PAP/Rynek Zdrowia | 05-08-2015 20:38

Sejmowa komisja o roli zdrowia psychicznego w ustawie o zdrowiu publicznym

Ustawa o zdrowiu publicznym, nad która trwają prace w parlamencie, może utrudnić zmiany w polskiej psychiatrii - ocenia opozycja. Resort zdrowia zapewnia, że nie ma takich zagrożeń.

O roli zdrowia psychicznego w ustawie o zdrowiu publicznym. Fot. Archiwum

Projektem zajmowała się w środę (5 sierpnia) sejmowa komisja zdrowia.

Posłowie PiS wskazywali, że rozwiązania zawarte w projekcie ustawy o zdrowiu publicznym doprowadzą do wchłonięcia Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (NPOZP) przez Narodowy Program Zdrowia (NPZ). Może to, ich zdaniem, grozić m.in. wstrzymaniem modernizacji lecznictwa psychiatrycznego w Polsce.

Odpowiedzialna za przygotowanie projektu ustawy o zdrowiu publicznym wiceminister zdrowia Beata Małecka-Libera podkreśliła, że "gdzieś jest niezrozumienie tematu", bo ochrona zdrowia psychicznego jest jednym z istotnych priorytetów nowej ustawy.

Jak przekonywała, Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego kończy się w tym roku, więc propozycja przeniesienia go jako jednego z priorytetów do Narodowego Programu Zdrowia, gdzie będzie miał dodatkowe wsparcie finansowe, to dobre, przedyskutowane rozwiązanie.

- Rozumiem obawy i emocje, ale proszę spojrzeć na program kompleksowo. To wszystko będzie rozpisane w rozporządzeniu ministra zdrowia - zapewniła.

Zastrzeżenia opozycji, uwagi ekspertów
Według Czesława Hoca (PiS) NPOZP nie dobiega końca, bo program, jak mówił, funkcjonuje w oparciu o ustawę, a nie rozporządzenie zakreślające lata 2011-2015 r. Posłowie przypominali, że w 2014 r. resort zdrowia zainicjował prace analityczno-przygotowawcze nad opracowaniem kolejnej edycji Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2016-2020.

Niepokój w związku z zawartymi w projekcie rozwiązaniami sygnalizowali obecni na posiedzeniu goście.

Kierownik II Kliniki Psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, psychiatra i psycholog prof. Andrzej Kokoszka uważa, że umieszczenie programu ochrony zdrowia psychicznego w programie zdrowia publicznego "stwarza iluzję rozwiązania problemu".

- Medialna informacja może być taka, że psychiatria znalazła finansowanie w NPZ, ale jest to finansowanie absolutnie nieadekwatne do potrzeb. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dotyczy leczenia, którego nie dokonana się bez odpowiednich nakładów. To co jest proponowane zniszczy to, co się dzieje - ocenił.

Pacjenci psychiatryczni nie upomną się o swoje prawa
Prof. Kokoszka zaznaczył, że pacjenci psychiatryczni nie upomną się o swoje prawa jak inne grupy pacjenckie, bo wciąż problem stygmatyzacji osób z zaburzeniami psychicznymi jest ogromny, nie tylko w Polsce. M.in. dlatego, jak wskazywał, w wielu krajach zdrowie psychiczne jest wyodrębniane od innych działów medycyny.

Barbara Imiołczyk z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wskazywała, że w ocenie RPO prof. Ireny Lipowicz wykreślenie z systemu odrębnego Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego "przyniesie niepowetowane straty". Jak przekonywała, stanie się tak nie tylko dlatego, że zdjęta zostanie odpowiedzialność z rządu i parlamentu za koordynowanie i prowadzenie polityki w tym zakresie, ale zniszczone zostanie to, co w ostatnich latach się działo się w tym obszarze.

Posłowie opozycji i eksperci podkreślali, że powinna istnieć czytelna strategią wdrożenia środowiskowego modelu lecznictwa psychiatrycznego z realnym mechanizmem finansowania a nie tylko ogólnikowe zapisy.

Zdrowie psychiczne w projekcie ustawy o zdrowiu publicznym
Projekt ustawy o zdrowiu publicznym zawiera regulacje, które mają poprawić stan zdrowia publicznego. Podstawą działań będzie przyjęty przez rząd (w rozporządzeniu) dokument strategiczny dla zdrowia publicznego - Narodowy Program Zdrowia (NPZ). Celem programu jest poprawa życia i zdrowia Polaków. Pierwszy NPZ ma objąć lata 2016-2020.

Realizacja NPZ ma skuteczniej zapobiegać chorobom i podnosić potencjał zdrowia obywateli. Zakładane są: prowadzenie kampanii edukacyjnych, promowanie spożycia zdrowych produktów, pomoc w leczeniu uzależnień od tytoniu i alkoholu, wspieranie osób z problemami zdrowia psychicznego (depresja czy zaburzenia nerwicowe), wczesna diagnostyka chorób i rozwój badań naukowych.

Projekt ustawy zakłada utworzenie Rady do spraw Zdrowia Publicznego - organu opiniodawczo-doradczego ministra zdrowia. Ma ona zastąpić funkcjonujący obecnie Międzyresortowy Zespół Koordynacyjny Narodowego Programu Zdrowia. Przewidziano także możliwość powołania pełnomocnika rządu ds. zdrowia publicznego.

Szacuje się, że realizacja zadań przewidzianych w ustawie i NPZ może doprowadzić m.in. do: zmniejszenia odsetka palących o 2 proc. do 2020 r., zatrzymania wzrostu otyłości i cukrzycy do 2025 r. i zmniejszenia liczby osób pijących szkodliwie alkohol o 10 proc. - do 2025 r. Długofalowym efektem będzie wydłużenie życia mężczyzn do 78 lat i kobiet do 84 lat w 2030 r. oraz zmniejszenie różnicy w przeciętnej długości życia między kobietami a mężczyznami z 8 do 6 lat.