WOK/Rynek Zdrowia | 25-09-2020 12:25

Ekspert: ustawy antycovidowe dają samorządom kilka dodatkowych źródeł finansowania

Sytuacja finansowa wielu samorządów jest dziś bardzo trudna, ponieważ wskutek lockdown’u odnotowują znaczący spadek dochodów własnych. Czy wpłynie to na skalę realizowanych przez samorządy programów polityki zdrowotnej, w tym skierowanych do seniorów? Między innymi o tym rozmawiamy z Michałem Borowskim, doradcą podatkowym zaangażowanym w projekt edukacyjny Zdrowie Człowiek Profilaktyka*.

Michał Borowski (z lewej) w rozmowie z Rynkiem Zdrowia; FOT. PTWP

Według ekspertów to właśnie osobom starszym w okresie pandemii powinna być poświęcona zwiększona uwaga zarówno ze strony lekarzy, placówek medycznych, jak i samorządów. Dlatego istotne jest, aby jednostki samorządu terytorialnego (JST) nie rezygnowały z realizacji programów polityki zdrowotnej m.in. dedykowanych seniorom, w tym dotyczących profilaktyki chorób zakaźnych.

Rynek Zdrowia: - Jakie nowe narzędzia kształtowania budżetu i polityki finansowej jednostek samorządu terytorialnego wprowadziły tzw. specustawy antycovidowe?

Michał Borowski, doradca podatkowy zaangażowany w projekt edukacyjny Zdrowie Człowiek Profilaktyka: - Rzeczywiście, w tzw. specustawach antycovidowych przewidziano pewne rozwiązania dla samorządów, aby mogły one bardziej elastycznie kształtować swoje budżety w przyszłych okresach rozliczeniowych. Regulacje te umożliwiają też reagowanie, jeszcze w tym roku, na zmieniające się okoliczności związane z finansowymi skutkami pandemii.

To szereg narzędzi pozwalających samorządom także na znacznie większe niż zwykle zadłużanie się, ale oczywiście należy pamiętać, że każde zobowiązanie trzeba kiedyś spłacić. W przepisach antycovidowych są też instrumenty umożliwiające przeniesienie niektórych kompetencji z rad miejskich czy gminnych na organy zarządzające - wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. To w istotny sposób przyspiesza działania w określonych sytuacjach oraz sprzyja bieżącemu reagowaniu na zmieniającą się rzeczywistość.

- W jakich nowych źródłach przewidzianych w tych specjalnych przepisach antykryzysowych samorządy mogą szukać dodatkowych środków finansowych? Czy jest szansa na wsparcie finansowe JST w realizacji programów polityki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem chorób zakaźnych innych niż COVID 19?
- Przede wszystkim narzędzia zawarte w specustawach antycovidowych przewidują szereg form wsparcia - również finansowego - na przykład dystrybuowanych przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR) czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a także inne resorty będące dysponentami środków finansowych gromadzonych w tzw. funduszu COVID. To naprawdę znacząca pula, w dużej mierze przeznaczona dla przedsiębiorstw. Pamiętajmy jednak, że wiele samorządów posiada spółki komunalne, które ucierpiały w związku z pandemią i mogą z tych właśnie źródeł dofinansowania korzystać.

Jest też spore kwoty przeznaczane już bezpośrednio dla samorządów w ramach różnego rodzaju programów. Jeżeli jednostki samorządu terytorialnego zdecydują się z tych środków skorzystać, nie będą musiały sięgać do innych źródeł dofinansowania, między innymi działalności swoich spółek czy instytucji kultury.

Tym samym w budżetach samorządowych pozostanie więcej pieniędzy na opiekę zdrowotną i profilaktykę różnych chorób, co pozwoli np. na dalsze wdrażanie oraz prowadzenie programów polityki zdrowotnej czy finansowe wsparcie domów pomocy społecznej.

- Ulgi i zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorców z jednej strony, a wpływy budżetowe samorządów z drugiej strony... Jak w dzisiejszych trudnych czasach pandemii równoważyć budżet jednostek samorządu terytorialnego?
- Myślę, że realne skutki wpływu pandemii na budżety samorządów uwidocznią się w 2021 roku. Wtedy właśnie odczuwalne będzie zmniejszenie wpływów m.in. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Z drugiej strony samorządy powinny zwrócić uwagę na przegląd efektywności swojej strony dochodowej. Warto np. zwrócić uwagę podatek od nieruchomości; często bowiem okazuje się, że wiele, nawet dużych podmiotów płaci ten podatek w niewłaściwej wysokości względem należnych kwot.

- Dziękujemy za rozmowę.

***

* Między innymi o możliwościach korzystania z ustawowych narzędzi wspierania budżetów samorządowych Michał Borowski będzie mówił 13 października (godz. 11.00-12.30) podczas e-debaty w ramach projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka. Transmisja październikowej debaty pt. „Programy Polityki Zdrowotnej w dobie pandemii COVID-19. Praktyczne wskazówki i przydatne narzędzia dla samorządów” - w portalach rynekzdrowia.pl oraz portalsamorzadowy.pl.

Link do rejestracji: https://www.rynekzdrowia.pl/partnerzy/zcp/2020/1/

Więcej informacji o projekcie: www.zdrowieczlowiekprofilaktyka.pl