Jaki będzie 2019 rok w ochronie zdrowia: zapowiedzi, nowelizacje, pilotaże

Autor: WOK/Rynek Zdrowia • • 31 grudnia 2018 05:54

Z zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia wynika, że w 2019 roku możemy się spodziewać wprowadzenia kilku istotnych dla systemu aktów prawnych, ich nowelizacji lub - w przypadku części regulacji - przyspieszenia prac legislacyjnych. Czy spełnią oczekiwania pacjentów i środowiska medycznego? Przekonamy się niebawem, o ile kalendarz wyborczy nie spowoduje opóźnień w resortowym harmonogramie.

Jaki będzie 2019 rok w ochronie zdrowia: zapowiedzi, nowelizacje, pilotaże
FOT. Arch. RZ; zdjęcie ilustracyjne

Część anonsowanych zmian wchodzi w życie 1 stycznia 2019 roku. Dotyczy to, między innymi, wprowadzenia obowiązku prowadzenia części dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Chodzi o przepisy wydane na podstawie art. 13a ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia.

E-dokumentacja medyczna częściowo odroczona
Obowiązek ten obejmuje następujące rodzaje dokumentacji medycznej: informację o rozpoznaniu choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, wynikach przeprowadzonych badań, przyczynie odmowy przyjęcia do szpitala, udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz ewentualnych zaleceniach - w przypadku odmowy przyjęcia do szpitala, a ponadto informację dla lekarza kierującego świadczeniobiorcę do poradni specjalistycznej lub leczenia szpitalnego o rozpoznaniu oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego. Reguły tworzenia dokumentacji medycznej są opisane na stronie CSIOZ.

Natomiast już 31 grudnia wchodzą w życie przepisy rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Odraczają one prowadzenie w postaci elektronicznej:

• Historii choroby - w przypadku świadczeniodawcy wykonującego działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne
• Historii zdrowia i choroby - w przypadku świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych, z wyłączeniem świadczeniodawcy realizującego umowę w rodzaju podstawowa opieką zdrowotna, wykonującego działalność leczniczą w formie praktyki indywidualnej.

- Zmiana wynika z faktu, iż świadczeniodawcy nie są obecnie dostatecznie przygotowani do wypełnienia obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej historii choroby oraz historii zdrowia i choroby - argumentowało Ministerstwo Zdrowia.

E-recepta ma się stać powszechnym standardem
Od 1 stycznia 2019 roku wszystkie apteki w Polsce obwiązywać będzie realizowanie recept w formie elektronicznej. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez resort zdrowia, 7 grudnia br. liczba aptek z wygenerowanym certyfikatem dostępu przekroczyła 10 tys. (na około 14 tys. działających w kraju).

Do 31 grudnia 2018 r. wszystkie apteki i punkty apteczne miały założyć konto na Platformie P1 (Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych), wygenerować certyfikaty oraz zaktualizować oprogramowanie o moduł e-recepty i zaimportować certyfikaty P1. Przypominało o tym w komunikacie z 21 grudnia Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia. 1 stycznia 2019 r. wszystkie apteki i punkty apteczne zobowiązane są do generowania Dokumentu Realizacji Recepty (DRR) dla wszystkich recept - zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej. 

Ministerstwo Zdrowia planuje, że do końca 2019 roku będzie następować stopniowe włączanie kolejnych aptek, przychodni i szpitali wystawiających e-recepty do ogólnopolskiego systemu P1, od a od 2020 r. e-recepty mają obowiązywać w całej Polsce.

Pilotaż e-skierowania na duża skalę od stycznia 2019 r.
W październiku 2018 r. ruszył też pilotaż elektronicznego skierowania do lekarza. - Wdrożenie w pełnym zakresie tego rozwiązania ma przynieść systemowi i samym pacjentom wiele korzyści. Jednym z nich jest usunięcie tzw. zeszytu, czyli listy pacjentów wprowadzanych do kolejki poza listą oczekujących - informował wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński w trakcie spotkania dla mediów w Ministerstwie Zdrowia. Dodał, że pilotaż e-skierowania na duża skalę będzie prowadzony od stycznia 2019.

- Po wdrożeniu całościowego rozwiązania, które ma zacząć obowiązywać z dniem 1 stycznia 2020 roku, e- skierowania będzie można realizować, tak jak to ma miejsce obecnie dla wersji papierowej, czyli na terenie całego kraju - zapowiada resort zdrowia.

Kiedy wejdzie ustawa o jakości w ochronie zdrowia?
MZ zapowiedziało także przyspieszenie prac nad wprowadzeniem w życie ustawy o jakości w ochronie zdrowia i bezpieczeństwie pacjenta. Regulacja ta jest od dawna oczekiwana przez środowisko medyczne.

- Projekt tej ustawy należy jak najszybciej skierować do konsultacji społecznych, a potem wdrożyć - apelowali 8 listopada eksperci podczas debaty „Bezpieczny szpital przyszłości - dyrektor szpitala wobec wyzwań 2019 roku”. Dr Marek Tombarkiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie, były wiceminister zdrowia, powiedział wówczas, że MZ ma już projekt takiej ustawy.

- Ustawa o jakości w ochronie zdrowia mogłaby poprawić jakość usług medycznych oraz poziom bezpieczeństwa w szpitalach - podkreślił Tombarkiewicz. Z kolei 13 grudnia wiceminister zdrowia Zbigniew Król zapowiedział, że w ustawie o jakości resort, oprócz bezpieczeństwa pacjentów, szczególną wagę przywiązuje do tworzenia rejestrów medycznych, pozwalających m.in. na analizowanie skuteczności leczenia.

 Nie chodzi o szukanie winnego
- Wiążemy z tą ustawą duże nadzieje. Projekt tej regulacji przewiduje, między innymi, konieczność analizowania zdarzeń niepożądanych według matrycy SAC – Safety Assessment Code (wprowadzonej przez amerykańskie Krajowe Centrum Bezpieczeństwa - przyp. red.). To narzędzie służące do określenia zdarzeń niepożądanych według ich ciężkości oraz częstości występowania - podkreślał w wywiadzie dla Rynku Zdrowia Piotr Daniluk, dyrektor, ds. medycznych Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych Polskiego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych

I dodał: - Zdarzenia o parametrach określonych za pomocą tej matrycy podlegają automatycznej rejestracji oraz analizie. Co ważne, celem tych analiz nie jest szukanie winnego, ale odpowiedź na pytanie, dlaczego do danego zdarzenia doszło.

Wreszcie poznamy Narodowy Plan dla Chorób Rzadkich?
Równie oczekiwanym od wielu lat dokumentem - zarówno przez pacjentów, ich rodziny, jak i środowisko medyczne - jest Narodowy Plan dla Chorób Rzadkich.

- W 2012 r. specjalny zespół ds. chorób rzadkich złożył w Ministerstwie Zdrowa dokument ze swoich prac, mający służyć do stworzenia Narodowego Planu dla Chorób Rzadkich. Od tego czasu wciąż czekamy na wdrożenie modelowych rozwiązań w tej kwestii - przypominał w październiku 2018 r. Stanisław Maćkowiak, prezes Federacji Pacjentów Polskich. Dodał, że później pojawiały się kolejne wersje tego eksperckiego dokumentu do dzisiaj jednak plan nie został wdrożony.

17 grudnia 2018 r. odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu ds. wypracowania rozwiązań w zakresie chorób rzadkich oraz opracowania projektu Narodowego Planu dla Chorób Rzadkich, powołanego przez ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego. W skład tego gremium weszli przedstawiciele organizacji pacjentów, klinicyści i eksperci. Przewodniczącym zespołu został wiceminister zdrowia Zbigniew Król.

Zgodnie z zarządzeniem ministra zdrowia, zespół zakończy swoje prace najpóźniej do 28 lutego 2019 roku.

Nowelizacja ustawy refundacyjnej
W najbliższych tygodniach powinniśmy także poznać ostateczny kształt nowelizacji ustawy refundacyjnej. Jedną z kluczowych zmian może być mechanizm płacenia za efekty terapii, a nie za samo podanie leku.

- Na razie wciąż jednak obowiązują wadliwe przepisy dotyczące rejestrów, które wprowadzono za poprzedniego rządu. Przygotowany został projekt ustawy, który po pierwsze likwidowałby wadliwe zapisy, a po drugie wprowadziłby możliwości szerokiego tworzenia rejestrów - podkreślał w jednym z wywiadów były wiceminister zdrowia Krzysztof Łanda.

- Będzie dobrze, jeśli wprowadzimy tzw. warunkową refundację wraz z gromadzeniem dowodów w przypadku, gdy są jakieś wątpliwości odnośnie do skuteczności i bezpieczeństwa leku w praktyce - wskazywał Łanda.

Tworzenie Agencji Badań Medycznych
W 2019 roku tworzona będzie Agencja Badań Medycznych. Przypomnijmy, że projekt ustawy o ABM Rada Ministrów przyjęła 11 grudnia. ABM ma być wyspecjalizowaną jednostką zrzeszającą krajowych i zagranicznych ekspertów, którzy będą wspólnie pracować nad innowacyjnością polskiej medycyny.

Pieniądze pozyskane z działalności Agencji zostaną przeznaczone na badania, których efekty przyniosą korzyść dla pacjentów w postaci m.in. dostępu do najnowszych terapii lekowych. - W obecnym systemie ochrony zdrowia nie funkcjonuje wyspecjalizowana instytucja zajmująca się wspieraniem i rozwojem badań medycznych. Niekomercyjne badania kliniczne stanowią zaledwie ok. 2 proc. wszystkich badań klinicznych prowadzonych w kraju - wyjaśniło MZ.

Agencja Badań Medycznych będzie odpowiedzialna m.in. za: tworzenie i zarządzanie programami, na podstawie których będą finansowane projekty badawcze lub rozwojowe dotyczące nauk medycznych i nauk o zdrowiu; upowszechnianie informacji o planowanych lub ogłaszanych konkursach; ocenę wniosków i zawieranie umów z beneficjentami wyłonionymi w konkursach; nadzór i kontrolę realizacji projektów badawczych lub rozwojowych; prowadzenie własnych badań naukowych i prac rozwojowych; organizację i finansowanie badań naukowych i prac rozwojowych; wspieranie przedsiębiorstw w prowadzeniu i rozwijaniu działalności innowacyjnej w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu.

Agencja będzie finansowana z budżetu państwa oraz odpisu z Narodowego Funduszu Zdrowia, stanowiącego 0,3 proc. jego przychodów. Agencję dotować będą także środki unijne oraz międzynarodowe programy badawcze.

Pilotaż kompleksowej opieki nad pacjentami z niewydolnością serca
Także w styczniu 2019 roku na dobre ma ruszyć pilotaż Kompleksowej Opieki Nad Osobami z Niewydolnością Serca (KONS). Program przygotowany został przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne wspólnie z Ministerstwem Zdrowia. KONS będzie realizowany w ciągu dwóch lat przez 6 ośrodków koordynujących i współpracujące z nimi szpitale rejonowe, placówki podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistycznej opieki ambulatoryjnej.

W pierwszym etapie do KONS zostanie włączonych ok. 5 tys. pacjentów. Do realizacji pilotażu zostały wybrane - jako ośrodki koordynujące: Gdański Uniwersytet Medyczny, Instytut Kardiologii w Warszawie, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II oraz Szpital Kliniczny Przemienienie Pańskiego w Poznaniu.

Głównym celem programu jest redukcja śmiertelności, poprawa jakości życia i zapewnienie nadzoru nad przebiegiem choroby, a w konsekwencji zatrzymanie epidemii niewydolności serca.

Nowe wskaźniki zatrudnienia pielęgniarek
Jak już informowaliśmy, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia, od stycznia 2019 roku wprowadzone zostaną nowe normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych. Minimalny wskaźnik zatrudnienia w oddziałach o profilu zachowawczym będzie wynosił 0,6 etatu na łóżko, a dla oddziałów o profilu zabiegowym - 0,7 etatu na łóżko. Oznacza to, że np. na 40-łóżkowym oddziale wewnętrznym, będą musiały być utworzone co najmniej 24 etaty pielęgniarskie (40 łóżek razy wskaźnik 0,6). W pediatrii normy zatrudnienia pielęgniarek będą jeszcze wyższe (0,8 dla oddziałów zachowawczych i 0,9 dla zabiegowych).

W rozmowach z Rynkiem Zdrowia eksperci wskazywali, że nowe wskaźniki mogą doprowadzić do zwiększenia liczby pielęgniarek w szpitalach albo do redukcji łóżek, a nawet zamykania oddziałów z powodu deficytu personelu pielęgniarskiego i nie spełniania nowych norm. Każdy scenariusz jest możliwy, gdyż różne są lokalne rynki pracy, na których funkcjonują szpitale.

13 grudnia 2018 r. wiceminister zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko zapewniała dziennikarzy, że z analizy przeprowadzonej przez resort zdrowia wynika, że obecnie zatrudnionych w szpitalach jest wystarczająco dużo pielęgniarek i położnych, aby możliwe było osiągnięcie norm zatrudnienia określonych w rozporządzeniu.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum