"Nie mówcie pacjentom o wynikach badań, bo i tak ich nie zrozumieją". Takie podejście to już przeszłość?

Autor: WOK • Źródło: Ligia Kornowska, Wojciech Kuta, Rynek Zdrowia19 grudnia 2021 12:20

Kiedy 10 lat temu zaczynałem pracę jako lekarz, zdarzało się, że na odprawach profesor radził lekarzom: "nie mówcie pacjentom o wynikach badań, bo oni i tak ich nie zrozumieją". Dziś takie podejście nie jest już możliwe - uważa Łukasz Jankowski.

Nowe technologie zmienią podejście lekarzy do pacjentów FOT. PAP
  • Sztuczną inteligencję postrzegamy dziś trochę tak, jak, kiedyś penicylinę, czyli jako absolutny przełom, zmieniający nasze nastawienie do procesu leczenia - mówi nefrolog Łukasz Jankowski, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie
  • Dodaje: - Co z tego, że będę obstawiony świetnymi komputerami, skoro pacjent wyjdzie z mojego gabinetu niezadowolony
  • - Nadrzędnym celem pracy lekarzy jest zdrowie pacjentów, a samo korzystanie z jak najnowocześniejszych technologii stanowi jedynie środek prowadzący do osiągnięcia celu - zaznacza specjalista

"Sztuczna inteligencja całkowicie zmieni podejście lekarzy do pacjentów"

- W jaki sposób szybki rozwój innowacyjnych technologii medycznych wpływa na cały sektor ochrony zdrowia? Czy sztuczna inteligencja (AI) może kiedyś zastąpić lekarzy?

Łukasz Jankowski, lekarz nefrolog, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie: - Sztuczna inteligencja oczywiście nie zastąpi lekarzy. Z drugiej strony dziś rozwiązania AI postrzegamy trochę tak, jak, kiedyś postrzegano, na przykład penicylinę, czyli jako absolutny przełom, zmieniający nasze nastawienie do procesu leczenia, samych pacjentów, sposobu podejścia do terapii.

Myślę, że także sztuczna inteligencja całkowicie zmieni paradygmat podejścia do pacjenta. 10 lat temu, gdy zaczynałem swoją pracę, dominowała jeszcze swoista formuła patriarchalna, a więc to w znacznym stopniu lekarz decydował za pacjenta, jak najmniej informując go o procesie terapeutycznym. Zdarzało się, że na odprawach profesor radził lekarzom: „nie mówcie pacjentom o wynikach badań diagnostycznych, bo oni i tak ich nie zrozumieją, nie będą potrafili ich prawidłowo przeanalizować, gdyż nie mają doświadczenia klinicznego”.

Później od tego patriarchalnego podejścia przeszliśmy do podejścia partnerskiego. Lekarze stali się z czasem niejako doradcami zdrowotnymi pacjenta, a decyzje dotyczące wyboru postępowania terapeutycznego powinny być podejmowana wspólnie - przez chorych i lekarzy.

Pamiętajmy, że w ostatnim czasie zarówno pacjencji, jak i profesjonaliści medyczni zyskali dodatkowe narzędzia wykorzystujące, między innymi rozwiązania i algorytmy sztucznej inteligencji. Dlatego znacznie większy nacisk trzeba będzie położyć na podejście psychologiczne, mocno uwzględniające preferencje pacjenta, czyli coś, co bardzo trudno będzie umieścić w narzędziach sztucznej inteligencji.

Oczywiście lekarz musi mieć możliwie szeroką wiedzę, jednak ogromne, szybko rosnące - wskutek postępu naukowego i technologicznego - zasoby gromadzonych informacji zaczynają nas przerastać. Nie ma już lekarzy którzy, „ogarniają całą medycynę”.

Dlatego już za chwilę lekarz będzie dobrym lekarzem wtedy, gdy będzie umiał obsłużyć narzędzia sztucznej inteligencji (AI) i będzie do ich analiz podchodził w sposób krytyczny, czyli na analizę AI nałoży jeszcze preferencje pacjenta, jego profil psychologiczny, całą historię decyzji terapeutycznych dotyczących danego pacjenta.

Łukasz Jankowski, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie FOT. PAP/Tomasz Gzell
Łukasz Jankowski, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie FOT. PAP/Tomasz Gzell

- Wspólne podejmowanie decyzji przez pacjenta i lekarza to bardzo ciekawy i pozytywny efekt wpływu innowacyjnych rozwiązań technologicznych na funkcjonowanie ochrony zdrowia.

ŁK: - Tak, ale z drugiej strony lekarzom będzie nieco trudniej, ponieważ przed nami siądzie dobrze wyedukowany pacjent wyposażony w algorytmy sztucznej inteligencji, więc sam będzie mógł postawić sobie diagnozę. Już dzisiaj musimy zmagać się z „doktorem Google”.

Czytaj też:

Ruszyła czwarta edycja Konkursu Start-Up-Med. Trwa przyjmowanie zgłoszeń!

Rusza cykl podcastów "Zdrowie w rozmowie". Pierwszym gościem Grzegorz Błażewicz

- Jak lekarze radzą sobie z wprowadzaniem innowacji i nieuchronnymi zmianami technologicznymi w medycynie?

ŁK: - Jako lekarze z reguły do wszystkich innowacji podchodzimy w sposób krytyczny oraz z licznymi wątpliwościami. To dobrze, bo dzięki tym wątpliwościom aktywnie poszukujemy odpowiedzi na wiele dylematów diagnostyczno-terapeutycznych. Dlatego ostatecznie pozostają z nami te innowacje, które są dla nas naprawdę przydatne i wpływają korzystnie na stan zdrowia pacjentów.

Nadrzędnym, kluczowym celem pracy lekarzy jest bowiem zdrowie pacjenta, zaś samo korzystanie z jak najnowocześniejszych technologii stanowi jedynie środek prowadzący do osiągnięcia celu terapeutycznego.

Co z tego, że będę obstawiony świetnymi komputerami z najnowszym, najlepszym oprogramowaniem, skoro pacjent wyjdzie z mojego gabinetu niezadowolony, niewyleczony lub pozostawiony na nieskutecznej ścieżce leczenia?

Oczywiście świat medyczny liczy na rozwój nowych technologii, w tym narzędzi sztucznej inteligencji, ponieważ często są to rozwiązania odciążające lekarzy w wielu czynnościach. To bardzo ważne, także w dobie braków kadrowych w ochronie zdrowia, pogłębianych przez nieuchronne trendy demograficzne. Wciąż jest grupa lekarzy, która nadal dość krytycznie podchodzi do tak już przecież dobrze sprawdzonych niezbyt zaawansowanych technologicznie narzędzi, jak e-zwolnienie czy e-recepta.

Zmiany związane z wdrażaniem nowych technologii nierzadko wywołują na początku obawy, a nawet protesty personelu medycznego. Myślę, że tutaj jest duża rola szkolenia w medycynie, które już dzisiaj powinno się zmieniać, biorąc pod uwagę to, co w medycynie będzie za 5, czy 10 lat.

Dlatego warto rozmawiać z rektorami uczelni medycznych, aby już teraz wprowadzać nowe standardy nauczania dostosowane do tego, czeka nas w przyszłości. Musimy kształcić lekarzy przyszłości. Jeśli tego nie zrobimy, za kilka lat obudzimy się w rzeczywistości, w której lekarze nie będą potrafili korzystać na najnowszych technologii.

- Jakie działania dotyczące innowacji w medycynie podejmuje Okręgowej Izba Lekarska w Warszawie?

ŁK: - Staramy się iść z duchem czasu. Naszą rolą, jako samorządu zawodowego zrzeszającego około 33 tys. lekarzy i lekarzy dentystów z obszaru Mazowsza, jest, między innymi dostarczanie rzetelnej wiedzy o tym, jak obecnie zmieniają oraz w jakim kierunku podążają najnowsze technologie w medycynie. Robimy to, na przykład poprzez różnego rodzaju kursy i szkolenia, także z zakresu wspomnianej sztucznej inteligencji.

Przy wdrażaniu nowych narzędzi informatycznych w placówkach medycznych staramy się komunikować z lekarzami i przeprowadzać odpowiednie szkolenia. Powołaliśmy Zespół ds. Studiów Strategicznych, który ma wypracować wizję tego, jak my lekarze widzimy wprowadzanie do codziennej praktyki klinicznej rozwiązań sztucznej inteligencji.

Czytaj też:

Łukasz Jankowski: to pacjenci wymuszają na lekarzach korzystanie z najnowszych technologii

"Obecny system edukacji w Polsce prowadzi do katastrofy". Odczują to również pacjenci

Polska może zarabiać na nowych technologiach medycznych? Tak, ale jest kilka warunków

______

Wywiad z Łukaszem Jankowskim, prezesem Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie zrealizowano w ramach cyklu podcastów "Zdrowie w rozmowie" przygotowanego przez Koalicję AI w zdrowiu oraz Polską Federację Szpitali. Partnerem głównym podcastu jest PZU Zdrowie, a partnerami medialnymi są: Medonet, RynekZdrowia.pl i Cowzdrowiu.pl.

Podcast „Zdrowie w rozmowie” to 6 odcinków - rozmów z pracownikami medycznymi, start-upami, innowatorami, organizacjami pacjentów, stroną publiczną i dyrektorami placówek medycznych na temat tworzenia i wdrażania innowacji w polskiej ochronie zdrowia ze szczególnym naciskiem na innowacje cyfrowe. 

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum