Prof. Gielerak: konieczne jest podnoszenie konkurencyjności wojskowej służby zdrowia

Autor: Gen. dyw. prof. Grzegorz Gielerak/WIM • • 05 lutego 2020 20:18

- Proponowana centralna pozycja placówek wojskowej służby zdrowia gwarantuje najbardziej efektywne wykorzystanie ich zasobów oraz szeroki zakres współpracy z pozostałymi elementami systemu w warunkach kryzysu (zdarzeń masowych, incydentów o charakterze terrorystycznym) i wojny - pisze gen. dyw. prof. Grzegorz Gielerak, dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego, konsultant krajowy ds. obronności w dziedzinie chorób wewnętrznych.

Gen. dyw. prof. Grzegorz Gielerak, dyrektor WIM; FOT. PTWP

Wojskowe podmioty lecznicze powinny funkcjonować bez ograniczeń w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia, jednak z silniejszym niż obecnie podkreśleniem wzajemnych relacji w obszarach organizacji kompleksowej usługi medycznej w placówkach resortu obrony narodowej.

Wytyczenie specjalistycznych ścieżek postępowania diagnostyczno-terapeutycznego to nie tylko racjonalna przesłanka ekonomiczna, ale także istotna korzyść wizerunkowa - świadczymy usługi medyczne, ale przede wszystkim ratujemy życie i dajemy szansę na powrót do zdrowia.

Pozostałości strategii Układu Warszawskiego
W strukturze ochrony zdrowia podmioty lecznicze podległe i nadzorowane przez MON powinny trwale lokować się pomiędzy szpitalami polowymi, bądź innymi rozwiniętymi jednostkami systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego a placówkami systemu powszechnego.

Proponowana centralna pozycja placówek wojskowej służby zdrowia (WSZ) gwarantuje najbardziej efektywne wykorzystanie ich zasobów oraz wysoką poziom współpracy z pozostałymi elementami systemu w warunkach kryzysu (zdarzeń masowych, incydentów o charakterze terrorystycznym) i wojny.

Należy także wziąć pod uwagę uczestnictwo MON w przekształceniach własnościowych, jakie w ramach reformy polskiej ochrony zdrowia są planowane na krajowym rynku usług medycznych. Możliwe w związku z tym przejęcia podmiotów leczniczych dokonywane w miejscach o szczególnym znaczeniu dla sił zbrojnych stwarzają okazję do dekompozycji elementów będących pozostałością strategii obronnej Układu Warszawskiego w obszarze rozmieszczenia jednostek zabezpieczenia medycznego oraz budowy w tej dziedzinie nowego ładu organizacyjnego odpowiadającego realnym potrzebom obronnym.

W najnowszej koncepcji
organizacji polskiej ochrony zdrowia szpitale podległe i nadzorowane przez MON, obok podmiotów klinicznych i niektórych wojewódzkich, przewidziane są jako miejsca koncentracji infrastruktury i kadr wysokospecjalistycznych. Zakres udzielanych w nich usług powinien być definiowany w oparciu o trzy główne kryteria:

1. Podstawowe zabezpieczenie zdrowotne (choroby wewnętrzne, chirurgia, ratownictwo medyczne, intensywna terapia)

2. Zakresy świadczeń opieki zdrowotnej odpowiadające potrzebom sił zbrojnych (SZ) i bezpieczeństwa państwa (ortopedia i traumatologia, chirurgia plastyczna i oparzeniowa, okulistyka, psychiatria, choroby zakaźne, medycyna hiperbaryczna, a także celowe, dedykowane SZ programy profilaktyczne).

Mając na uwadze podnoszoną podczas wielu dyskusji potrzebę „uzbrojenia” państwa w możliwości i kompetencje specjalistycznych jednostek ochrony zdrowia gotowych do podejmowania działań w warunkach kryzysu i wojny konieczne jest uruchomienie realnych działań wspierających wojskowe podmioty lecznicze (WPL) w obszarach infrastruktury i zasobów kadrowych, które umożliwią realizację ww. zadań. Posiadane dziś w tym względzie specjalistyczne zasoby sprzętowe, infrastruktura oraz unikalne na krajowym rynku medycznym kompetencje powinny być nie tylko zachowane, ale także zadaniowo wykorzystywane i rozwijane stosownie do roli jaką przewidziano dla WPL w powierzonych obszarach odpowiedzialności.

Wskazane wyżej zdolności i kompetencje będą także wzmacniać pozycję placówek wojskowej służby zdrowia na rynku usług medycznych, zwiększając ich konkurencyjność w ubieganiu się o dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także do nowych technologii w medycynie.

3. Usługi wysokospecjalistyczne odpowiadające potrzebom regionu (dostępność do świadczeń wysokospecjalistycznych uwzględniająca stopień zabezpieczenia podstawowego, infrastrukturę regionu, demografię oraz występowanie regionalnych czynników ryzyka chorób).

Zdefiniujmy referencyjność
Każdy z oddziałów funkcjonujących w szpitalach wojskowych powinien mieć zdefiniowaną referencyjność poziomu udzielanych usług zdrowotnych, która docelowo określałaby jego miejsce w hierarchii opieki koordynowanej nad pacjentem i jednocześnie szacowała zakres potrzeb w obszarze inwestycji realizowanych ze środków publicznych.

Sposób organizacji działalności podmiotów MON powinien gwarantować wymaganą potrzebami sił zbrojnych oraz bezpieczeństwa państwa kompleksowość usług medycznych oraz wpisywać się w regionalne plany zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych, co z kolei zapewni odpowiednie finansowanie bieżącej działalności placówek ze środków publicznych.

Właściwa, określona potrzebami SZ lokalizacja i zadaniowa organizacja podmiotów leczniczych stwarzają warunki do efektywnego zarządzania posiadanymi zasobami oraz gwarantują celowość i racjonalność inwestycji podejmowanych przez MON.

W przedmiocie rozwoju WSZ należy także zabiegać, aby poszczególne szpitale, a dokładnie najlepiej rozwinięte w nich dziedziny reprezentowane przez oddziały o najwyższym poziomie referencyjności znalazły się w gronie placówek mających status centrum kompetencji i doskonałości. Wyłaniane w drodze otwartych konkursów organizowanych przez MZ (adresowanych do jednostek spełniających najbardziej wymagające kryteria), będą podmiotami wyznaczającymi na lata ramy postępu w medycynie. Spodziewane dziedziny to: onkologia, kardiologia, chirurgia (robotyka), okulistyka, ortopedia, neurologia i neurochirurgia.

Konkurencyjność WSZ na rynkach usług medycznych
W związku z tym, w perspektywie najbliższych dwóch lat wojskowe podmioty lecznicze powinny podjąć intensywne starania i zabiegi przygotowujące szpitale do uczestnictwa w ww. konkursach. Decyzje o tym jakie placówki i dziedziny medycyny planujemy umieścić w gronie liderów medycyny w Polsce powinny zapaść już dziś, aby rozpocząć właściwe przygotowania do konkursów, odpowiednio zaprojektować nową rzeczywistość ograniczając tym samym ryzyko porażki.

Celem najbliższych miesięcy powinny być intensywne działania skupione na inicjatywach zmierzających do podniesienia konkurencyjności wojskowej służby zdrowia na rynkach usług medycznych, działalności naukowo-badawczej oraz szkoleń i dydaktyki.

Optymalne wykorzystanie wszystkich wytworzonych i zgromadzonych przez lata unikalnych zasobów kadrowych, aparaturowych i materiałowo-technicznych, w tym zapewnienie warunków współdziałania podmiotów pozwalających na osiągnięcie powszechnego efektu synergii powinno być priorytetem podejmowanych przedsięwzięć i projektowanych zadań.

Przekształcenie Wojskowego Instytutu Medycznego w państwowy instytut badawczy jest w dzisiejszej rzeczywistości ochrony zdrowia w Polsce naturalnym etapem rozwoju placówki, jej gotowości do realizacji polityki państwa w części dotyczącej bezpieczeństwa i obronności, w tym przyznania SZ lepszych warunków i możliwości korzystania z fachowego zaplecza instytutu w każdym aspekcie jego statutowej działalności.

Kadry - nowe czasy, nowe wyzwania, etaty rotacyjne
Nieprzerwanie należy podejmować działania i celowe inicjatywy dążące do tego, aby oferta pracy dla lekarzy i pielęgniarek w wojsku była równie atrakcyjna na etapie kształcenia przeddyplomowego, jak i służby zawodowej. Logiczna i spójna ścieżka kariery medyka wojskowego powinna być wypadkową jego osobistych aspiracji oraz potrzeb SZ rozwijanych od samego początku służby w toku intensywnego szkolenia fachowego, prowadzonego na bazie wojskowych podmiotów leczniczych o najwyższym poziomie referencyjności.

Dopiero dobrze wykształcony oraz odpowiednio zmotywowany przynależnością do zespołu wysokiej klasy profesjonalistów lekarz (pielęgniarka) jest oczekiwanym przez siły zbrojne walorem i jako taki powinien być podmiotem o jaki w dalszej służbie zabiega, w który inwestuje MON

Podejmowane w tym celu zabiegi winny znaleźć swój wyraz w nowej, dostosowanej do realiów krajowego rynku zdrowia oraz potrzeb związanych z obronnością kraju, adekwatnej koncepcyjnie polityki kadrowej, jaką na początek należałoby objąć oficerów-lekarzy. Jej priorytetem powinno być intensywne szkolenie specjalizacyjne prowadzone od pierwszego dnia służby w referencyjnych szpitalach wojskowych, skupione głównie na zakresach kompetencji kluczowych dla WSZ, połączone z okresową realizacją zadań mobilizacyjno-operacyjnych w strukturach jednostek wojskowych.

Biorąc pod uwagę obecną sytuację kadrową na rynku ochrony zdrowia w Polsce wydaje się, że wprowadzenie proponowanego rozwiązania - etatu rotacyjnego, czy też etatu stanu zmiennego dla lekarzy wojskowych, zwłaszcza w pierwszych latach służby zawodowej - jest dziś najbardziej właściwym sposobem osiągnięcia kadrowego sukcesu gwarantującego sprawną realizację celów sił zbrojnych za pośrednictwem profesjonalnie do tego przygotowanych kadr.

Konsultanci wojskowej służby zdrowia
Zdobyte w ostatnich latach doświadczenia, ale także zasady dobrej praktyki zarządczej jednoznacznie skłaniają do podjęcia decyzji o włączeniu konsultantów wojskowej służby zdrowia (WSZ) w proces decyzyjny jako ważnego ogniwa racjonalizującego podejmowane rozstrzygnięcia, tak w sferze merytorycznej, jak i wydatkowania środków publicznych.

Skuteczna realizacja przedstawionego zamierzenia wymaga jednak wcześniejszego przeprowadzenia zmian reorganizacyjnych w co najmniej dwóch obszarach. Po pierwsze, weryfikacji i dostosowania struktury stanowisk konsultantów WSZ tak, aby realnie odzwierciedlała ona rangę i znaczenie poszczególnych dziedzin medycyny w siłach zbrojnych i jednocześnie ułatwiała prowadzenie współpracy międzynarodowej w ramach NATO.

Po drugie, zapewnienia obsadzenia stanowisk konsultantów osobami będącymi liderami opinii w środowisku, o potwierdzonych dotychczasowymi dokonaniami umiejętnościach organizacyjnych i zarządczych.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum