Profilaktyka. Jak zrealizować program polityki zdrowotnej. LISTA dobrych praktyk

Autor: WOK • Źródło: Rynek Zdrowia17 października 2021 06:53

Profilaktyka. Samorządy od wielu lat realizują zadania w zakresie zdrowia publicznego, m.in. finansując programy polityki zdrowotnej. O tym, jak zaplanować i skutecznie przeprowadzić takie przedsięwzięcie mówili eksperci podczas cyklu debat w ramach projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka.

Profilaktyka. Programy zdrowotne realizowane przez samorządy adresowane są m.in. do seniorów FOT. PTWP
  • Publikujemy wybrane przez ekspertów, kluczowe warunki udanego wdrażania przez samorządy programów polityki (PPZ) zdrowotnej
  • Aby takie przedsięwzięcie realizować w 2022 r., należy do końca roku 2021 zapewnić finansowanie profilaktyki wybranych chorób i/lub czynników ryzyka w ramach trwającego obecnie planowania samorządowych budżetów na przyszły rok
  • Mniejsze zasoby finansowe, którymi podczas pandemii COVID-19 dysponują samorządy wymagają większej aktywności w poszukiwaniu dodatkowych źródeł finansowania inicjatyw zdrowotnych
  • Takimi źródłami są, między innymi: fundusze unijne w ramach nowej perspektywy, budżet obywatelski czy środki z NFZ

Profilaktyka. Rekomendacje Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Jednostki samorządu terytorialnego od wielu lat realizują zadania w zakresie zdrowia publicznego, m.in. finansując programy polityki zdrowotnej (PPZ). Wynika to z obowiązku jaki został na nie nałożony, ale też ze świadomości konieczności podejmowania działań profilaktycznych w celu poprawy sytuacji epidemiologicznej.

Eksperci zwracają uwagę, że realizacja programów polityki zdrowotnej (PPZ) jest dziś najbardziej efektywną formą aktywności samorządów w obszarze profilaktyki, gdyż cele programów są mierzalne oraz ukierunkowane na ściśle zdefiniowane populacje i ich potrzeby.

Programy profilaktyczne powinny być adresowane, między innymi: do osób, które ukończyły 60. rok życia oraz do osób dorosłych, które cierpią na choroby układu sercowo-naczyniowego, przewlekłe choroby układu oddechowego, cukrzycę, nowotwory i zaburzenia odporności. Takie działania wciąż rekomenduje Ministerstwo Zdrowia i Główny Inspektor Sanitarny w oparciu o stanowiska Zespołu ds. Szczepień Ochronnych oraz Polskiego Towarzystwa Wakcynologii oraz kluczowych instytucji zdrowia publicznego, ale także Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Sytuacja finansowa samorządów jest obecnie bardzo trudna. Mniejsze zasoby finansowe, którymi podczas pandemii COVID-19 dysponują samorządy wymagają większej aktywności w poszukiwaniu dodatkowych źródeł finansowania inicjatyw zdrowotnych. Takimi dobrymi źródłami pozwalającymi sfinansować inicjatywy zdrowotne są m.in. fundusze unijne w ramach nowej perspektywy, budżet obywatelski czy środki z NFZ

Jak skutecznie zrealizować program profilaktyczny - krok po kroku. LISTA

Podczas debaty, która odbyła się 28 września w ramach projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka eksperci omówili poszczególne etapy tworzenia i realizacji programów polityki zdrowotnej jednocześnie zachęcając do aktywności w tym zakresie.

Zachęcali do przeznaczania choćby niewielkich kwot na działania z zakresu zdrowia, maleje bowiem liczba przygotowywanych programów, a potrzeby społeczeństwa rosną, więc każda kwota zabezpieczona na profilaktykę ma olbrzymie znaczenie dla zdrowia mieszkańców. Trwa aktualnie planowanie budżetów na nadchodzący, 2022 rok- jest to zatem kluczowy czas.

Czytaj też: Profilaktyka. Samorządy mają dość dokładania do ochrony zdrowia? Zgłaszają coraz mniej programów

Poniżej wybrane przez ekspertów, kluczowe warunki udanego wdrażania przez samorządy programów polityki zdrowotnej w 2022 roku.

  • Jeszcze w 2021 roku należy zapewnić finansowanie profilaktyki wybranych chorób i/lub czynników ryzyka. Ważne jest zaplanowanie kwoty w budżecie na rok 2022, przy trwającym aktualnie planowaniu budżetu.
  • Oczywiście koniecznej jest napisanie programu polityki zdrowotnej (PPZ) i wysłanie go do zaopiniowania przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Uwaga! Pozytywna opinia jest ważna 2 lata i daje możliwość uruchomienia programu w czasie tych dwóch lat.
  • Na stronie projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka zostały zamieszczone przykładowe szablony programów oraz ankiety ewaluacyjne
  • W celu oszacowania populacji i grupy docelowej objętej programem warto korzystać stron, między innymi: GUS (dane statystyczne), Krajowego Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN oraz Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy
  • Aby oszacować budżet, na podstawie określonej grupy docelowej programu, eksperci zachęcają do skorzystania z udostępnionego na stronie projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka kalkulatora
  • Bardzo ważne jest konsultowanie z ekspertami medycznymi planowanych działań profilaktycznych oraz wymiana doświadczeń z innymi samorządami, a także korzystanie z gotowych sprawdzonych rozwiązań. W tym celu warto sięgnąć do mapy wybranych programów polityki zdrowotnej
  • Istotne jest posiadanie pozytywnej opinii AOTMiT, ponieważ umożliwia ona realizację programów w sytuacji pozyskiwania alternatywnych źródeł finansowania np. z budżetu obywatelskiegofunduszy unijnych, czy Narodowego Funduszu Zdrowia.
  • Etapy planowania i realizacji samorządowych programów polityki zdrowotnej krok po kroku (w skrócie):
    KROK 1. Opracowanie założeń programu i opinia AOTMiT
    KROK 2. Uchwalenie programu
    KROK 3. Konkurs ofert
    KROK 4. Wybór realizatorów i podpisanie umów
    KROK 5. Realizacja programu
    KROK 6. Rozliczenie i ewentualna kontrola
  • Schemat programu polityki zdrowotnej (PPZ):

    • Opis choroby lub problemu zdrowotnego i uzasadnienie wprowadzenia programu polityki zdrowotnej

    • Cele programu i mierniki efektywności jego realizacji

    • Charakterystyka populacji docelowej oraz charakterystyka interwencji, jakie są planowane w ramach programu polityki zdrowotnej

    • Organizacja programu

    • Sposób monitorowania i ewaluacji PPZ

    • Budżet programu

    • Bibliografia

    Najczęstsze błędy w schemacie programu polityki zdrowotnej:

    • Błędy w dobieraniu celów programowych i odpowiadających im mierników efektywności.

    • Niewłaściwy wybór populacji lub braku precyzyjnie zdefiniowanych uczestników (brak kryteriów kwalifikacji do programu)

    • Nieodpowiednio dobrana interwencja do populacji (brak zgodności z rekomendacjami)

    • Brak wszystkich elementów programu (np. zdefiniowanego problemu zdrowotnego, organizacji programu, działań promocyjnych)

    • Powielanie świadczeń finansowanych w ramach świadczeń gwarantowanych.

    • Źle oszacowany i przedstawiony budżet

    • Brak lub źle zaplanowane: monitoring i ewaluacja programu

    Więcej o etapach przygotowania i realizacji samorządowych programów polityki zdrowotnej: www.zdrowieczlowiekprofilaktyka.pl

- Opracowanie programu polityki zdrowotnej i pozyskanie na ten cel środków finansowych nie jest skomplikowane i warto, abyśmy korzystali z dostępnych możliwości. Decyzje o wprowadzeniu programów profilaktycznych i ochrona przed chorobami zakaźnymi powinny być w regionach standardem, nie tylko podczas pandemii COVID-19 - podkreślali uczestnicy podczas wrześniowej debaty "Jak zaplanować, wdrożyć, sfinansować, zrealizować i rozliczyć skuteczny program polityki zdrowotnej? Wnioski i przydatne wskazówki ekspertów".

Czytaj też:

Jak zaplanować i zrealizować skuteczny program profilaktyczny - retransmisja debaty

"Profilaktyka 40 plus". MZ: nie ma technicznych problemów. Lekarze: nie wiemy czy NFZ to rozliczy

***

Profilaktyki chorób i ich czynników ryzyka dotyczyć będzie jedna z sesji podczas zbliżającego się XVII Forum Rynku Zdrowia (Warszawa, 18-19 października 2021 r.).

Profilaktyka chorób i ich czynników ryzyka
19 października 2021 r., godz. 9.00-10.30

  • Zapobieganie chorobom zakaźnym - czy wyciągamy wnioski z pandemii?
  • Narodowy Program Zdrowia na lata 2021-2025 - dyskusja o priorytetach zdrowia publicznego
  • Realizacja programów polityki zdrowotnej w czasach koronawirusa
  • Wnioski z dotychczasowego przebiegu programu Profilaktyka 40 PLUS
  • Medycyna pracy - czy wykorzystamy jej profilaktyczny potencjał?

Udział w dyskusji zapowiedzieli:

  • Zuzanna Donath-Kasiura, wicemarszałek województwa opolskiego
  • Dr hab. Grzegorz Juszczyk, dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy
  • Dr Beata Małecka-Libera, senator RP, przewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia
  • Tomasz Jan Prycel, współtwórca projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka, dyrektor zarządzający, koordynator projektów samorządowych, Stowarzyszenie CEESTAHC
  • Krzysztof Suszek, przewodniczący Rady Fundacji Misja Medyczna
  • Paweł Wdówik, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny pracy, kierownik Oddziału w Radomiu Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, zastępca prezesa Polskiego TowarzystwA Medycyny Pracy

Moderator: prof. Andrzej Fal, kierownik Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych, Centralny Szpital Kliniczny MSWiA w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego

Cały program XVII Forum Rynku Zdrowia: www.forumrynkuzdrowia.pl

Transmisje i retransmisje debat dostępne będą na stronie wydarzenia. Relacje oraz wnioski z sesji zamieszczać będziemy także w portalu rynekzdrowia.pl i magazynie Rynek Zdrowia.

18 października 2021 r. podczas Gali XVII Forum Rynku Zdrowia, już po raz piętnasty będziemy mieli zaszczyt i przyjemność wręczyć Portrety Polskiej Medycyny - coroczne wyróżnienia przyznawane przez redakcję magazynu i portalu Rynek Zdrowia.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum