązkiem szczepień medyków przeciw COVID-19 od 1 marca, stały się pretekstem do zwrócenia się Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych do radcy prawnego. Po uzyskaniu opinii, Izba opublikowała wyczerpującą odpowiedź na najbardziej nurtujące pytania.

Jak wyjaśnia na wstępie radca prawny Monika Drab, rzeczone rozporządzenie ministra zdrowia dotyczy obowiązkowych szczepień przeciw COVID-19 dla:

  • pracowników ochrony zdrowia,
  • farmaceutów albo osób realizujących usługi farmaceutyczne;
  • Sstudentów kształcących na kierunkach przygotowujących do zawodu medycznego.

W związku z powyższym w terminie nie późniejszym niż do dnia 1 marca 2022 roku wymienione osoby są "obowiązane poddać się szczepieniu ochronnemu, którego efektem będzie otrzymanie unijnego cyfrowego zaświadczenia".

Jak uściśliła radczyni, obowiązek dotyczy także osób, u których do 1 marca upłynie więcej niż 6 miesięcy od uzyskania pozytywnego wyniku testu diagnostycznego.

Problematyczna kwestia terminów

W dalszej części radczyni odpowiada na pytanie: co w sytuacji, w której osoby były zaszczepione dwoma dawkami i później zachorowały na COVID-19 a 6 miesięcy od uzyskania pozytywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 upłynie np. w kwietniu czy maju b.r. - czy rozporządzenie reguluje taką sytuację?

Odpowiedź jest jednoznaczna – rozporządzenie nie reguluje wprost takiego stanu faktycznego. Jednak prawniczka podkreśla, że "jeżeli osoba była zaszczepiona i zachorowała, ale od pozytywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 nie upłynęło do dnia 1 marca 2022 r. więcej niż 6 miesięcy, to obowiązek szczepienia jej nie dotyczy, jeśli natomiast termin ten upłynął, to jest objęta obowiązkiem szczepienia".

W rozporządzeniu nie ma nic o sankcjach dla niezaszczepionych

Co ważne, prawniczka w swojej opinii jasno wskazuje, że rozporządzenie zostało sporządzone bardzo lakonicznie, przez co nie ma dokładnych wskazówek związanych z nałożeniem ewentualnych sankcji za niewypełnienie obowiązku szczepień – pracodawca nie został także wyposażony w odpowiednie narzędzia.

- Zatem, to do pracodawcy należy decyzja jak postępować z niezaszczepionym pracownikiem wykonującym zawód medyczny – czytamy w opinii.

Jednocześnie zaś, na co zwraca uwagę prawniczka, obowiązek został nadany konkretnym grupom zawodowym, więc pracodawca ma uprawnienie do tego, by na podstawie dokumentów zweryfikować ów obowiązek.

Weryfikacja szczepienia a zaświadczenie

Kolejną kwestią była odpowiedź na pytanie: Czy pracodawcą ma prawo żądać zaświadczenia, że osoba jest zaszczepiona czy wystarczy tylko oświadczenie.

Prawniczka przypomina, że pracodawca może zażądać od pracownika jedynie okazania oświadczenia od pracownika, ponieważ nie ma podstawy prawnej do żądania przedstawienia zaświadczenia.

- Gdy pracownik nie złoży oświadczenia o posiadaniu przeciwwskazania do szczepienia albo złoży oświadczenie o braku poddania się szczepieniu przeciwko COVID-19, to należy uznać, że osoba taka nie zrealizowała obowiązku wynikającego z rozporządzenia – wskazuje prawniczka w opinii.

Co ważne, w opinii znalazła się także odpowiedź na pytanie odnośnie tego, co może zrobić pracodawca, jeśli osoba wykonująca zawód medyczny w podmiotach leczniczych nie zaszczepi się przeciwko COVID-19. W tym przypadku pozostają instrumenty z Kodeksu pracy:

  • pracodawca może przenieść pracownika tam, gdzie nie będzie stwarzać zagrożenia ewentualnym zakażeniem SARS-CoV-2,
  • pracodawca może wypowiedzieć umowę z pracownikiem – wskazaniem będzie np. niezrealizowanie obowiązku.

W każdym z tych przypadków pracownik może odwołać się do sądu.

Co z możliwymi karami pieniężnymi?

Ostatnim zagadnieniem rozpatrywanym na łamach opinii prawnej były ewentualne kary pieniężne. Jak wynika z obowiązującego prawa, pracodawca nie ma uprawnienia do nałożenia kary pieniężnej – czytamy. Jednakże jest zapis regulujący obarczenie karą pieniężną, ale wynika ona z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Mowa tu o zapisie, który mówi: "kto w stanie epidemii nie stosuje się do obowiązku, o którym mowa m.in. w art. 46 ust. 4 pkt 7 podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł".

- Jednak kara pieniężna wskazana w Ustawie nakładana jest już poza pracodawcą, bo w drodze decyzji administracyjnej przez państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy graniczny inspektor sanitarny i również podlega kontroli sądowej – wyjaśniła prawniczka.

W podsumowaniu swojej opinii prawniczka podkreśliła także, że "mając na względzie brak spójności w przepisach prawa w zakresie przedmiotu opinii, nie jest możliwe zajęcie jednoznacznego stanowiska, które sprawdziłoby się w przyszłych, ewentualnych procesach sądowych związanych z kontrolą postępowania pracodawców i organów administracyjnych".

 Poniżej załączamy pełną opinię prawną.

DO POBRANIA

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum