Eksperci: pandemia COVID-19 zwiększa zainteresowanie profilaktyką chorób zakaźnych

Autor: WOK/Rynek Zdrowia • • 15 października 2020 06:00

W jaki sposób pandemia koronawirusa wpływa na prowadzenie przez samorządy programów profilaktycznych? Z jednej strony covidowe zagrożenie utrudnia ich realizację, z drugiej strony zwiększa zainteresowanie mieszkańców m.in. szczepieniami. Z kolei lokalne władze coraz częściej dostrzegają potrzebę wspierania grup największego ryzyka związanego z chorobami zakaźnymi - wskazują eksperci.

Eksperci: pandemia COVID-19 zwiększa zainteresowanie profilaktyką chorób zakaźnych
W dobie COVID-19 rośnie zainteresowanie profilaktyką chorób zakaźnych; FOT. Shutterstock; zdjęcie ilustracyjne

Sytuacja finansowa samorządów jest obecnie bardzo trudna, między innymi w wyniku lockdown’u gospodarki i wynikających z tego spadku wpływów z tytułu PIT/CIT oraz przyjętych przez samorządy programów pomocowych dla przedsiębiorców (ulgi i zwolnienia z podatku od nieruchomości, czy z tytułu czynszów najmu/dzierżawy). Czy w tej sytuacji może zabraknąć środków na realizowanie przez samorządy programów polityki zdrowotnej (PPZ)?

- Potrzeby dotyczące ochrony zdrowia wciąż są duże, a pandemia COVID-19 dowodzi, jak wielkim zagrożeniem nadal pozostają dla nas choroby zakaźne i jak trudno z nimi walczyć, jeśli brakuje skutecznych metod chociażby w postaci dostępu do szczepień. Mimo przeszkód, które zgłaszają jednostki samorządu terytorialnego w realizacji PPZ, warto potraktować profilaktykę chorób jako priorytetowe działanie, które przynosi długofalowe korzyści - zgodnie podkreślali uczestnicy debaty online* dotyczącej samorządowych programów zdrowotnych, którą 13 października transmitowaliśmy w portalu rynekzdrowia.pl.

To się naprawdę opłaca
- Samorządy od zawsze borykały się z problemami finansowymi, dlatego decyzje dotyczące tego, na co przeznaczyć środki nigdy nie były łatwe. Jednak szczególnie teraz, w obecnej sytuacji epidemiologicznej, warto tej kwestii poświęcić uwagę i zastanowić się nad priorytetami, wśród których ochrona zdrowia lokalnych społeczności i grup szczególnie narażonych na ciężki przebieg choroby COVID-19 powinna być jednym z najistotniejszych działań - podkreślał Marek Wójcik pełnomocnik Zarządu Związku Miast Polskich, ekspert z zakresu ochrony zdrowia.

I dodał: - Decyzja o zaangażowaniu w profilaktykę z pewnością przynosi efekty w postaci ograniczenia wydatków na leczenie i zmniejszenia absencji chorobowych, ale przede wszystkich zapobiega kolejnym przypadkom zachorowań i konsekwencjom z nimi związanych.

Zdaniem Marka Wójcika pandemia COVID-19 działa zarówno na rzecz rozwijania kolejnych programów polityki zdrowotnej realizowanych przez samorządy, jak i przeciwko nim. - Z jednej strony jednostki samorządu terytorialnego mają ograniczone dochody, stąd wydatki na zdrowie mogą być zmniejszane. Z drugiej jednak strony wśród samorządowców rośnie świadomość dotycząca potrzeby wspierania mieszkańców narażonych m.in. na zakażenie SARS-CoV-2 - zaznaczył ekspert.

W jego opinii paradoks polega na tym, że pandemia koronawirusa właśnie teraz, kiedy tworzone są przyszłoroczne budżety samorządów, ułatwia przekonywanie lokalnych władz do wspierania m.in. grup największego ryzyka zachorowania na COVID-19. - Jest więc szansa, że osoby odpowiadające w urzędach miast czy powiatów za programy zdrowotne, przebiją się do lokalnych decydentów ze swoimi propozycjami - powiedział Marek Wójcik.

Przypomniał, że rocznie polskie samorządy wydają na ochronę zdrowia ok. 3 miliardy zł, z czego 3,3 proc. to nakłady na profilaktykę chorób i ich czynników ryzyka. - W latach 2010-2019 samorządowe wydatki związane z realizacją takich przedsięwzięć każdego roku wzrastają, co oczywiście jest pozytywną tendencją - zaznaczył.

Rekordowe zainteresowanie szczepieniami przeciwko grypie
- Ostatnio pojawiła się szansa na korzystanie przez samorządy z różnych dopłat na programy zdrowotne. Pierwszym takim źródłem są nadal środki, którym dysponuje NFZ. Środowiska lokalne powinny jednak naciskać na swoich posłów w regionie i oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia, by zwiększać pulę pieniędzy przeznaczanych przez publicznego płatnika na wspieranie programów profilaktycznych. Niestety, na razie jest tak, że dynamika wzrostu nakładów NFZ np. na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną jest pięciokrotne wyższa niż na działania w zakresie profilaktyki - konkludował przedstawiciel Związku Miast Polskich.

Natomiast Anna Dusza-Ciechanowska, kierownik Referatu Promocji Zdrowia i Profilaktyki Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Urzędu Miasta Kielce zwracała uwagę, że programy polityki zdrowotnej w czasach pandemii są nadal realizowane przez samorządy, ale zdecydowanie wolniej.

- Jest to związane, między innymi z obostrzeniami obowiązującymi w przychodniach. Poza tym coraz więcej mieszkańców objętych jest kwarantanną, a problem ten dotyczy także personelu medycznego placówek, które są realizatorami takich programów - tłumaczyła.

Z drugiej strony wskazywała, że zainteresowanie mieszkańców profilaktyką, w tym m.in. szczepieniami przeciwko grupie, jest w ostatnich tygodniach ogromne. - Program tych szczepień realizujemy od 2006 roku. Wcześniej musieliśmy namawiać mieszkańców do korzystana z tej formy profilaktyki, m.in. poprzez różnego rodzaju akcje informacyjne, rozdawanie ulotek itd. Dzisiaj mamy do czynienia wręcz z masowym zainteresowaniem szczepieniami przeciwko grupie - powiedziała Anna Dusza-Ciechanowska.

Wsparcie finansowe w ustawach antycovidowych
Samorządy mogą też poszukiwać dodatkowych źródeł finansowania działań prozdrowotnych w tzw. ustawach antycovidowych.

- Narzędzia zawarte w tych specustawach przewidują szereg form wsparcia - również finansowego - na przykład dystrybuowanych przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR) czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a także inne resorty będące dysponentami środków finansowych gromadzonych w tzw. funduszu COVID - tłumaczył Michał Borowski, doradca podatkowy.

- To naprawdę znacząca pula, w dużej mierze przeznaczona dla przedsiębiorstw. Pamiętajmy jednak, że wiele samorządów posiada spółki komunalne, które ucierpiały w związku z pandemią i mogą z tych właśnie źródeł dofinansowania korzystać - przypominał ekspert.

I dodał: - Są też spore kwoty przeznaczane już bezpośrednio dla samorządów w ramach różnego rodzaju programów. Jeżeli jednostki samorządu terytorialnego zdecydują się z tych środków skorzystać, nie będą musiały sięgać do innych źródeł dofinansowania, między innymi działalności swoich spółek, czy instytucji kultury.

- Tym samym w budżetach samorządowych pozostanie więcej pieniędzy na opiekę zdrowotną i profilaktykę różnych chorób, co pozwoli np. na dalsze wdrażanie oraz prowadzenie programów polityki zdrowotnej - zaznaczył Michał Borowski.

Warto korzystać z tego podręcznika
Podczas debaty online jej uczestnicy wskazywali, że w celu ułatwienia przygotowania programów polityki zdrowotnej, eksperci projektu edukacyjnego Zdrowie Człowiek Profilaktyka opracowali dla jednostek samorządu terytorialnego praktyczny poradnik „Jak realizować skuteczne programy polityki zdrowotnej?”. Zamieszczone są w nim m.in. informacje na temat tego, jak właściwie zaplanować, przygotować, realizować i ewaluować skuteczne programy polityki zdrowotnej.

Jednostki samorządu terytorialnego uzyskają też podpowiedź, gdzie szukać przydatnych informacji, znajdą przykłady dobrych praktyk i pojawiających się problemów z podpowiedzią, jak je rozwiązać. Źródłem wiedzy i zasobem pomocnych narzędzi jest również strona internetowa projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka. Już wkrótce zostanie na niej zamieszczony także wspomniany poradnik.

- Warto skorzystać m.in. z gotowych schematów PPZ, ankiet ewaluacyjnych oraz kalkulatorów kosztów przeprowadzenia programów. Także poprzez stronę internetową projektu, zainteresowani mają możliwość zasięgnięcia bezpłatnych konsultacji z naszymi ekspertami: lekarzami, epidemiologami, ekspertami medycyny pracy, prawa pracy, BHP, ekspertami ds. pozyskiwania funduszy unijnych, a także przedstawicielami samorządów i pracodawców, mającymi wieloletnie doświadczenie w realizacji działań zdrowotnych - zachęca lek. med. Tomasz Jan Prycel, współtwórca projektu Zdrowie Człowiek Profilaktyka, dyrektor Zarządzający Stowarzyszenia CEESTAHC.

________

* Trzecia ekspercka debata online w ramach projektu edukacyjnego Zdrowie Człowiek Profilaktyka dotyczyła m.in. możliwości realizowania przez samorządy programów polityki zdrowotnej w dobie pandemii COVID-19. Tę dyskusję transmitowaliśmy 13 października w portalu rynekzdrowia.pl.

Zachęcamy do udziału w kolejnym wydarzeniu w ramach cyklu Zdrowie Człowiek Profilaktyka pod wspólnym tytułem "Jak realizować programy profilaktyki chorób zakaźnych w dobie pandemii COVID-19? Praktyczne wskazówki i narzędzia dla samorządów, instytucji i pracodawców":

21 października, godz. 11.00-12.30
Odpowiedzialność za zdrowie. Profilaktyka chorób zakaźnych jako dobra praktyka CSR w miejscu pracy i element zrównoważonego rozwoju regionu.

Zdrowie Człowiek Profilaktyka to projekt realizowany od 2013 roku, którego celem jest pokazanie dobrych praktyk oraz korzyści - ekonomicznych i zdrowotnych - wynikających z ochrony zdrowia i realizacji projektów profilaktycznych w środowiskach lokalnych.

Nad merytoryczną stroną projektu pracują przedstawiciele świata medycyny, krajowi i wojewódzcy konsultanci medyczni, przedstawiciele wojewódzkich i powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych, eksperci w zakresie: medycyny pracy, funduszy europejskich, prawa, a także eksperci BHP oraz przedstawiciele samorządów i pracodawców.

Więcej informacji o projekcie: http://www.zdrowieczlowiekprofilaktyka.pl/

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum