Co może ratownik medyczny? Rozporządzenie o czynnościach zostało ujednolicone

Autor: oprac. KM • Źródło: Dziennik Ustaw25 kwietnia 2022 14:00

Czy ratownik medyczny może podać leki, przyjąć poród lub intubować potrzebującego? Odpowiedź brzmi "tak". Wszystkie te czynności reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia obwieszczone 22 kwietnia.

Co może ratownik medyczny? Rozporządzenie o czynnościach zostało ujednolicone
Ratownicy medyczni, fot. PTWP
  • 22 kwietnia w Dzienniku Ustaw zostało opublikowane obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia o medycznych czynnościach ratunkowych i świadczeniach zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego
  • Przypomnijmy, rozporządzenie z 2020 roku określa czynności medyczne i niemedyczne, które ratownik medyczny może wykonać samodzielnie
  • Znalazły się tam również czynności, które ratownik medyczny może wykonać na zlecenie lekarza

Czynności medyczne, które ratownik medyczny może wykonać samodzielnie

Minister wydał obwieszczenie dotyczące ujednolicenia tekstu rozporządzenia z 2019 r. z uwzględnieniem m.in. zmiany wprowadzonej rozporządzeniem  z dnia 27 listopada 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie medycznych czynności ratunkowych i świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego (Dz. U. poz. 2110).

Zgodnie z rozporządzeniem ratownik medyczny może wykonywać wiele czynności samodzielnie, bez konieczności zlecania ich przez lekarza. Mocodawca wymienia ich łącznie 31. Są to:

  • ocena stanu pacjenta;
  • układanie pacjenta w pozycji właściwej dla stanu pacjenta lub odniesionych obrażeń;
  • podjęcie i prowadzenie podstawowej i zaawansowanej resuscytacji krążeniowo-oddechowej zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
  • bezprzyrządowe przywracanie drożności dróg oddechowych;
  • przyrządowe przywracanie i zabezpieczanie drożności dróg oddechowych z zastosowaniem w szczególności:
    - rurki ustno-gardłowej;
    - rurki nosowo-gardłowej;
    - przyrządów nadgłośniowych;
    - konikopunkcji;
  • odsysanie dróg oddechowych;
  • podjęcie tlenoterapii czynnej lub wspomagania oddechu lub sztucznej wentylacji płuc metodami bezprzyrządowymi i przyrządowymi, z użyciem tlenu lub powietrza, w tym z użyciem respiratora;
  • wykonanie intubacji dotchawiczej i prowadzenie wentylacji nieinwazyjnej w nagłym zatrzymaniu krążenia;
  • wykonanie defibrylacji manualnej na podstawie EKG lub zapisu kardiomonitora;
  • wykonanie defibrylacji zautomatyzowanej;
  • wykonanie przezskórnej elektrostymulacji serca w bradyarytmiach w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie;
  • wykonanie kardiowersji w tachyarytmiach w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie;
  • wykonanie i ocena zapisu EKG;
  • monitorowanie czynności układu oddechowego;
  • monitorowanie czynności układu krążenia metodami nieinwazyjnymi;
  • wykonanie kaniulacji żył obwodowych oraz żyły szyjnej zewnętrznej;
  • wykonanie dojścia doszpikowego przy użyciu gotowego zestawu;
  • podawanie leków drogą dożylną, domięśniową, podskórną, doustną, podjęzykową, wziewną, dotchawiczą, doodbytniczą oraz doszpikową;
  • odbarczenie odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej;
  • oznaczanie parametrów krytycznych z użyciem dostępnego sprzętu;
  • opatrywanie ran;
  • tamowanie krwawień zewnętrznych;
  • unieruchamianie złamań, zwichnięć i skręceń;
  • unieruchamianie kręgosłupa ze szczególnym uwzględnieniem odcinka szyjnego;
  • przyjęcie porodu;
  • wykonanie segregacji medycznej pierwotnej i wtórnej;
  • przygotowanie pacjenta do transportu i opieka medyczna podczas transportu;
  • wykonanie pomiaru temperatury głębokiej;
  • podawanie leków (zostały wymienione w tabeli dołączonej do rozporządzenia);
  • podawanie koncentratów czynników krzepnięcia oraz desmopresyny w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego z zasobów własnych chorego;
  • pobieranie materiału z górnych dróg oddechowych od pacjenta oraz wykonywanie testu antygenowego na obecność wirusa SARS-CoV-2 w okresie ogłoszenia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego wywołanych tym wirusem.

Czynności medyczne, które ratownik medyczny może przeprowadzić na zlecenie lekarza

Rozporządzenie określa także czynności, które ratownik medyczny może przeprowadzić na zlecenie lekarza. Są to:

  • medyczne czynności ratunkowe wymienione powyżej;
  • wykonanie intubacji dotchawiczej z użyciem środków zwiotczających;
  • cewnikowanie pęcherza moczowego;
  • zakładanie sondy żołądkowej i płukanie żołądka, po zabezpieczeniu drożności dróg oddechowych;
  • asystowanie przy innych medycznych czynnościach ratunkowych niewymienionych powyżej;
  • podawanie leków.

Czynności niemedyczne, które ratownik medyczny może wykonać samodzielnie

Ratownik medyczny może samodzielnie, bez zlecenia od lekarza:

  • ocenić stan pacjenta;
  • ułożyć pacjenta w pozycji właściwej dla stanu pacjenta lub odniesionych obrażeń;
  • podjąć i prowadzić podstawową i zaawansowaną resuscytację krążeniowo-oddechową zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
  • przywrócić drożność dróg oddechowych bezprzyrządowo;
  • przywrócić i zabezpieczć drożność dróg oddechowych przyrządowo, z zastosowaniem w szczególności:
    - rurki ustno-gardłowej;
    - rurki nosowo-gardłowej;
    - przyrządów nadgłośniowych;
    - konikopunkcji.
  • przeprowadzić odsysanie dróg oddechowych;
  • podjąć tlenoterapię czynną lub wspomaganie oddechu lub sztucznej wentylacji płuc metodami bezprzyrządowymi i przyrządowymi, z użyciem tlenu lub powietrza, w tym z użyciem respiratora;
  • wykonać intubację dotchawiczą i prowadzić wentylację nieinwazyjną w nagłym zatrzymaniu krążenia;
  • wykonać defibrylację zautomatyzowaną;
  • wykonać defibrylację manualną na podstawie EKG lub zapisu kardiomonitora; 
  • monitorować czynności układu oddechowego;
  • monitorować czynności układu krążenia metodami nieinwazyjnymi;
  • wykonać i przeprowadzić ocenę zapisu EKG;
  • wykonać kaniulację żył obwodowych oraz żyły szyjnej zewnętrznej;
  • wykonać dojście doszpikowe przy użyciu gotowego zestawu;
  • podawać leki drogą dożylną, domięśniową, podskórną, doustną, podjęzykową, wziewną, dotchawiczą, doodbytniczą i wziewną oraz doszpikową;
  • odbarczyć odmę prężną drogą nakłucia jamy opłucnowej;
  • pobierać krew żylną i włośniczkową do badań diagnostycznych;
  • opatrywać rany;
  • tamować krwawienia zewnętrzne;
  • unieruchamiać złamania, zwichnięcia i skręcenia;
  • unieruchamiać kręgosłup ze szczególnym uwzględnieniem odcinka szyjnego;
  • przyjąć poród;
  • wykonać segregację medyczną pierwotną i wtórną;
  • cewnikować pęcherz moczowy;
  • wykonać pomiar temperatury głębokiej;
  • oznaczyć parametry krytyczne z użyciem dostępnego sprzętu;
  • przygotować pacjenta do transportu i podjąć opiekę medyczną podczas transportu;
  • podawać leki (wymienione w tabeli w załączniku nr 1 do rozporządzenia).

Inne świadczenia, które ratownik medyczny może wykonać na zlecenie lekarza

Ratownik medyczny może również wykonać tzw. świadczenia zdrowotne inne niż medyczne czynności ratunkowe. Te z kolei muszą być wykonane na zlecenie lekarza. Są to:

  • świadczenia zdrowotne wymienione powyżej;
  • asystowanie przy drobnych zabiegach chirurgicznych.

DO POBRANIA

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum