Odmowa leczenia za brak paszportu covidowego. Rzecznik Praw Pacjenta zajął stanowisko

Autor: Katarzyna Mieczkowska • Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta, Rynek Zdrowia10 sierpnia 2021 15:00

Czy szpital może odmówić leczenia za brak paszportu covidowego i szczepienia na COVID-19? Przy okazji odwiedzin u chorych restrykcje już są, a certyfikat często jest bezwzględnie wymagany. Co z leczeniem? Zapytaliśmy Rzecznika Praw Pacjenta.

Czy szpital może odmówić leczenia za brak paszportu covidowego? Fot. Grand Warszawski / Fot. PTWP
  • Szpital może ograniczyć odwiedziny pacjentów, ale adekwatnie do stopnia zagrożenia pandemicznego
  • Wymaganie od potencjalnego pacjenta zaszczepienia się przeciw COVID-19 nie jest zgodne z prawem
  • Zarówno pacjent, jak i osoba odwiedzająca, może kierować wszelkie wątpliwości do Rzecznika Praw Pacjenta
  • RPP chce unifikacji wytycznych szpitalnych w związku ze stanem epidemii i wystąpił w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia

Czy szpital może odmówić leczenia za brak paszportu covidowego? W obliczu restrykcji nakładanych na osoby chcące odwiedzać bliskich w szpitalach - jak choćby w przypadku warszawskiego Narodowego Instytutu Onkologii, który wymaga okazania przy wejściu paszportu covidowego - wiele osób zastanawia się: czy placówka może pójść o krok dalej i odmówić komuś leczenia? Te wątpliwości na łamach Rynku Zdrowia rozwiało biuro Rzecznika Praw Pacjenta.

Sprawdź: Paszport covidowy. Jak pobrać certyfikat COVID-19? Sprawdziliśmy, w jakich krajach jest ważny i jak długo

Odwiedziny pacjentów w szpitalach a COVID-19

Na początek RPP przypomina, że trwa stan pandemii, w czasie którego prawa pacjentów faktycznie mogą zostać ograniczone. Nie oznacza to jednak, że wolno pacjenta całkowicie pozbawić tych praw.

Dalej - jak wskazano w odpowiedzi - ograniczenie to musi być proporcjonalne do występującego aktualnie zagrożenia. Należy więc uwzględnić ogólnokrajowe czynniki ryzyka, warunki lokalne i możliwości organizacyjne danego podmiotu, a także profil sprawowanej opieki oraz rodzaj udzielanych świadczeń.

- Wprowadzanym rozwiązaniom w tym zakresie powinno przyświecać z jednej strony dobro i bezpieczeństwo pacjentów, z drugiej - troska o realizację ich uprawnień. Stosowane ograniczenia muszą odpowiadać zagrożeniom, jednak powinny być one jak najmniej uciążliwe dla pacjentów i możliwie najmniej negatywnie wpływać na realizację ich praw - podkreśla biuro RPP.

Dlatego, jak dodają przedstawiciele urzędu, tak ważne jest dostosowywanie ograniczeń do aktualnej sytuacji epidemicznej.

W obecnej chwili, mając na względzie liczbę dzienną zachorowań i realizowany program szczepień przeciw COVID-19, w ocenie Rzecznika Praw Pacjenta, możliwe jest zorganizowanie bezpiecznych odwiedzin pacjentów.

RPP przypomina, że prawo do odwiedzin stanowi prawo pacjenta, który nie ma wpływu na to, czy osoba mu bliska zdecyduje się na szczepienie, które – co należy podkreślić – jest dobrowolne.

Rzecznik przypomina jednak, że istnieje wiele rozwiązań służących poprawie bezpieczeństwa w tym zakresie, jak np. stosowanie harmonogramu odwiedzin, określenie maksymalnego czasu odwiedzin, określenie liczby osób, które mogą w jednocześnie odwiedzić jednego pacjenta, zobowiązanie odwiedzających do stosowania zasad sanitarnych i środków ochrony indywidualnej.

Czytaj więcej: Paszporty covidowe - w tych krajach są obowiązkowe. Lista coraz dłuższa

Paszport covidowy. Czy trzeba go mieć, by odwiedzić bliską osobę w szpitalu?

Zapytaliśmy również, czy szpital może żądać od odwiedzającego wykonania testu pod kątem aktywnego zakażenia koronawirusem. 

Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że tego typu przypadki należy oceniać indywidualnie. W ocenie RPP, z uwagi na kwestie poruszone wyżej, w chwili obecnej nie jest to rozwiązanie pożądane. Należy przy tym zaznaczyć, że zobowiązanie osoby odwiedzającej do wykonania testu na obecność ww. wirusa może być całkowicie zasadne, np. w przypadku, kiedy personel medyczny ma wątpliwości co do stanu zdrowia danej osoby, np. po przeprowadzeniu ankiety epidemicznej.

W rozmowie założyliśmy również wystąpienie przypadku, kiedy szpital odmawia osobie zdrowej, ale bez paszportu covidowego, odwiedzin pacjenta, niezależnie od tego, czy mowa o pacjencie bez ryzyka zagrożenia życia, z zagrożeniem życia, czy też terminalnie chorym. W takiej sytuacji zarówno pacjent, jak i osoba odwiedzająca mogą tego typu sprawy i wątpliwości zgłaszać do Rzecznika Praw Pacjenta, np. za pośrednictwem infolinii (800 190 590).

Czytaj koniecznie: Lekarze wydają fałszywe Certyfikaty COVID-19? NIL potwierdza: są sygnały. To sposób na paszport covidowy bez szczepienia

RPP chce rządowych wytycznych dla osób odwiedzających chorych w szpitalach

Rzecznik Praw Pacjenta zwraca uwagę, że zakres stosowanych ograniczeń i zasady odwiedzin mogą różnić się w zależności od szpitala, dlatego RPP rozpatruje każdą sprawę indywidualnie.

- Powinny powstać wytyczne, które będą obejmowały główne kwestie związane z odwiedzinami pacjentów w szpitalach w trakcie epidemii - poinformował Rzecznik Praw Pacjenta.

Zgodnie z przekazanymi Rynkowi Zdrowia informacjami, RPP wystąpił z takim wnioskiem do Ministerstwa Zdrowia i czeka na stanowisko w tej sprawie.

Leczenie na NFZ - bez obowiązku posiadania paszportu covidowego. Są pewne "ale"

RPP poinformował również, że wymaganie od pacjenta zaszczepienia w celu uzyskania świadczeń w ramach NFZ jest niezgodne z prawem.

Rzecznik przypomina ponadto, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii określają, w przypadku jakiego rodzaju świadczeń wykonanie testu na obecność wirusa SARS-CoV-2 jest obowiązkowe. Wśród nich jest np. przyjęcie do zakładu opiekuńczo-leczniczego.

W ocenie RPP za dopuszczalne uznać należy wykonywanie testów także w przypadku innych świadczeń, np. szpitalnych, na podstawie decyzji kierownika szpitala – jednak w takim przypadku pacjent nie może być obciążany kosztami testu.

Wykonanie testu nie może także dotyczyć sytuacji nagłych, kiedy pacjent wymaga niezwłocznej pomocy. RPP zauważa, że wykonywanie testów w podstawowej opiece zdrowotnej nie jest rozwiązaniem zasadnym, kiedy pacjent wymaga niezwłocznej pomocy, a stan jego zdrowia i przepisy prawa nie pozwalają na udzielenie teleporady.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum