Otyłość dotyczy 8 mln dorosłych Polaków. Odpowiada za 70 proc. kosztów leczenia cukrzycy. Tak walczą z nią inne kraje

Autor: Iwona Bączek • Źródło: Rynek Zdrowia17 grudnia 2022 06:30

We Francji i w Hiszpanii przedszkola i szkoły są objęte zakazem reklamy produktów spożywczych z dużą zawartością soli, cukru i tłuszczu. Takich przykładów walki z problemem otyłości jest wiele. Rozwiązania z innych krajów mogą stać się inspiracją również dla nas - mówi Marta Pawłowska, ekspertka Uczelni Łazarskiego.

Otyłość dotyczy 8 mln dorosłych Polaków. Odpowiada za 70 proc. kosztów leczenia cukrzycy. Tak walczą z nią inne kraje
Choroba otyłościowa dotyczy w Polsce 8 mln dorosłych Fot. PAP/Marcin Bielecki
  • Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego (IZWOZ) opracował raport, w ramach którego przeprowadził analizę praktyk z obszaru profilaktyki i leczenia choroby otyłościowej z dwunastu wybranych krajów Europy oraz Kanady
  • W ocenie IZWOZ regulacje, które funkcjonują z powodzeniem w innych krajach, mogą być inspiracją dla rozwiązań, na które oczekujemy także w Polsce
  • Francja, kraj o niskich wskaźnikach otyłości, ma od ponad 20. lat narodową strategię zdrowia, a w niej dokument dedykowany wyłącznie zarządzaniu otyłością. Wdrażane regulacje, np. zakaz reklamy w szkołach i przedszkolach, czy znakowanie produktów wartością zdrowotną, przynoszą wymierne efekty - mówi Marta Pawłowska
  • W Hiszpanii wskaźniki otyłości są wysokie, ale w czerwcu br. została przyjęta nowa, wzorcowa dla całego świata strategia zarządzania otyłością u dzieci. Dotyczy 15. ministerstw, 25. organizacji badawczych, 25. organizacji sektora biznesowego i 13. największych hiszpańskich organizacji pacjenckich - wymienia
  • Jest to działanie bez precedensu, wytycza bowiem wszystkie dostępne ścieżki, które mają zapewnić dzieciom warunki do zdrowego życia - w każdym miejscu w Hiszpanii - wskazuje

Polska nadal bez krajowej strategii walki z otyłością

Jak zwraca uwagę Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia uczelni Łazarskiego (IZOWZ), choroba otyłościowa dotyczy w Polsce 8 mln dorosłych. Nieleczona lub leczona  niewłaściwie może prowadzić do rozwoju ponad 200 powikłań zdrowotnych. Według raportu OECD z 2019 r. z powodu niekontrolowanego zwiększania częstości występowania nadwagi i otyłości średnia długość życia do 2050 roku skróci się w naszym kraju o blisko 4 lata.

Według wyliczeń OECD choroba otyłościowa odpowiada za 70 proc. kosztów leczenia cukrzycy, 23 proc. leczenia chorób sercowo-naczyniowych i 9 proc. kosztów leczenia raka. Z Raportu Fundacji Republikańskiej wynika z kolei, że koszty pośrednie i bezpośrednie leczenia otyłości w Polsce to łącznie 15 mld zł.

Mimo to w naszym kraju nadal nie została opracowana strategia krajowych działań na rzecz walki z otyłością. Działania takie podejmują wprawdzie lokalne władze, czy np. szkoły, ale realizują je samodzielnie.

Przykłady z innych krajów powinny nas zainspirować

Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego opracował raport, w ramach którego przeprowadził analizę praktyk z obszaru profilaktyki i leczenia choroby otyłościowej z dwunastu wybranych krajów Europy oraz Kanady. W ocenie IZWOZ regulacje, które funkcjonują z powodzeniem w innych krajach, mogą być inspiracją dla rozwiązań, na które oczekujemy także w Polsce.

Marta Pawłowska, ekspert promocji zdrowia i profilaktyki chorób Uczelni Łazarskiego, odniosła się podczas konferencji prasowej do regulacji z obszaru walki z otyłością, wprowadzonych we Francji i w Hiszpanii.

- W Hiszpanii wskaźniki otyłości są wyższe od średniej, kraj ten posiada także bardzo wysoki wskaźnik kobiet otyłych już w momencie zajścia w ciążę - wynosi on aż 20 proc. Na drugim biegunie jest Francja, gdzie wskaźniki otyłości są niskie. Jednocześnie oba kraje bardzo dobrze wdrażają rozbudowaną, międzysektorową politykę prewencji choroby otyłościowej - mówiła ekspertka.

Francja ma narodową strategię i rozbudowaną prewencję choroby otyłościowej

Jak przypomniała, zgodnie z danymi WHO z 2022 r. Francja jest krajem z jednym z najniższych wskaźników występowania otyłości wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Z jednej strony kraj posiada rozbudowaną politykę prewencji choroby otyłościowej, a z drugiej, wypracowany sprawny system ewaluacji wskaźników nadwagi i otyłości - badanie OBEPI-ROCHE, obejmujące pomiar wskaźnika BMI i obwodu talii.

Marta Pawłowska zaznaczyła, że państwowe ubezpieczenie zdrowotne obejmuje dodatkowo refundację zabiegów bariatrycznych dla pacjentów z BMI powyżej 40 lub z BMI powyżej 35 z towarzyszącymi powikłaniami oraz refundację leczenia.

Dodała, że we Francji działa 37 wyspecjalizowanych ośrodków leczenia otyłości, które zapewniają multidyscyplinarną opiekę nad chorymi. W ramach kompleksowej opieki nad chorymi z otyłością we Francji funkcjonuje trzystopniowy system - od POZ, przez AOS i szpitale, po wysokospecjalistyczne ośrodki dla najtrudniejszych przypadków z zakresu medycyny i chirurgii.

- Francja od ponad 20. lat ma narodową strategię zdrowia, w której zawarty został dokument dedykowany wyłącznie zarządzaniu otyłością. Kraj ten posiada także narodową strategię żywienia i zdrowia, w której, podobnie jak w narodowej strategii zdrowia, co kilka lat pokazywane są postępy osiągane dzięki ich funkcjonowaniu. Posiada również wzorcowy dla całej Europy dokument polityki międzysektorowej zdrowia publicznego - wymieniała ekspertka.

"Hiszpańska strategia jest wzorcowa dla całego świata"

Jak mówiła Marta Pawłowska, w Hiszpanii od 2005 r. funkcjonuje dokument narodowy związany z żywieniem i aktywnością fizyczną, tj. z zapobieganiem otyłości. Z kolei w czerwcu br. została przyjęta nowa, wzorcowa dla całego świata strategia zarządzania otyłością u dzieci. Została ona podpisana przed premiera, a dotyczy 15. ministerstw, 25. organizacji badawczych, 25. organizacji sektora biznesowego i 13. największych hiszpańskich organizacji pacjenckich.

- Jest to działanie bez precedensu, wytycza bowiem wszystkie dostępne ścieżki, które mają zapewnić dzieciom warunki do zdrowego życia - w każdym miejscu w Hiszpanii. Należy przypomnieć, że w tym kraju autonomiczne wspólnoty mają swoje prawodawstwo i swoje budżety, a przyjęty program bardzo dobrze reguluje te kwestie - wyjaśniła.

- Dokument jest szczególny również dlatego, że niewiele krajów mówi o kosztach ekonomicznych otyłości. Tu powiedziane jest jasno: w przypadku Hiszpanii to 2,9 proc. hiszpańskiego PKB. Oszacowano również, że każde 1 euro wydane na prewencję otyłości pozwala na odzyskanie 6 euro - podkreśliła ekspertka.

"Te rozwiązania chronią przed otyłością"

Jak mówiła, Hiszpania i Francja poświęcają także dużo uwagi kompleksowej edukacji żywieniowej i wsparciu w zakresie aktywności fizycznej - są one promowane zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym.

- W obu tych krajach przedszkola i szkoły są objęte zakazem reklamy produktów spożywczych z dużą zawartością soli, cukru i tłuszczu, a w Hiszpanii są to placówki w ogóle wolne od reklamy. Z kolei we Francji, w przypadku wszystkich produktów spożywczych zawierających cukier, obowiązuje dodatkowy komunikat prozdrowotny. Jeśli komunikatu zabraknie, producent może zapłacić 1,5 proc. rocznego kosztu reklamy produktu tej kategorii - zaznaczyła Marta Pawłowska.

Dodała, że we Francji zdrowe żywienie jest systemowo promowane także w środowisku pracy. W Hiszpanii również pojawiają się już propozycje możliwości premiowania pracowników przez pracodawców za optymalizację masy ciała.

- Francja wprowadziła też w 2017 r. system znakowania produktów wartością zdrowotną. Przystąpiło do niego ponad 120 producentów żywności. Hiszpania wdrożyła system w roku 2021. Jeśli chodzi natomiast o podatek od słodkich napojów bezalkoholowych, we Francji istnieje on już 10 lat, a w Hiszpanii podniesiony został niedawno aż do 21 proc. podatek VAT od słodkich napojów gazowanych - mówiła ekspertka.

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
    PARTNERZY SERWISU
    partner serwisu
    partner serwisu

    Najnowsze